2010-06-09

   نیۆیۆرك تایمز: ئەگەر سزا كاریگەر نەبوو،پێنتاگۆن و ئیسرائیل لەبیری هێرشی نهێنی دان خەبات: بارزان حوسێن رۆبەرت گەیتس وەزیری بەرگریی ئەمەریكا سەبارەت بە سیاسەتی وڵاتەكەی بەرانبەر ئێران هۆشداریی داو رایگەیاند، ئێران هەموو ئەو پێكهاتانەی بۆ دروست كردنی بۆمبی ئەتۆمی پێویستە هەیەتی، بەڵام تاكو ئێستا بە ئاشكرا دەری نەخستووە. رۆژنامەی نیۆیۆرك تایمز بڵاوی كردەوە، رۆبەرت گەیتس لە راپۆرتی خۆی دا بۆ كۆشكی سپی تەئكیدی كردۆتەوە مەسەلەی پیتاندنی یۆرانیۆم و دروست كردنی بۆمبی ئەتۆمی وای كردووە، پێنتاگۆن و ئیسرائیل كار لەسەر بەرنامەیەكی نوێ بكەن بۆ روودانی هەر ئەگەرێك و پێشكەشی باراك ئۆباما سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكای بكەن. ڕۆژنامەكە ئاماژەی بەوەش داوە، ئەگەر سزای زیاتر دژی ئێران كاریگەریی نەبێت بۆ ئەوەی ئێران دەست بەرداری بەرنامە ئەتۆمییەكەی بێت، ئەوە ئەمەریكا و ئیسرائیل لە هێرشێكی سەربازیی نهێنی دژی ئێران وەك یەكێك لە بەرنامەكان دەكۆڵنەوە. لە لایەكی دیكەوە وەزارەتی بەرگری ئەمەریكا بڵاویكردەوە? ئێستا ئێران گەورەترین هێزی مووشەكی بالستیە لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست . ئاماژە بەوەش دراوە كە سیاسەتی ئێران لەسەر ئەو بنەمایەیە كە ببێتە گەورەترین و كاریگەرترین هێزی رۆژهەڵاتی ناوەراست. ئێران چۆك دانادات عەلی خامنەیی رێبەری شۆڕشی ئیسلامی ئێران رایگەیاند، هەڕەشەكانی ئەمەریكا بۆ سەپاندنی سزا، ئابڵوقەدانی ئابوری و بەكارهێنانی چەكی ئەتۆمی دژی ئێران، مۆری شورەییە لە مێژووی سیاسی ئەمەریكا و پەڵەیەكی رەشە لە تۆماری ئیدارەكەی ئۆبامادا.وتیشی: هەڕەشەكانیان هیچ كاریگەرییەكی لەسەر گەلی ئێران نابێت، ئەوانەش كە هەڕەشە لە ئێران دەكەن، بەچۆكدادێن. بەپێی هەواڵێكی ئاژانسی فارس،عەلی خامەنەئی رابەری شۆرشی ئیسلامی ئێرانیش جەختی كردۆتەوە لەوەی وڵاتەكەی رێگە نادات جارێكی دیكە ولایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا باڵادەستیی خۆی بەسەر ئێراندا بەسەپێنی و هەڕەشە ئەتۆمییەكانی باراك ئۆباما ی بە خاڵێكی رەش و لەكەی مێژوویی بەناوچەوانی ئەمریكاییەكانەوە وەسف كرد.لەلایەكی دیكەوە مەنوچەهر مۆتتەكی وەزیری دەرەوەی ئێران لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا دووپاتی كردەوە، هەڵویستی وڵاتەكەی لە بارەی پرسی ئەتۆمی روون ئاشكرایە و بە هیچ شێوەیەكیش ناگۆڕێت و چۆكیش بۆ فشارەكانی نێودەوڵەتی دانادات هەر هێرش و سزایەكیشی بۆ كەنارگیر كردنی ئێران لەسەر بەرنامە ناوكیەكەی بە نوكتە و گاڵتە وەسف كرد . چین و روسیا داوای سەپاندنی سزا دەكەن  جۆ بایدن جێگری سەرۆك كۆماری ئەمەریكا رایگەیاند، بۆ یەكەمین جار لە مێژوو، كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەبەرامبەر ئێران یەكهەڵوێستی دەنوێنێت. جۆ بایدن لە دیمانەیەكی لەگەڵ كەنالی ئەی بی سی، ئاشكرای كرد: تەواوی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی گەیشتۆتە ئەو بڕوایەی كە ئێران لە چوارچێوەی رێگەپێدراو لایداوە و پێویستە سزای كاریگەر بەسەر ئەو وڵاتە بسەپێنرێت، وتیشی: چین و روسیا، ئەو دوو وڵاتەی كە تا ئێستا لەگەڵ ئەمەریكا لەمەڕ سزادانی ئێران كێشەیان هەبوو، ئێستاكە دەنگ بۆ سزادانی ئێران دەدەن و داوا دەكەن بە زوی ئەو سزایەی بەسەر دا جێبەجێ بكرێت . رادیۆی DWی ئەڵمانی، لەسەر زاری سێرگێی ریباكۆڤ جێگری وەزیری دەرەوەی روسیا بڵاوی كردەوە، بە هۆی پێداگریی ئێران لەسەر هەڵوێستەكانی خۆی و گوێ نەدانی سەرۆكایەتیی ئێران بە خواستی كۆمەڵگای نێودەوڵەتی، دەبێت ئەم وڵاتە سزا بدرێت. هۆشداریشدا لەوەی رەنگە ئەو سزایانە هەڵوێستی ئێران تونتر بكەن و ئامادە نەبن لەهیچ هەلو مەرجێكدا هاوكاری ئاژانسی وزەی ئەتۆمی بكەن . ئیران توانای بەرەنگاربونەوەی ئیسرائیلی نیە ئاژانسی هەواڵگری سوپای ئەمەریكا لەراپۆرتێكدا كە پێشكەشی كۆنگرێس وڵاتەكەی كردووە ئاماژە بۆ ئەوە كردووە كە ئێران لەرێگەی بەرنامە ئەتۆمییەكەی لەهەوڵی ترساندنی وڵاتانی دەوروبەریەتی، هەرچەندە سوپای ئێران لە (20) ملیۆن سەرباز پێك هاتووە بەڵام بەهۆی نەبوونی چەك و كوالیتی پێشكەوتووی سەربازی توانای بەرنگاربوونەوەی ئیسرائیلی نییە بۆ ئەنجامدانی شەڕێكی درێژ خایەن. بەهۆی دانانی ئەم ستراتیژیەتە نوێیەی كە لە ئێستادا ئیدارەی باراك ئۆباما لەبارەی چەكی ئەتۆمییەوە پەیڕەوی دەكات، دەسەڵاتدارانی ئێران مەترسی ئەوەیان هەیە كە لەلایەن ئیسرائیل یا ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكاوە هێرشی سەربازی بكرێتە سەر، بۆیە ئێران وەك كارتێك هەموو كاتێك جەخت لەسەر درێژەدان بە بەرنامە ئەتۆمییەكەی دەكاتەوە.لەلایەكی دیكەوە راپۆرتەكە دەڵێت: ئێران لەهەوڵی پێشخستنی رۆڵی خۆی دایە بەشێوەیەك دەیەوێت ببێتە كاریگەرترین وڵات لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، ئاماژەی بەوەش كردووە ئێران خاوەنی هێزێكی سەربازی بێشوومارە بەڵام ئەم هێزەی توانای رووبەڕووبوونەوەی راستەوخۆی نییە لەبەرامبەر سوپای ئەمەریكا و ئیسرائیل . ئیسرائیل ئامادەی هێرشە لەكاتێكدا كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و ئەمەریكا بە تایبەتی لە هەوڵی سەپاندنی سزای زیاترن بە سەر ئێراندا، ئیسرائیل ئەو هەوڵانە بە فیڕۆدانی كات وەسف دەكات و تەئكید دەكاتەوە وڵاتەكەی لەهەر كاتێكدا توانای وەشاندنی گورزی سەربازی هەیە بۆ لەناوبردنی چەكە ناوەكیەكانی ئێران، چونكە ئیسرائیل مەترسی چەكە ناوەكیەكانی ئێران بە پلەی یەكەم بە مەترسی بۆسەر وڵاتەكەیان دەزانن، موشی یەعلون جێگری سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند: ئیسرائیل هەر كاتێك بیەوێت، دەتوانێت هێرش بكاتە سەر ئێران و دەست لە سیاسەتی بێ دەنگی هەڵبگرێت. تەئكیدیشی كردەوە، هێزی ئاسمانی ئیسرائیلی پێشكەوتنی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە بۆ هێرشكردنە سەر پێگەكانی ئێران لەداهاتوودا، بەتایبەت دوای ئەوەی ئێستا توانای تەكنەلۆژی لەم چەند ساڵەی رابردوودا لەڕووی دیاریكردنی خاڵی پێكاندن و دانی سووتەمەنی بە فرۆكەكان لەئاسمانەوە رووی لەباش بوون كردووە. ئاماژەی بەوەشدا دەكرێت ئیسرائیل ئەم هەموو تەكنەلۆژیایە پێشكەوتووە لەجەنگی بەرامبەر رووبەڕوبوونەوەی موشەكەكانی حیزبوڵڵا و سوپا كلاسیكیەكەی سوریا و وڵاتێكی دووری وەك ئێران بەكار بهێنێت. لەماوەی رابردوشدا، سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل بنیامین ناتانیاهو رایگەیاند، ئێران بە ئاشكرا هەرەشەی لە ناوبردن لە ئیسرائیل دەكات،لەبەرامبەر ئەو هەرەشانەشدا وڵاتەكەی مافی بەرگریكردن و بەرانگار بونەوەی ئێرانی هەیە .

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