2012-07-28

سه‌لام عه‌بدوڵڵا
بەسەر و پوتەڵاك و هەیبەتییدا، هەر تەواو لە سیاسییەكی شارەزا و لێ هاتوو دنیادیدە دەچوو، دەم و چاوی سوور و سپی نەبوو، بەڵكو زیاتر زەردباو بوو، كە ئەویش هەر بۆ پیاوی سیاسی، بەڵگەی شەونخونی و موتاڵا و لێكۆڵینەوە و نووسین و شتی وا دەگەیەنێ، پەنجەكانی دەستی، باریك و رێك و جوان بوو، ئەویش هەر ئەوەی دەگەیاند، كە لەژیانیدا لەپەرە هەڵدانەوە زیاتر هچی دی بەو دەست و پەنجانەی نەكرد بێ.
لاجانگەكانی تەواو سپی هەڵگەڕابوون، ئەویش ویقارێكی تەواوی بەسەر و پوتەڵاكیدا دەدا، باڵای زۆر بەرز نەبوو، بێگومان خڕەلەش نەبوو، مام ناوەندییەك، كە زیاتر بەلای قەڵەویدا خۆی دەنواند، چاوەكانی لە ژێر چاویلكە زەرەبینەكانییەوە، گەورەتر لە هی راستی دیاربوون، تێكڕا دیمەنی قەد و باڵا و سەر و پوتەڵاكی، هێمنییەكی سەیری بەدەور و پشتی خۆیدا ئەپرژاند، هەرچەندە هێمنییەكەی بەو رادەیەش زیاتر گێل و حولی نیشان دەدا، وەك لە شتی دی.
لە ژیانیدا، جگە لە سیاسەت و خواردنی چەور و بەلەزەت، حەزی لە هیچ شتێكی دیكە نەدەكرد، برنجی بازیانی لەم دەرەوەی وڵاتەش، بەهەزار شەڕە شەقیش بووایە پەیدا دەكرد، بێگومان ئاو لە ماڵەكەی ببڕایە، لەتكەنۆكی بۆ ناو برنج لێ نەدەبرا!
زەردەچەو، بەهارات، سیری عەجەم، لیمۆن دزی و لیمۆی بەسرا، تا دەگاتە ماش و نۆكی حەویجە، هەناری شارەبان، باسوق و سجوقی بەرزنجە، كڵاشی دۆمی، رانك و چۆغەی شینكی و شەقۆی تەوێڵە، سەماوەری حەوجۆش و پیاڵەی زەڕلی، بەشێك بوون لە پێوەندی توندوتۆڵی بەناوەوەی وڵاتەوە! هەموو ئەوانەش بەڵگەنامەبوون، كە پیاوی كوێریش هەستی پێ دەكرد.
هەردەم لە دانشتنەكانی لەگەڵ هاوەڵەكانیدا، بەشانازیەوە باسی ئەو شتومەكانەی بۆ دەكردن، گاڵتەشی بەو گەنجە تازە هاتووانەی ئەوروپا دەكرد، هەمیشە جێی سەرنج و رەخنە و توانج بوون، زۆر جار لە دانیشتنەكانیدا دەیوت: ئەم گەنجە تازانە، هیچ پێوەندییەكیان بەناوەی وڵاتەوە نەماوە!!" لە ژیانیدا خۆشترین كاتی ئەو كاتانە بوو، كە هەواڵی بەستنی كۆنگرەیەك یان كۆنفرانسێك یاخۆ كۆبوونەوەیەكی فرەوانیان پێ رادەگەیاند.
هەر بەگەیشتنی هەواڵێكی لەو بابەتەش دەستبەجێ جلە تایبەتییەكانی كۆنفرانسی دەهێنایە دەرێ و دەكەوتە پاككردنەوە و فڵچە لێدان و ئوتوكردنی، بەشێوەیەكی وا بەسەلیقانە خەتی پانتۆڵەكەی لە ئوتو دەدا، كە پتر لەوە دەچوو كارێكی هونەری ئەنجام بدات، نەك پانتۆڵێكی ئاسایی ئوئو بكات.؟
لەراستیدا ئەو جلانە شتێكی ئاسایی نەبوون، زۆری تێ چووبوون، قواماشەكەی لەو وڵاتەوە بۆ نێردرابوو، بۆیە هەمیشە دەیوت: "فەتاح پاشا چاترین و بەنرخترین جۆری قوماشە! هەردەمیش شانازی بەوەوە دەكرد، كە لەو ماوە دوورودرێژەی لە دەرەوە وڵات بووە، هەرگیز قوماشی دروستكراوی ئەوروپای نەكردووە بەجل، تەنانەت دەرپێكانیشی بەتایبەتی لە سلێمانییەوە بۆ دەهات، برادەرێكی كۆنی جاروبار بەتایبەتی لە نەورۆزدا بەسەری دەكردەوە، چەند دەرپێیەكی دروستكراوی قەیسەری نەقیبی بۆ دەنارد.
