سازدانی دیمانە: جەین عارف جەزیرە: زۆر سوپاس بۆ ئەم دیمانەیە. ئەم هەرێمە بە دوو جەنگ، گەمارۆ و شەڕی ناوخۆ و باجی دەرەوەدا تێپەڕیوە. ئەمرۆ لە هەموو كات زیاتر بەدەسەڵاتتر و خودموختارترە. ئایا هێشتا هەست دەكەن شەڕ بۆ مانەوە دەكەن؟
سەرۆكی كوردستان: بێگومان دۆزی گەلەكەمان زۆر زۆر چووەتە پێشەوە. ناتوانم رەتی بكەمەوە كە ئێمە هێشتا رووبەرووی زۆر زەحمەتی دەبینەوە. من دەتوانم بە دڵنییایەوە بڵێم كورد ئەو قۆناغەیان تێپەڕاند كە مانەوەیان هەڕەشەی لەسەر بێت. مومكین نییە بۆ ئێمە وەكو گەلێك قبووڵمان بێت لەو هەموو دەسكەوتانە پاشەكشە بكەین، كەبەدەست هاتوون
هێشتا هەمان هەڵوێستم هەیە
جەزیرە: قەیرانێكی راستەقینە لە ئێراقدا هەیە. چەند مانگێك لەمەوبەر هۆشداری ئەوەتدا ئەگەر ئەو قەیرانە بەردەوام بێت ئەوە هەرێمی كوردستان سەربەخۆیی خۆی هەڵدەبژێرێت. ئایا هێشتا لەسەر هەمان بۆچوونیت؟
سەرۆكی كوردستان: ئەگەر روونی بكەمەوە ئەوەی كە من كتومت گوتم چی بوو، بزەبت ئێراق رووبەرووی قەیرانێكی راستەقینە بووەتەوە و ئێمە دوو جۆر كێشەمان هەیە، یەكێكیان كێشەیەكی گشتییە بۆ ئێراق و ئەوی دیكەشیان كێشەی نێوان هەرێمی كوردستان و بەغدایە. ئێمە داوای چارەسەری راستەقینەی كێشەكان دەكەین، بۆ ئەوانەی سەرتاسەری ئێراق و ئەوانەی نێوان هەرێمی كوردستان و بەغدا. داوا لە سەركردە ئێراقییەكان دەكەم ئەگەر ئەوان ئامادەن بێن گفتوگۆمان لەگەڵ بكەن، ئێمە ئامادەین هەموو شتێك بكەین بۆ چارەسەركردنی ئەو كێشانە. ئەگەر كوتلە سیاسییەكانی دیكە ئامادە نەبن ئەوە من دەگەڕێمەوە بۆ لای گەلی كورد و ئەوسا داوایان لێ دەكەم كە چی بكەین. من هێشتا هەمان شت دەڵێم.
جەزیرە: لەبەر ئەوەی هیچ گۆڕانكارییەكی ئەوتۆ نەبووە لە پەیوەندییەكانی نێوان هەرێم و بەغدا، ئاخۆ پێت وایە كە لە مانگی ئەیلوول دەگەڕێیتەوە بۆ گەلی كورد و لە ریفراندۆمێكدا داوایان لێ دەكەیت، ئایا ئەوان سەربەخۆییان دەوێت؟
سەرۆكی كوردستان: راستگۆیانە بڵێم، ئەم بارودۆخەی ئێستا بەم شێوەیەی ئێستا قبووڵ كراو نییە و ئێمە رێگا نادەین بەردەوام بێت
گەلی ئێمە رێگەی پێنادەن. دڵنیاشم خەڵكی ئێراقیش قبووڵیان نییە. بە دڵنیاییەوە لە كاتێك لە كاتەكان دەگەڕێمەوە بۆ گەلەكەم، بەڵام من دەبێت یەكەمجار راوێژ لەگەڵ پارتە سیاسییەكان و پەرلەمان بكەم، من ناتوانم بە تەنها ئەم بڕیارە بدەم. بە تەئكید ئەگەر نائومێد بین لە چارەسەركردنی كێشەكان و ئەم قەیرانە ئەوە من دەگەڕێمەوە بۆ گەلەكەم. بەر لەوە دەبێت من راوێژ لەگەڵ لایەنە سیاسییەكان و پەرلەمان بكەم
