| دهقى وتارى سهرۆكى حكوومهت له ڕێوڕهسمى دهرچووانى زانكۆى دهۆك |
2012-07-03 |
 |
|
|
ب ناڤێ خودایێ مهزن
مامۆستايێن ڕێزدار
دهرچۆیێن زێده خۆشتهڤى
ئامادهبوویێن هێژا
خۆشحالم ئهڤرۆ بهشدارىێ د رێورهسمێن ئاههنگا دهرچوونا گهڕهكا دى ژ قوتابیێن زانكۆیا ههوه بكهم و پیرۆزباهیێ ل ههمى قوتابیێن خوشتڤی و كهسوكارێن وان بكهم و هیڤیا پاشهرۆژهكا گهش بۆ وان بخوازم و انشا الله دێ موهفهق و سهركهفتی بن دژیانا خۆدا.
دیسان پیرۆز بیت ل ههوه ههمیا، دهستخۆشییهكا تایبهت بۆ مامۆستایێن ههوه یێن بهرێز، كو ب ههوه ڤه ماندی بووین بۆ هندێ هوون خاندنا خۆ تهمام بكهن.
هێژایان..
ب دیتنا مه، دهرچۆن ژ زانكۆیێ، نه ب تنێ برنا باوهرنامهیهكا زانستى يه، دهرچۆن پرۆسهیهكا ئاست بلنده بۆ بهرههڤكرنا گهنجان بۆ ئاڤهدانیێ و پێشدابرنا وهلاتى، بۆ بلندكرنا ئاستێ جڤاكى ل كوردستانێ.
ئهڤرۆ زانكۆیا ههوه و گهنجێن پێگههشتى ئهركێ خۆ ب جى ئینان، ئێدى دمينيت كو جڤاك و حوكمهت سوودێ ژ زانست و شیانێن ههوه وهربگریت.
بۆ ئهڤێ ئێكێ، حوكمهتا ههرێمێ سالانه دهلیڤهیێن دامهزراندنێ بۆ ههوه دابین دكهت و پشتهڤانیێ ل كهرتێ تایبهت دكهتن كو شیانێن ههوه بێخته كار بۆ هندێ ههردو كهرت خزمهتا ههوه بكهن و هوون خزمهتا وهلاتێ خۆ و گهلێ خۆ بكهن.
وهكو پشتهڤانیهكا دارایى بۆ دهرچۆیێن نهدامهزرای، پار حوكمهتا ههرێمێ خهرجیهكێ ههیڤانه بۆ وان خهرجكرن تاكو كارى پهیدا دكهن.
ههروهسا حوكمهتا ههرێمێ ل كابینا شهش، دهست ب بهرنامێ هنارتنا قوتابیان بۆ دهرڤه بۆ خواندنا بلند كریه، ئهم دێ بهردهوام بین ل پشتهڤانیا وى بهرنامهى، ئهگهر كێماسى ژى لێ ههبن، دێ چارهكهین.
دهرچۆیێن هێژا
ئهرك و رۆلێ سهرهكیێ حوكمهتێ ئهوه ژینگهههكێ وهسا پهیدا بكهت، ههر كهسهك ل ئهڤى وهلاتى بشێت بخوینت و خۆ پێ بگههینت، ئهڤه مافهكێ دهستووریه، لێ گرفتارى هینگێ دهست پێ دكهت وهختێ ههمى دهرچۆیان بڤێت ل كهرتێ میرى بهێنه دامهزراندن، ههلبهت دهلیڤا كارى بۆ هندهك دهرچۆیان، وهكو وان دڤێت نامینت، ئهڤه ژى ب گرانى ڤهدگهڕيێته دو ئهگهرێن
سهرهكى:
ئێك: لاوازیا پلاندانانێ ل ناڤبهرا ههوجهییا بازاڕى و ههژمارا دهرچۆیێن زانكۆیێ.
دو: هیچ حوكمهتهك ل دنیایێ نینه بكاریت ههمى دهرچۆیێن خۆ دابمهزرینت، كهرتێ تایبهت و كارێن خۆمال رۆلێ تهمامكهر بۆ دامهزراندنێ دبینن.
پێدڤییه ئهم كهرتێ تایبهت هان بدهین بۆ هندێ دهرچۆیان دامهزرینن. ئهركێ سهرهكیێ حوكمهتێ پێگههاندنه، پاشى ههمى بهرپرسن كارهكى بۆ دهرچۆى ببینن، ئهڤ بهرپرساتییه پێدڤییه كهرتێ تایبهت و حوكمهتا ههرێما كوردستانێ ئهنجام بدهن.