ئەو دیارییە بەنرخانەشی پیشانی هەموو كەسێك نەدەدا، جگە لەوانەی، كە زۆر نزیك نەبوونایە، لە روانگەی ئەوەوە، سیاسییەكی شارەزا، بەمەعریفەت، بەتوانای وەك خۆی نەبوونایە، چونكە چەند جارێك لەگەڵ هەندێ لاوی هەرزەكاردا، لە كۆنفرانسێكدا كە توانجیان لە جلەكانی گرتبوو، تووشی دەنگە دەنگ بوو بوو، بۆیە هەمیشە دەیوت: "ئەم گەنجە تازانە، بەڕاستی، هیچ پێوەندییەكیان بەكولتوور نەریت و عادات و تەقالیدی رەسەنی كوردەوارییەوە نەماوە"!.
بەقسەی ئەو گەنجانە بەڕادەیەك دڵگیر دەبوو، خەریك بوو بڕیاری ئەوە بدات، كە ئیتر سەر بەهیچ كۆنفرانسێكدا نەكات، بەڵام سوپاس بۆ خوا، كە هەمیشە سیاسی ماقولی وەك خۆی لێ نەبوو، كە جڵەوی ئەو بڕیارە ترسناكەی بگری، لە كەلی شەیتان بهینیتەوە خوارێ...
هەموو جەژنێك، لەسەر دەستوور و عادەتی كوردەواری لای خۆمان، سەر لەبەیانی ــ سەرەڕای ئەوەی زگورتی بوو ـ برنج و پڵاو و قەلی لێ دەنا، ئەو ماڵانەی دراوسێی ــ هەروەكو لای خۆمان ــ بەسەر دەكردەوە و جەژنانەی بەمنداڵانی گەڕەك دەدا.
بۆ میوانی زۆر تایبەتیش نەبووایە، هەرگیز چێشتی وەكو دۆكولێو، چونكە سوتەكە و تڕخێنەی لێ دەنا!
شەوانیش هەر بەدەستوور و عادەتی رەسەنی كوردەواری گوێز، خورما، بادەم و برێشكەی بۆ میوانەكانی دا دەنا.
تا ئێستە كەس نەیبستبوو، شێلم بەترش و ترشیات و گوێزی سوێر و تەڕەسازی لە ماڵ بڕابێ!
لە رووی چالاكی سیاسیشەوە، هەر مەپرسە، لە كۆنفرانسێكدا شەرەفی خواردبوو، كە لە ماوەی سی و دوو ساڵدا، لە هەموو كۆنفرانس و كۆبوونەوەیەكدا بەشداری كردووە.
بەشداری و چالاكی سیاسیشی لە راستیدا، تەنیا برێتی بوو، لە بەشداری كۆنگرەیەك یاخۆ چەند كۆنفرانسێك لە ساڵێكدا و بەس.
پاش تەواوبوونی كۆنگرە یان كۆنفرانس، كەس تا ساڵی داهاتوو نەی دەبینیەوە، كەس نەی دەزانی لەراستیدا خەریكی چییە، دەیخوێند، دەینووسی، كاسبی دەكرد، دوكانی هەبوو، قاچاغچی بوو، ئەوانە شتی نهێنی و تایبەتی خۆی بوون.
بەڵام هەر بەبەستنی كۆنفرانسێك، یەكسەر لە یەكەمین رۆژدا پێش هەمووان، لە ساڵۆنەكەدا قوت دەبوەوە، خەریكی كورسی دانان، بەرد چاككردن و پلاك هەڵواسین دەبوو.