جەزیرە: چەند مانگێكە هەوڵ هەیە بۆ لێسەندنەوەی متمانە لە نوری مالیكی. وا دەردەكەوێت كە ئەو هەوڵانە سەركەوتوو نەبووبێت. ئایا هیچ ئومێدێكتان هەیە كە ئەو بەر لە هەڵبژاردنە گشتییەكانی داهاتوو بگۆڕدرێت؟
سەرۆكی كوردستان: خۆ پرۆسەكە رانەوەستاوە. مەسەلەی لێپرسینەوە لە سەرۆك وەزیران لە پەرلەمان بەردەوام دەبێت. جەزیرە: مەسەلەكە زۆر شەخسی دەردەكەوێت. تۆ یارمەتی مالیكیت داوە حكوومەتەكەی پێك بهێنێت، لە راستیدا تۆ یارمەتیتدا ببێتە سەرۆك وەزیران و ئێستایش دەرەكەوێت كە ئەو خیانەتی لە متمانەی تۆ كردووە. تا چەند ئەمە شەخسییە لە نێوان تۆ و سەرۆك وەزیران مالیكی، بە لەبەرچاوگرتنی مێژووی دوو ساڵی رابردوو
سەرۆكی كوردستان: بە هیچ شێوەیەك من رێگا نادەم ببێتە مەسەلەیەكی شەخسی. بێگومان من لەبەر پەیوەندییە كۆنەكانمان متمانەی زۆرم بە سەرۆك وەزیران مالیكی هەبوو. لە دەرەنجامی ئەوەی روویدا من نائومێد بووم. من هەندێكجار لە كۆبوونەوەكان بیرم دەكردەوە ئەگەر مالیكی لێرە بوایە لە جیاتی من ئەو بەرگری لە كورد دەكرد. بەڵام بەداخەوە، لە جیاتی ئەوە، یەكەم دەرفەت كە بۆی رەخسا لە2008 ئەو فەرمانی هێرشكردنی لە دژی گەلی كورد لە خانەقیندا. لەوەوە ئەو متمانەی من بە مالیكی نەما.  عەقڵیەتێك باوەڕی بەهێزی سەربازی هەیە جەزیرە: وا دەردەكەوێت سوپا بەهێز دەكرێت و گرژی هەیە لەسەر سنووری دی فاكتۆی هەرێمی كوردستان و ئێراق. تۆ باسی مەترسی هەبوونی فرۆكەی ئێف16 ت كردووە لە لایەن ئێراقەوە. ئێوە لای خۆتانەوە چی دەكەن تاكو دڵنیابن كە هەرێمی كوردستان ئارام دەمێنێتەوە؟ سەرۆكی كوردستان: بەلای ئێمەوە، فرۆكەی ئێف16 هیچ جیاوازییەكی نییە لەگەڵ MIG19 و MIG21. ئێمە ئەوانەمان بینیوە لە دژی ئێمە بەكارهێندراون. ئێمە تانك و تۆپ و چەكی دیكەمان بینیوە لە دژی گەلەكەمان بەكارهێندراوە. ئێمە بینیومانە هێزی سەربازی گەورە لە دژی گەلەكەمان بەكارهێندراوە. ئێمە لەوە ناترسین. ئەوەی ئێمە لێی دەترسین ئەو عەقڵییەتەیە كە هێشتا باوەڕی بە بەكارهێنانی فرۆكە و تۆپ و تانك هەیە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان. ئێمە پێمان وانیە ئەوە كێشەكان چارەسەر