ل وهلاتێ مه، مخابن، هێشتا كهرتێ تایبهت و كارێن خۆمال ئهو رۆل نهگێڕایه، هیڤیدارین ئهم ههمى پێكڤه كار بكهین كو خهونا دهرچۆیان بهێته دیتن و ئهو بكارن خزمهتا وهلات و گهلێ خۆ بكهن.
ئهگهر ئهم نهشێین ل كهرتێ میری ههمیان دابمهزرینین، ههلبهت پێدڤییه كهرتێ تایبهت ژى یارمهتیێ بدهت و ههمان ئیمتیاز لێ ههبن ئهوێن كو د كهرتێ میری دا ههین.
ب ئهڤێ ههلكهڤتێ من دڤێت داخوازیهكا جددى ژ كۆمپانیێن بیانى و كۆمپانیێن خۆمالى بكهم، دگهل حوكمهتا ههرێمێ كوردستانێ هاریكار بن، دگهل زانكۆیان هاریكار بن، سوودێ ژ شیان و تابیهتمهندیێن ههوه بهێته وهرگرتن، داكو پێكڤه ژێرخانا وهلاتێ خۆ ئاڤهدان بكهین.
بهرێزان
ئهڤرۆ بهس ل پارێزگهها دهۆكێ مه سێ زانكۆ ههنه؛ دو یێن میرى و ئێكا خۆمال.
مه ل حوكمهتا ههرێمێ، سیاسهتا لامهركهزیكرنا زانستى بكارئینایه بۆ بهربهلاڤكرنا فاكۆلتیێن زانكۆیان ل سهرانسهرى پارێزگههێ.
وهكو هوون دزانن، نها فاكۆلتیهكا زانكۆیا دهۆكێ ل ئاكرێیه، دو فاكۆلتى ژى ل سێمێلێنه. ههلبهت ئهڤه دهستكهڤتیێن مهزنن بۆ خهلكێ پارێزگههێ و دێ بنه ژێرخان بۆ سهربهخۆییا زانستى و ئهكاديمى ل پارێزگهها دهۆكێ و هیڤیدارین پارێزگهها ههوه ببته رووگهههكا ئهكاديمى ل دهڤهرێ ب ئاوایهكێ گشتى.
بهرێزان
زانكۆ بهس جهێ فێربوون و لێكۆلینێن زانستى نینه، زانكۆ وهكو مهزنترین بنگههێ جڤاكا سڤیل، دشێت رۆلهكێ گهلهك مهزن ل بیاڤێن دى ژى سوود ژێ بهێته وهرگرتن، وهكو ساخكرنا ديرۆكا كوردستانێ.
ڤهژیاندنا كهرتێ چاندنێ و زانستیكرنا چاندنێ ل كوردستانێ. پێشدابرنا لێكۆلینێن جڤاكى بهرهڤ باشتر ناسینا تاكێ كوردستانى و مۆدێرنكرنا دیتنا وى بۆ خێزانێ و تێكهلیێن جڤاكى. پتر رێزگرتن ل ژنێ و زاڕۆكان و پاراستنا مافێن وان. پتر گرنگیدان ب پێكڤهژیانێ و ئێكدى قبوولكرنێ ل وهلاتێ مه، نهخاسمه كێماتیێن دینى و نهتهوهیى.
ههروهسا زانكۆ دشێت ب لێكۆلینێن زانستى، ژان و دهردهسهریێن خهلكێ كوردستانێ ژ رژێمێن دكتاتۆر دیتین بۆ جیهانێ بدهته ناسین.
ب ئهڤێ ئێكێ، زانكۆ دێ بيته مینبهرا ئاڤاكرنا جڤاكێ لسهر هندهك بنهمایێن زانستى و ئهكاديمى بۆ مسۆگهركرنا پاشهرۆژهكا بهختهوهرتر بۆ تاكێن جڤاكێ و ههمى وهلاتێ مه.
ئهڤرۆ كورستان د قۆناغهكا نازك را دبۆريت، قۆناغهكه دێ بيته دوڕیانا سهردهمێ تابعیهتێ و سهربهخۆیى و ئازادیا مفاوهرگرتنێ ژ سامان و ههیینا ڤى وهلاتى. ئهو ئالۆزى و گرفتاریێن ئهڤرۆ كهڤتینه ناڤبهرا ههرێمێ و بهغدا جددینه و چارهنڤیس-سازن بۆ وهلاتێ مه.