هەر بەئامادەبوونی ئەمیش، ئیتر كەس نەیدەوێرا، بۆ سەرۆك جەلسە و بەڕێوەبردنی كۆبوونەوەكان ــ لەتاو بەدی دەمی ــ خۆی هەڵبژێرێ، ئەوانە كاری تایبەتی و مۆنۆپۆڵی خۆی بوون.
خۆ ئەگەر جارێ لە جاران ناوی چەند كەسێك یاخۆ هەوڵی هەڵبژاردنی یەكێكی دی بدرایە بۆ سەرۆك جەلسە، ئەوا ئەو تەواو بێ تاقەت و نامورتاح دەبوو، بۆیە دەیووت:
"بەڕاستی رێز و قەدر و حورمەت و گەورە و بچووكی نەماوە!".
هەر بۆیەش خەڵكەكە لە ناچاریدا هەر ئەویان هەڵدەبژاردەوە.
لەڕاستیدا پیاو قسەیەك بۆ خواش بكات، شارەزاییەكی تەواوی لە بەڕێوەبردنی كۆبوونەوەكاندا هەبوو، نوختەی نیزامی، دەست بەرزكردنەوە، ئیعتیراز و رەتكردنەوە و فۆرەمولەی بڕیار و ئامۆژگاری هەر لە خۆی دەهات هەمووی لەبەر بوو، كە ئەندامێك دەستی بەرزر دەكردەوە و قسەیەكی دەكرد، ئەم خێرا دەم كوتی دەكرد و رستەكەی بەباشی و ناباشی بۆ تەواو دەكرد.
هەندێ جار وا ڕێكدەكەوت، لەبەستنی كۆنگرەیەكدا، نەخۆش دەكەوت، بەڵام هەردەچوو، جارێكیان بەقەرەوێڵەی خەستەخانەوە بەشداری كۆنفرانسێكی كردبوو، چەند جارێكیش بەتەیارە هاتووچۆی كردبوو، ئەویش بۆ ئەوەی لە كات و شوێنی دیاركراوی خۆیدا ئامادە بێ، ئێستەش هەر ئەوەی لە دڵ دەرناچێ، كە لە رێكەوتێكدا دوو كۆنفرانس لەهەمان كاتدا، لە دوو شاری جیاواز بەشدار بوو، هەر بۆیەش بەهیچ جۆرێك بۆی نەرەخسا بوو، بەشداری هەردوو لایان بكات، هەر ئەوەش ئەوەندە كاری تێكردبوو، كە پاش چەند رۆژێ نەخۆشی خستبوو، بۆیە بەبرادەرێكی زۆر نزیكی خۆی وتبوو:
"هەرگیز بێ دەماخی وام لە كوردەكانی ئەوروپا رەچاو نەدەكرد، كە دوو كۆنفرانس لەهەمان كاتدا ببەستن".
برادەرەكەشی لە وەڵامدا پێی وتبوو: "جا ئەو دوو كۆنفراسە، هی دوو رێكخراوی جیاوازبوون و دەگونجێ لە هەمان كاتیشدا ببەسترێ".
بەڵام ئەم سەری ناڕەزایی بۆ لە قاندبوو، پێشی وتبوو:
"دیارە تۆش وەكو ئەم كوردە تازانەی ئەوروپا بێ ئەقڵ بوویت!"
لەرووی بیروڕای سیاسییەوە، كەس نەی دەزانی چییە، هیچ كوردێكی بێ غەلوغەش بوو، نیسك، نۆك، چەنگە سوتەكە، باسوق و سجوق، شایەنی حاڵی كوردایەتی بوون، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بیروڕای سیاسی لەژێر پەردەی تەوژمێكی نادیار شاردبووەوە، هیچ لە هەموو حزبەكاندا كامیان لەسەرەوە بوو بن بەشداری كردبوو، بەڵام هەمیشە خەتێكی هێمنی دەگرت، وەك خۆی هەموو جارێ دەیوت: "نەشیش بسوتێ نە كەباب".
چەند جارێ هەندێ گەنجی تازە پێگەیشتوو، داوای شیكردنەوەی ئەو مەقولەیەی سەرەوەیان لێ كردبوو، ئەویش لەوەڵامدا وتبووی: "ئەگەر ئێوە لەو رستەیە نەگەن، ئیتر سیاسەتی چی دەكەن".