دەكات. ئەوە رێگا هەڵەكەیە. ئەو نەهامەتی و كێشانەی ئەمرۆ ئێراق پێوەی دەناڵێنێت دەرەنجامی ئەو جۆرە بیركردنەوەیە. بۆیە ئێمە نامانەوێت ئەوە دووبارە ببێتەوە. ئەگەر بەغدا یان حكوومەتی فیدراڵی بیەوێت بیر لە بەكارهێنانی ئەو جۆرە شتانە بكاتەوە ئەوە ئێمە ناچارین بگەڕێینەوە بۆ ئەو كاتانەی كە ئێمە دەبوایە بیرمان بكردایەوە لە چۆنێتی بە ئامانجكردنی ئێف16ەكان تاكو پێمان نەگەن. ئێمە ئومێدەوارین ئەمە حاڵەتەكە نەبێت بەڵام دەبێت خۆمانی بۆ ئامادە بكەین. جەزیرە: دەتوانی روونكردنەوەی زیاتر بدەیت لەسەر ئەو رێوشوێنانەی كە ناهێڵن ئێوە بكەنە ئامانج. ئایا ئێوە لە پرۆسەی پەرەپێدانی هێزی ئاسمانی خۆتاندان یان رێوشوێنی وەها دەگرنە بەر؟ سەرۆكی كوردستان: جارێ ئێمە هەموو هەوڵێك دەدەین كە نەگاتە ئەوە. بێ شك ئێمە دەمانەوێت هاوسەنگی بۆ سوپای ئێراق بگەڕێتەوە، كە سوپایەكی ئێراقی بێت بۆ هەموو ئێراقییەكان، بۆ بەرگری كردن لە هەموو ئێراق و گەلی ئێراق و نەك لە دژی گەلی ئێراق و هیچ پێكهاتەیەك یان شوێنێك یان هەرێمێكی ئێراق بەكار بهێندرێت. ئەمە ستراتیژێتی ئێمەیە و ئەمە سیاسەتی ئێمەیە و هیوادارین سەربگرێت. ئەگەر ئێمە سەركەوتوو نەبووین ئەوە گومانی تێدا نییە كە مافی خۆمانە هەر رێگا و وەسیلەیەك بگرینە بەر بۆ پاراستنی كوردستان و گەلی كورد لە ئێف16 و لە هەر هێرشێكی تر. جەزیرە: ئێوە هەنگاوی زۆر مەزنتان ناوە لە پەیوەندییەكانتان لەگەڵ توركیا. ئێستا توركیا بڕبڕەی ئابووری هەرێمی كوردستانە. بەڵام هێشتا نیگەرانی لە توركیا هەیە لەسەر پەرەسەندنی هێز و دەسەڵاتی كوردی. پێت وایە توركیا رێگا دەدات بە هەرێمێكی كوردی كە نەك تەنها لە رووی ئابوورییەوە بەهێزترە، بەڵكو لە رووی سەربازیشەوە؟
سەرۆكی كوردستان: من پێم وایە هەرێم ئامادەیی و ئیرادەی هەبووە و هەیە كە پەیوەندی ئابووری باشی لەگەڵ هەموو دراوسێكاندا هەبێت. بێگومان پێشكەوتنی زۆر گەورە هەبووە لە پەیوەندییەكانمان لەگەڵ توركیا. ئەگەر پەیوەندی ئابوورییمان بەهێز بێت ئەمە یارمەتیدەر دەبێت بۆ نەهێشتنی هەر مەترسییەك لە هەر بوارێكدا كە هەیانبێت. مەسەلەی بەهێزبوونی سەربازی هەرێمی كوردستان، شتێكی زۆر گرنگە بۆ گەلی كوردستان و هەرێمیشەوە. ئێمە رێگا بە كەس نادەین تەدەخول لەوەدا بكات. ئەوە پەیوەندی بە بەرگریكردن لە گەلی كوردستان و هەرێمی كوردستانەوە هەیە.