مه ئیراقهكا فیدرال و دیمۆكرات و دهستوورى دڤێت، ئیراقهكا ههرێم ههست ب ههبوونا خۆ بكهت و بشێت بڕیارێن گرێدایى خۆ بدهت. ئهڤه چهندین سالن بهغدا سیاسهتا گیرۆكرنا ئالۆزیان دگهل ههرێمێ بكار دئینت، ئهڤێ سیاسهتێ و چێكرنا ئاستهنگان ل پێش بهرنامه و كارێن حوكمهتا ههرێمێ، هند بێباوهرى پهیدا كریه، بوویه قهیران و ههرێم ئێدى نهشێت مژارێن هلاویستى گیرۆ بكهت.
ههتا ئهڤرۆ حوكمهتا بهغدا هیڤى نهدایه ههرێمێ كو دێ ماددێ 140ێ دهستوورى بجى ئینت. پرسا نهفت و غازێ رۆژ بۆ رۆژێ ئالۆزتر لێ دكهت. پێشمهرگه وهكو هێزهكا ئیراقا فیدرال نههاتیه پهسهندكرن و تاكو نهۆ مووچه و مافێن وان نههاتینه دابینكرن. ژبلى ب دههان مادهیێن دهستوورى تاكو نها نههاتینه جێ به جێكرن.
ئهڤه بابهتین جددینه كو ههرێما كوردستانێ زۆر ب جددی لسهر رادوهستیت و داخوازێ ژ حوكمهتا فیدرالا ئیراقێ دكهت پێنگاڤێن جددی ب هاڤێژیت بۆ جێ بهجێكرنا ڤان مافێن دهستوورى یێن كو 80% ژ گهلێ ئیراقێ دهنگ بۆ دایه.
سیاسهتا گیرۆكرنێ گومانهكا مهزن بۆ خهلكێ ههرێمێ چێكریه كو حوكمهتا ناڤین نهڤێت دهستوورى جێ به جێ بكهت. نه دروسته ل ناڤ وهلاتهكى، ماف و پێدڤیێن خهلكى بۆ فشارا سیاسى دژى ههرێمێ و خهلكێ وێ بهێنه بكارئینان. مخابن حوكمهتا ناڤین ئهوێ سیاسهتێ دگهل ههرێمێ بكار دئینت. وهكو نموونه، ئهڤه چهندین سالن، بههرا ههرێمێ ژ سۆتهمنیێ كێم كرییه، ئهڤه چهند ساله بودجا ههرێمێ وهكو پێدڤى ناهێته دان. ههلبهت ئهڤ ناكۆكی و فشار و قهیران ڤهدگهڕنه ئێك بابهت، ئهو ژى مافێ مه یێ دهستوورییه، پێدڤییه ب زووترین وهخت ئهڤ مافێن مه بهێنه جێ بهجێكرن.
بێ شك زۆر جاران ئهو پسیار ژ مه دهێته كرن، ل دۆر سیاسهتا مه یا نهفتی، ل ڤێره وهك سهرۆك وهزیرێن حوكمهتا ههرێما كوردستانێ رادگههینم سیاسهتا مه یا نهفتی ل ههرێما كوردستانێ لسهر ئهساسێ وان مافێن دهستوری یه، یێن بۆ مه هاتینه دیاركرن و 80% ژ گهلێ ئیراقێ دهنگ بۆ داییه. حوكمهتا ههرێما كوردستانێ دێ بهردهوام بیت لسهر سیاسهتا خۆ بۆ پاشهرۆژهكا گهش و خۆشگوزهرانییا زێدهتر بۆ مللهتێ مه.
مه ب دههان سالان دژى ئهڤێ سیاسهتێ خهباتكریه و دێ بهردهوام بین. سیاسهتا ئیهمالكرن و پشتگوهئێخستنا پێشڤهچوونا مللهتێ مه و گهلێ مه، ئهڤرۆ ل سایا سیاسهتا راستا حوكمهتا ههرێما كوردستانێ، كوردستان بوویه پارچهیهك ژ دانا نهخشێ ووزهیا جیهانێ و ئهم ب هیڤینه كو ههرێما كوردستانێ دێ كاریت رۆلهكێ ئێك جار گرنگر ببینیت ل دابینكرنا وزێ بۆ سهرانسهرى جیهانێ، ئهڤ مفایه ژى تنێ بۆ ههرێما كوردستانێ نینه، بهلكو بۆ ههموو ئیراقێ یه. ئهز هیڤیدارم ئهڤ بابهته ل كوردستانێ تێكهلى بهرژهوهندیێن كهسى و سیاسى و حزبى نهبیت، بێ شك ئهگهر ئهڤه بێته كرن، كوردستانێ دێ پاشهرۆژهكا گهش ههبيت.