ڕەنگە هەر ئەو هێمنی و لەسەرخۆیەشی بوو بێ، كەوا بەئاسانی لە هەموو كۆنفرانسێكدا بەشداری دەكرد، ساڵ بەساڵیش هێمنتر دەبوو، تا لەم كۆنفرانسانەی دوایدا، تەواو خۆی بێ لایەن نیشاندا. هەر ئەوەش بوو، كە لەم دواییەدا، پاش ئەو هەموو تەجروبە و بەسەرهات و چالاكییە سیاسییەی، ئەو كۆمپانیا سەركەوتووەی دانا، كۆمپانیاكەی لە وڵاتێكی رۆژئاوا دامەزراند، لەسەرەتادا ناوی نا: "كۆمپانیای بەڕێوەبردنی كۆنفرانس و كۆنگرەكان!"
بۆ پیاوێكی بەسەلیقە و دنیا دیدەی وەكو ئەو، دامەزراندنی كۆمپانیایەكی وا هیچ زەحمەت نەبوو، هەر پاش دەسكەوتنی دوكانێكی قەشەنگ، یەكسەر هەموو پێداویستییەكانی كۆنگرە و و كۆنفرانساتی كڕیبوو، پێش هەموو شتێكدا چەند بڵنگۆیەكی گەورە، مێز، كورسییەكی یەكجار زۆر، پلاكی سپی، كاغەز، دەفتەر، تایپ، قەڵەم و بۆیەش هەر بەبێ حیساب، زەمق، كەتیرە، پلاستەر و رەنگیش، قاوە، كاكاو و چاش، بۆ سازكردنی دەنگ!!.
جا هەر كاتێك، هەر رێكخراوێك، تەلەفۆنێكیان بۆ بكردایە، ئیتر ئەم یەكسەر جێوڕێی تەرتیب دەكرد، دروشم و نووسین و كورسی و مێز و بڵندگۆ و هەموو تڕ وتفاقیكی تری لەگەڵ خۆیدا دەبرد، هەموو شتێكی لە كات و شوێنی دیاركراودا بۆ ساز دەكردن و خۆشی كۆنگرەكەی بۆ بەڕێوە دەبردن.
هەمیشە دروشمی حازر و بزری لابوو، بۆ پیاوێكی بەتوانای وەكو ئەو، دەیتوانی دروشمی وا بنووسێ، كە چەند ساڵێك بەرگە بگرێ، ئەگەر پیاو نەڵێ بۆ چەند سەدەیەك، تەنانەت بۆ رێكخراوی جۆراوجۆریش بەكەڵك بێ، دروشمی حوكمی زاتی بۆ كوردستان بۆ نموونە بۆ هەر كۆنفرانس و كۆنگرەیەك بچوایە لەگەڵ خۆیدا بێ قەیدوشەرت دەیبرد، هەرچەندە لەم دواییەدا ئەو دروشمەی وای لێهاتبوو، كە بەهەزار حاڵ دەخوێندرایەوە، لەبەر زەمق و كەتیرە و چاكردنەوەی، خۆ ئەگەر دوكانەكەشی بەسەر شتێكدا بڕوخایە، ئەوا بێگومان بەسەر دروشمی "بژی برایەتی كورد و عەرەب" دا دەڕوخا، هەر باس ناكرێ، چەند دانەی لەو دروشمە هەبوو، سەروبنی دوكانەكەی پڕ بوون.
لەسەرەتادا هەر خۆی بوو، بۆیە تۆزێ هیلاك دەبوو، بەڵام لەم ماوەیەی دواییدا، چەند برادەرێكی سیاسی كۆنی وەكو خۆی، لای خۆی قەیدكردبوو، كۆنگرەكانیان رێكدەخست، ئەویش خۆی تەنیا سەرۆكایەتی دانیشتنەكانی بۆ دەكردن.
لەسەرەتای دروستكردنی كۆمپانیاكەیدا كاروباری هەر بۆ كۆبوونەوەی كوردەكان تەرخانكردبوو، پاشان كۆمپانیاكەی، وردە وردە فرەوان كردبوو، جگە لە كورد، كۆبوونەوەی بۆ عەرەب، تورك و ئاسووریش ساز دەكرد. هەروەك خۆی لە دانیشتنێكدا وتبووی: پیاو دەبێ تۆزێ بەرچاو فرەوان بێ، گۆشەگیری و بیرتەسكی نەتەوایەتی، دادی كەس نادادت.