ئەوان دژی پێشكەوتنی هەرێمی كوردستانن
جەزیرە: ئێستا نەوت مەسەلەیەكی زۆر گرنگە. بەغدا هەڕەشەی كردووە هەندێك لەو داهاتەی دەیدات بە هەرێمی كوردستان ببڕێت. هەرێمی كوردستانیش دەڵێت نەوتی خاو هەناردەی توركیا دەكات. یەكێك لە راوێژكارەكانی سەرۆك وەزیران مالیكی هۆشداری ئەوەیداوە كە شتی لەو جۆرە دەبێتە هۆی هەڵگیرسانی شەڕ
ئەمە لە كوێدا رادەوەستێت؟
سەرۆكی كوردستان: بەداخەوە لەم مەسەلەیەدا هەندێك كەس لە بەغدا نییەتی باشیان نییە بەرامبەر بە گەلی كوردستان و ئەوان زۆر دژی هەرێمی كوردستانن. ئەمە مەسەلەیەكی قانوونی و دەستووریی نییە. هیچ مەسەلە ئەوە نییە. ئەوان تەنها دەیانەوێت پێشكەوتنی هەرێمی كوردستان راگرن و ئەمەش سزادانی ئێمەیە. لە راستیدا، هیچ یەك لەو گرێبەستانەی ئیمزامان كردووە دژ بە دەستوور نین. لە رەشنووسی یاسای نەوت و غازی2007 دەبوایە بنێردرایە پەرلەمان و بڕگەی تێدابوو هەبوو كە تێیدا هاتبوو ئەگەر تا مانگی ئایاری ئەو ساڵە یاساكە لە پەرلەمان پەسەند نەكرێت ئەوە هەردوو لایان دەتوانن بەردەوام بن لە ئیمزاكردنی گرێبەستەكان. ئەوان هۆكار بوون لە پشت ئەوەی یاساكە نەچێتە پەرلەمان. تاكە پرسیار ئەوەیە: بۆچی ئەوان نەیانهێشت یاساكە لە پەرلەمان پەسەند بكرێت؟ من ناڵێم هەموو شتێكی ئێمە كردوومانە یان دەڵێین بێ كەموكوڕییە، رەنگە خەتا لە ئێمەشدا هەبێت، بەڵام با پێكەوە دابنیشین و گفتوگۆ بكەین. با تەماشای بكەین. ئێمە هیچ شتێكمان نەكردووە مخالەفەی دەستوور بێت، هەموویان بە گوێرەی دەستوور بوون. هەر كاتێك ئێمە شتێكمان دیتەوە مخالەفەی دەستوور بێت بە خۆشحاڵییەوە دانی پێدا دەنێین و راستی دەكەینەوە. بەڵام ئەوەی لە ئێستادا دەیبینین تەنها دژایەتی كوردستانە و ئەوەش وەكو بیانوییەك بەكاردەهێنرێت. لە جیاتی ئەو دوژمنكارییە بەرامبەر بە كوردستان و گەلی كوردستان، پێویستە ئەوان وەڵامی خەڵكی ئێراق بدەنەوە. ئەوان27 ملیار دۆلاریان لە كەرتی كارەبا خەرج كردووە، ئایا دەتوانن بۆ خەڵكی ئێراق روونی بكەنەوە و پێیان بڵێن ئەو پارەیە چی لێهات؟ فەرموو لە خەڵك بپرسە باری كارەبای ئێراق چۆنە. با ئەوان وەڵامی ئەم پرسیارانە بدەنەوە. با ئەوان وزەكانیان لەوە بەكار بهێنن وەك لە دژایەتیكردن و كاركردن لە دژی گەلی كوردستان. دەبێت ئەوان هەوڵەكانی خۆیان پەرە پێبدەن بۆ دابینكردنی خزمەتگوزارییەكان بۆ خەڵكی ئێراق. من دەڵێم باشترین رێگا ئەوەیە گفتوگۆكان بەردەوام بن و یاسای نەوت و غازیش لە پەرلەمان پەسەند بكرێت. هەر كاتێك ئەو یاسایە دەرباز بوو ئەوە باشترین دەرفەت دەبێت بۆ چارەسەركردنی كێشەكان. بە پێچەوانەوە، ئەگەر چاوەڕێی بڕیارێكی شەخسی كەسێك لە بەغدا بكەین ئەوە یارمەتیدەر نابێت. بێگومان بڕینی بودجەی هەرێم لە بەغداوە بە راگەیاندنی شەڕ لە قەڵەم دەدەین. پاشان خۆیان تەحەموولی بەرپرسیارێتی دەكەن.