ئێكگرتنا حوكمهتێ و ههموو دهزگههێن وان ئارمانجێن سهرهكی یێ حوكمهتا مهنه ل كابینهیا حهفتێ، حوكمهتا ههرێمێ یا خهلكێ كوردستانێ یه، خهلكێ مه ههژى خزمهتكرنهكا زێدهتره، حوكمهتا ههرێمێ ب ئهركێ خۆ دزانیت كو رۆژ ب رۆژ خزمهتا زێدهتر بۆ بكهت.
بێ شك ئهگهر ئهم بهراوردهكێ بكهین لسهر ئهو تشتێن نها مه ل كوردستانێ ههین و یێن بهری نها ههین، ئهم دبینین ل ههمی بوارهكیدا پێشكهفتنهكا باش هاتیه ئهنجامدان، لێ مه رێیهكا دویر ل پێشه و هیڤیا مه ئهوه ئهم بكارین دهست ل ناڤ دهست زێدهتر وهلاتێ خۆ ئاڤهدان بكهین و خزمهتا مللهتێ خۆ بكهین.
سهركهفتنا مه یا سهرهكی ئێكرێزییا مللهتێ مه و لایهنێن دی یێن سیاسییه. همبهر سهركهفتنا مه دگهل بهغدا، دگهل جیهانێ پێدڤییه ئێكگرتن و ئێكرێزییا مللهتێ مه لسهر ههمی تشتهكی بیت، چونكی بێ ئێكرێزیا ناڤمالا كورد مومكن نینه هیچ ئارمانجهكا مه بجى بهێت.
پهڕلهمان نوونهرێ خهلكێ ههرێمێ یه، پێدڤیه ئهم ههست ب بهرپرسیارییا خۆ بكهین وهك حوكمهتا ههرێمێ همبهر پهڕلهمانی، ئهم حازرین بۆ ههر روونكرنهكێ ئهگهر بهری نها مه كربیت و بۆ ئایندهی ژى لسهر سیاسهتا مه یا نهفتی، هیچ تشتهكێ ڤهشارتی ل ههرێما كوردستانێ ل ڤی بابهتی نینه.
مه وهلاتهكێ زهنگین ههیه و جهێ وى لسهر نهخشێ دنیایێ گرنگیا خۆ ههیه، وهخت هاتیه ئهم ههمى پێكڤه ئهڤى وهلاتى بپارێزین، هوون نهڤیێن پاشهرۆژا وهلاتێ مهنه، پێدڤییه ههست ب هندێ بكهن ههستا ههوه یا نهتهوهيی ل پێش ههر تشتهكی بیت، بهرى بپرسن حوكمهتا وه بۆ چ كریه پێدڤیه ئهو پرس بۆ ههوه بێته پێش هوون دكارن چ تهقدیمی ڤی وهلاتی بكهن.
ئهو ئازادییا ئهڤرۆ، بهرههمێ خهباتا پێشمهرگێ مهیه، بهرههمێ خوینا شههیدێن مهیه، زۆر عهزیزان خوین لسهر دانایه، پێدڤییه هوون خو ئامادهب كهن ب زانست و خهباتهكا بهردهوام بۆ پاشهروژهكا گهش بۆ وهلاتێ مه، دڤێت تمووحا مه ئهو بیت ئهم وهلاتێ خۆ بگههینینه ئاستێ وهلاتێن پێشكهڤتیێن جیهانێ.
جارهكا دی ئهز هیڤیدارم ئهڤ گهنجێن مه یێن ئهڤرۆ دهرچووین ههست ب وێ بهرپرساتییا گران بكهن همبهر ڤی وهلاتی، هیڤیا من ئهوه سهركهفتی بن، موفهق بن و پیرۆزباهیهكا گهرم ل ههو ئێك ئێك دكهم و ل مالباتێن ههوه دكهم كو هاریكارییا ههوه كرییه بۆ تهمامكرنا خواندنا خۆ.
خودێ ههوه موفهق بكهت و سهركهفتی بن دژیانا خۆدا انشا الله و زۆر سوپاس. |
| |
|
|
|
_60x60.jpg)