هەر بۆیە ناوی كۆمپانیاكەی، بەو پێیە بەناوێكی دیكەی پانوپۆڕتر گۆڕی و كردبووی بە: "كۆمپانیای ئینتەرناسیونالیزمی بەڕێوەبردنی كۆنفرانسات و كۆنگرێسات".
ئەو ناوە دوورودرێژەی وا بەسەلیقە كورت كردبووە، كە بوو بووە جێی سەرسورمان و رەزامەندی خەڵكی.
لەكورتكردنەوەی ناوی رێكخراو و پارت و شتی لەو بابەتەدا، هەر وێنەی نەبوو، چاكترین نموونەش بۆ بەهرەوەری بیرتیژی و توانایی، ناوی كۆمپانیاكەی خۆی بوو، كە كورتی كردبووەوە بۆ "كوانبەكۆكۆ"!
جارێ وا هەبوو ئەوەشی كورت دەكردەوە و لە جیاتی، تەنیا سێ كافی دەنووسی!!
ئەوەندەی نەبرد كوانبەكۆكۆ لە سەرانسەری ئەوروپادا دەنگی دایەوە، دەنگوباسی گەیشتە كوردستان، هەر بۆیەش زۆربەی پارت و رێكخراوەكانی ئەوێش، نامە و تەلەگرافی پیرۆزباییان بۆ لێدا.
زۆر جار لە كوردستانەوە، ناوی حزبێكی دوورودرێژی بۆ دەهات و ئەویش بۆی كورت دەكردنەوە، بۆ نموونە پارتی سەرفرازی و سەروەری و سوسیالیزمی زانستی كورت كردبووە بۆ "سزا".
كەس نەی دەزانی چۆن و بۆچی وای كورت كردۆتەوە، تا پارتییەكە خۆی داوای روونكردنەوەی لێ كردبوو، ئەویش لەوەڵامدا وتبووی: لەو سێ سینەی یەكەم، تەنیا یەكێكم لێ هەڵبژارد و لە زانستەكەش، "زا"م هەڵبژارد و پێكەوەم لكاند و پێكەوەش دەبێ بە "سزا"!! جا مەبەستم لە سزاش سزادانی داگیركەر و چینی دەستەڵاتدارە!!
پارتییەكەش، هەر وەك پاداشت بەئەندامی فەخری سەركردایەتییان هەڵیان بژاردبوو.
لەم ماوەیەی دواییدا چاوپێكەوتنێكی لەگەڵ رۆژنامەیەكی كوردیدا كردبوو، لە وڵامی پرسیارێكدا دەربارەی فرەوانكردنی كۆمپانیاكەی وتبووی: نیازم وایە، چەند لقێك لە وڵاتەكانی ئەوروپای رۆژائاوا بكەمەوە، هەر بەهەمان ناوەوە، چونكە كورد بەڕاستی لە ئەوروپا یەكجار زۆربووە، پێویستییەكی تەواویشیان بەیارمەتی و رێ نیشان دان هەیە.
بەڕاستی ئێستە ئەوەندە كۆنفرانس و كۆنگرە دەبەسترێ، كە ئێمەش فریای هەندێكیان هەر ناكەوین، كۆنفرانسی لاوان، قوتابیان، ژنان، پیاوان، پەنابەران، تا دەگاتە كاركەران و بێكاران، ئەمە سەرەڕای رێكخراوە سیاسییەكانی دەرەوەی وڵاتیش، خۆ رۆژ نییە، لەسایەی خواوە رێكخراوێكی كورد و پارتێكی تازەش لە دایەك نەبێ، هەرچەندە بەڕای من، ئەوەش هەر دەلیلی وەعیە، جا بۆیە، زۆر بەپێویستم زانی، ئەو لقانە لە ئەوروپای رۆژئاوا بكەمەوە، بەڵام بەداخەوە، تا ئێستە ئەوروپای رۆژهەڵات، مۆڵەتی ئەوەی نەداوین، لە وەڵامی پرسیارێكی دیكەدا دەربارەی بیروڕای سیاسی خۆی وتبووی: "بێ لایەن، بێ لایەن، جاران بەجۆرێ سیاسەتم دەكرد و بە جۆرێ خزمەتی گەلەكەم دەكرد، ئێستەش بەم جۆرەی ئێستە.
خزمەتیش، هەر خزمەتە"!!

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