جەزیرە: كە بودجەیان بڕی و ئێوەش ئەوەتان بە راگەیاندنی شەڕ لە قەڵەمدا چی دەگەیەنێت؟ هەنگاوی دواتر چییە؟
سەرۆكی كوردستان: ئەوكاتەی بودجە دەبڕن ئەوە بە راگەیاندنی شەڕی لە قەڵەم دەدەین. روونە راگەیاندنی شەڕ چی دەگەیەنێت و چی لە خۆ دەگرێت. هێشتا زووە باسی ئەوە بكرێت، بەڵام هەر كاتێك ئەوەیان كرد ئەوە بە دڵنیاییەوە بە راگەیاندنی شەڕی لە قەڵەم دەدەین. وابزانم پێویست ناكات بچمە ناو وردەكارییەوە. جەزیرە: بەلای زۆر كەسەوە راگەیاندنی شەڕ واتا ئامادەكردنی سەرباز و چەكە و هەڵگیرساندنی شەڕی چەكداری. باس لەوە دەكەن؟
سەرۆكی كوردستان: خۆ خیارات زۆرە. ئەوە تەنها هەڵبژاردە نییە. ئەمە یەكێكیانە
جەزیرە: ئایا هەرێمی كوردستان دەتوانێت لە رووی ئابوورییەوە دەربازی بێت ئەگەر بەغدا بودجەی لێ بڕی، لە رێی هەناردەكردنی نەوت بۆ توركیا یان شوێنی دیكە؟ سەرۆكی كوردستان: ئەم بارودۆخە بەم شێوەیە نامێنێتەوەو بەم شێوەیە بەردەوام نابێت.
جەزیرە: ئەوە واتا؟
سەرۆكی كوردستان: پرسیارەكە ئەوەیە ئایا هەموو ئێراق دەتوانێت ئاوها بمێنێتەوە؟
ئەمە ئێراقی جاران نییە
جەزیرە: ئەوە پرسیارێكی باشە چونكە ئێمە هەوڵێكی زۆر دەبینین لە داواكردنی ئۆتۆنۆمی لە ناوچە سووننییەكان و هەندێك لە ناوچەكانی باشوور. ئایا ئێراق بە یەكگرتوویی دەمێنێتەوە؟ سەرۆكی كوردستان: ئەمە، ئێراقی جاران نییە. ئێمە بەشداربووین و هاوبەشبووین لە بنیاتنانی ئێراقی تازە. ئێراقی تازە دەبێت بە هاوبەشانە بەرێوەببردرێت. هەروەها دەبێت، هاوبەشی راستەقینە لەم وڵاتەدا هەبێت، نەك یەك كەس و یەك تاقم وڵات بەرێوەبەرن
ئێستا كێشەكە لەسەر ئەمەیە. كێشەی حوكمی یەك كەس و خۆسەپاندنی حوكمڕانی مەركەزییە. پێم وانیە هەتا ئێراقییەكانیش ئەمەیان قبووڵ بێت، نە سوننە و نە شیعەكان ئەم بارودۆخەی ئێستایان قبووڵە، جەماعەتێك بتوانن هەموو وڵات بەرەو هەڵدێر ببەن. باوەڕناكەم ئەوان ئەم جۆرە رەفتارەیان قبووڵ بێت كە یەكێك ویستی خۆی بسەپێنێت. جا یان ئەوەتا ئێمە شەراكەتی راستەقینەمان دەبێت لەم وڵاتەدا، یان خەڵكی ئێراق، بە شیعە و سوننەوە، ئەم دۆخەی ئێستا قبووڵ ناكەن
جەزیرە: لەم رۆژگارەدا لە هەرێمی كوردستان گەنجەكان عەرەبی قسە ناكەن، لە قوتابخانەكان فێر نابن. ئێوە ئابووری و خزمەتگوزاری خۆتان هەیە. تەنانەت سنوورەكانیشتان لە دەسەڵاتی خۆتانە. چییە ئەو شتەی كە هێشتا هەرێمی كوردستان بە ئێراقەوە دەبەستێتەوە؟
سەرۆكی كوردستان: زمانی عەرەبی زمانی فەرمیە، دەخوێنرێت. ئەمە بەردەوامی سیاسەتی30 ساڵی رابردووە. بۆ راستكردنەوەی زانیارییەكانت، عەرەبی لە قوتابخانەكانی ئێرە دەگوترێتەوە
سەبارەت بە بەشی دووەمی پرسیارەكەت، ئەوە بزەبت ئەو واقیع و راستییەی هەرێمی كوردستانە كە ئێمە دەمانەوێت لە پێش چاو بگیردرێت و دەمانەوێت خەڵك باوەڕی پێ بهێنن: ئێراق لە دوو نەتەوەی سەرەكی پێك هاتووە، عەرەب و كورد. ئێمە بڕیارمان داوە لەگەڵ ئێراق بین لەسەر خواستی خۆمان. ئەمە واقیع و راستییەكەیە. ئێمە دەمانەوێت دانمان پێدا بنرێت و بناسرێین. هەر كاتێك ئەمە بوو كێشە نابێت. ئەگەر بیانەوێت بە زۆر خۆیان فەرز بكەن بەسەر میللەتی كورد، ئەوە مومكین نییە
جەزیرە: بەر لە چەند حەفتەیەك بینیمان بەرێزتان رووفاتی یەكێك لە قوربانیانی كوردی هەڵمەتی ئەنفالی سەددام حوسێنت هەڵگرت و ناشتان كە تەنها یەكێك بوو لە دەیان هەزار قوربانی گۆڕە بە كۆمەڵەكان. ئەوە تا چەند كاریگەری هەبووە لەسەر مێژووی ئەم هەرێمە؟
سەرۆكی كوردستان: ئەمە برینێكی قوڵە. ئێمە قەت لەبیری ناكەین. من زۆر زۆر شانازی دەكەم كە تاكێكم لە گەلی كورد لەبەر ئەوەی گەلی ئێمە قوربانی و ئازاریان چەشتووە و قەت بیر لە تۆڵەكردنەوە لێیان ناكەنەوە لە دوای ئەو هەموو كارەساتەش. بە نیسبەتی من، سەبارەت بەو شەهیدە، من نازانم ئاخۆ ئەو پیاو بوو یان ژن، منداڵ بوو، كوڕ بوو یان كچ، زۆر هەستێكی سەیر بوو، رەنگە ئەمە یەكەم جۆری هەستی من بوو بێت لە ژیانمدا، بەڵام هەستمكرد ئەو وەختە ئەو برامە، كوڕمە، دایكمە، خوكشمە. ئەوە هەستێكی زۆر سەیر بوو بۆ من. بۆ یەكەمجارە مومكینە لە ژیانمدا هەستێكی وەهام هەبووبێت. زۆر موتەئسیر بووم
برای ئێمەن
جەزیرە: تۆ باسی مەشقپێكردنی كوردی سوریات كردووە بۆ ئەوەی دواتر بگەڕێنەوە. ئایا ئەو كاریگەرییانە چییە كە ناوچە كوردییەكانی سوریا هەیانە؟ ئایا سوریا بە یەكگرتوویی دەمێنێتەوە؟ داهاتووی كوردی سوریا چۆن دەبێت؟
سەرۆكی كوردستان: ئەوان برای ئێمەن و حەقیان لەسەر ئێمە هەیە. بەڵام بارودۆخی كوردی سوریا جیاوازە لە ناوچەكانی تر
ئەوان لە مافە سەرەتاییەكانی هاووڵاتیبوون بێبەش كران، ئەوان هیچ ناسنامەیەكی دەوڵەتیان نەبوو، ئەوان بە پەنابەر یاخود دزەكەر لە قەڵەم دەدران. ئەوان لە مافە سەرەتاییەكانی هاووڵاتیبوون بێبەش كران. هەر بۆیە مەشقپێكردنی ئەوان بۆ شەڕكردن نییە، بەڵكو تەنها رێكارێكی ئحتیات وەرگرتنە بۆ ئەوەی هەر كاتێك بارودۆخی سوریا رووخا و بۆشایی ئەمنی دروست بوو، ئەوان بتوانن رۆڵێك بگێڕن و جارێكی دیكە تەحەددا لە گەلی كورد نەكرێتەوە. بێگومان ئێمە دەمانەوێت گۆڕانكارییەك لە بارودۆخی كوردی سوریا ببینین، بەڵام ئەو بڕیارە ئەوان دەیدەن، ئەوە رۆڵی ئەوانە و ئێمە پێمان وایە ئەوان دەتوانن رۆڵێكی ئیجابی بگێڕن و ئەو رۆڵەشیان گێڕاوە بۆ ئەوەی سوریایەكی نوێ دروست بكەن كە دیموكراتی و فرەیی بێت. ئێمە پێمان وایە گرنگە ئەوان بەشێك بن لێی، ئەوە مافی ئەوانە بۆ خەڵكی سوریایە كە داهاتوویەكی گەشتریان هەبێت و كورد بە مافەكانی خۆیان لە سوریا بگەن
جەزیرە: باسی سازدانی كۆنفرانسێكی نەتەوەیی كوردتان كردووە لە هەرێمی كوردستان كە ئەوە هەنگاوێكی زۆر گەورە دەبێت لە كۆكردنەوەی كورد لە ناوچەكە. ئایا لە سەرووبەندی رووداوەكانی ناوچەكە و بەهاری عەرەبی، تۆ سەرقاڵی دروستكردنی نەتەوەیەكی كوردی بەهێزتری لە پشت سنوورەكانەوە؟
سەرۆكی كوردستان: ئامانجی پشت ئەو كۆنفرانسە ئەوەیە كە كورد گوتارێكی یەكگرتووی هەبێت. گوتارێك كە جەخت بكاتەوە لەسەر ئاشتی و پێكەوەژیانی ئاشتییانە و هەوڵبدان بۆ چارەسەركردنی كێشەكانمان بە رێگایەكی دیموكراسی و ئاشتیخوازانە. ئەوە مەبەستەكەیە
جەزیرە: هەرێمی كوردستان چەند جارێك خیانەتی لێكراوە، بۆ نموونە وەك لە لایەن ئەمەریكییەكانەوە لە ساڵی1991 كاتێك راستەوخۆ بە دەنگتانەوە نەهاتن، لە لایەن توركیاوە، لە لایەن وڵاتانی دەوروبەرەوە. متمانەتان بە كێ هەیە؟ هاوپەیمانەكانتان كێن؟
سەرۆكی كوردستان: دنیا گۆڕاوە. بەڵام بەر لە هەموو شتێك ئێمە باوەڕمان بە خوا و بە گەلەكەمان هەیە. ئەگەر میللەتی خۆمان نەبێت، هەتا ئەگەر خەڵكانی تریش یارمەتیمان بدەن، ئەوە ناتوانین ئەوە بەدەست بهێنین. پێشەكی دەبێت خۆمان هەبین
دژی دواخستنی هەڵبژاردنی پارێزگاكانم
جەزیرە: لە هەرێمی كوردستان هەندێك نیگەرانی هەیە كە ئەو دیموكراسییەی ئێوە هەوڵی بۆ دەدەن بە باشی خۆی نەگرتووە و هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاكان دواخراون. ئەوانە كەی ساز دەدرێن و چۆن وەڵامی ئەو رەخنانە دەدەیتەوە كە ئێرە هەرێمێكی دیموكراسی نییە؟
سەرۆكی كوردستان: من دژی دواكەوتنی هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاكانم و ئێستایش دژم. لە راستیدا كاتێك پەرلەمان و كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی بەغدا پێیان گوتیان كە لەبەر هۆكاری تەكنیكی ناتوانین سازی بدەین و دەبێت دوابخرێت من ئەوەم قبووڵ كرد، ئەگینا من دژی ئەو بڕیارەم و پشتیوانی سازدانی هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاكان دەكەم. جەزیرە: ئەم هەرێمە لە زۆر بواردا، مێژوویەكی تراژیدیای هەیە یەكێك لەوانە، شەڕی ناوخۆی كوردستانە لە نەوەدەكاندا، كاتێك بەرامبەرەكەت پەنای بردە بەر ئێران بۆ یارمەتی و تۆش پەنات بردە بەر حكوومەتی ناوەندی بۆ ئەوەی ئەو هێزانە لە هەولێر دەركەن. ئایا هیچ شتێك هەیە لێی پەشیمان بیت؟
سەرۆكی كوردستان: سەرەتا وەكو سەرۆكی هەرێمی كوردستان من سەربەرزم كە یەكێك لە ئامانجە گەورەكانی وەرگرتنی سەرۆكایەتی، ئەوەیە كۆتایی بە ململانێی ناوخۆی كوردستان بهێنم و ئەوەش رووناداتەوە. ئێمە هەموو شتێك دەكەین كە لە توانامان دابێت بۆ لابردنی ئاساوارەكانی و من سەربەرزم كە دڵنیام ئەوە جارێكی دیكە رووناداتەوە. شتێكی زۆر جێی داخ بوو ئێمە نەماندەویست ئەوە رووبدات. لە راستیدا ئێمە تەنها نین لە ناڵاندن بەدەستییەوە، بەڵكو خەڵكی دیكەش هەن پێوەی دەناڵێنن. ئەمە قۆناغێك بوو پێیدا تێپەڕبووین و زۆر جێی داخ بوو و زۆر ناخۆش بوو
ئومێدەوارین كە بەجێمان هێشتبێت و هەرگیز رێگا نادەین ئەوە دووبارە ببێتەوە. من نارەزاییم نییە كە خەڵكی كوردستان بیانەوێت لێكۆڵینەوەی تێدا بكەن، كە چۆن روویدا و بۆچی و چۆن سەری هەڵدا
سەیری ئاسایش و سەقامگیری كوردستان بكەن جەزیرە: پێت وایە بۆشاییەك هەیە لەوەی كە نەوەی گەنج دەیەوێت و داوای دەكات و نەوەی كۆن كە لەم هەموو تراژیدیاینە ژیاون. هەندێك پێیان وایە كە كاتی ئەوە بەسەر چووە هەندێك كەسی سەر بە بنەماڵە جێگای گەورە بگرنەوە، وەكو ئەنجوومەنی ئاسایش. ئایا بۆشاییەك هەیە لە نێوان نەوەی گەنج و نەوەی كۆن؟
سەرۆكی كوردستان: بێگومان خەڵك مافی هەیە ئەوە بڵێت كە باوەڕی پێیەتی و ئەوان ئازادن چۆن بیر دەكەنەوە. بەڵام با دەرەنجامەكانی تەماشا بكەین، سەیری ئاسایش و سەقامگیری كوردستان بكەین. نەوەی نوێ و نەوەی كۆن و هەر كەسێك كە هاووڵاتی كوردستانە، ئایا خەڵك خۆشگوزەرانە و حۆشحاڵترە بەو توندوتیژییەی كە ماباقی ئێراقی گرتۆتەوە؟ كوردستان لەو توندوتیژییانەوە بەدوور بوو. ئەوەی هەمانە لە بواری ئاسایش و سەقامگیری بە زەحمەت بەدەستهێنرا، بەبێ ماندووبوون بەست نەهاتووە. ئەوە دەرەنجامی كاركردنی ئەو كەسانەیە كە سەركەوتووبوون لە بەجێگەیاندنی ئەركەكانیان. دەبێت تەقدیری ئەم خەڵكە بكرێت بۆ ئەوەی كردوویانە. بێگومان هەموو شتێك ئەگەری هەیە روو بدات لە هەرێمی كوردستان، بەڵام ئێمە وەكو حكوومەتی هەرێمی كوردستان دەمانەوێت دامەزراوەكانی دەوڵەت بنیات بنێن و دامەزراوەكان ئەم هەرێمە بەرێوە بەرن. بەڵام من داوا لە خەڵك دەكەم كە تەماشای ئەنجامەكە بكەن و تەماشای ئاسایش و سەقامگیری هەرێم بكەن و نەك تەنها قسە فڕێ بدەن
جەزیرە: تۆ بەشێكی سەرەكی مێژووی گەلی كوردیت لە ناوچەكە، چۆن دەتەوێت گەلەكەت لێی بڕواندرێت؟
سەرۆكی كوردستان: بە نیسبەتی من، لە ژیانمدا هوشیاری من ئەوەبووە هەرچی لە دەستم بێت و توانیبێتم كردوومە بۆ خاتری گەلەكەم. من لە منداڵیمەوە هەموو شتێكم كردووە بۆ سەرخستن و ئازادكردنی گەل و خاكەكەمان. ئیتر چۆن حوكم دەكرێت با بكرێت
جەزیرە: ئایا هەرێم ئامادەیە بۆ سەربەخۆیی؟
سەرۆكی كوردستان: ئەوە مافێكی سروشتی خۆمانە، بەڵام پرسیاری ئەوەی كەی و چۆن ئامادە دەبێت ئەوە پرسیارێكی دیكەیە