| دەبێ خۆمان هەبین... |
2012-08-01 |
 |
|
|
كەریم قادر
دوای ئەو گۆڕانكارییەی لە ماوەی دادێدا لە سوریا روودەدات، كە پێشبینی دەكرێ كاریگەرییەكانی هەر لەو سنوورە نەمێنێتەوە، بەڵكو بپەڕێتەوە و ناوچەی دیكە بگرێتەوە، سەرجەم هێزەكانی سیاسی ئێراق بە گشتی و كوردستان بە تایبەتی، جگە لە هێزێكی بچووكی ناو دەوڵەتی قانوون نەبێ، كە چاوی لە دامەزراندنی حكوومەتێكی مەركەزی بەهێزە دەگەنە ئەو بڕوایەی ئەم رەوشە بەو شێوەیەی ئێستای نابێ بەردەوام بێ. بۆیە هەر هێزێك بە هەر بیانوویەك خۆی لەو كۆدەنگییە دەربێنێ بە تایبەتی لە كوردستان بە دەستی خۆی گۆڕ بۆ ژیانی سیاسی خۆی هەڵدەكەنێ. بێگومان بە روودانی ئەو گۆڕانكارییە هاوسەنگی هێز گۆڕانی بەسەر دادێت. ئەمەش بە نۆرەی خۆی وا لە هێزە جوداكان دەكات خۆیان بۆ دوای ئەو باوبۆرانە ئامادە بكەن، كە مافێكی خۆیانە، بۆئەوەی پێگەی شیاوی خۆیان بگرن، دیارە ئەم پێگەگرتنە بێ كێشە و گرفت بەدی نایەت، بەڵام لەبەرئەوەی پەیوەندی بە ئایندەوە هەیە دەبێتە ئەرك و پێویستە ئامادەباشی تەواوی بۆ بكرێ. لەم چەندەشدا ئەگەر لەناو حەلەبەكەدا نەبیت، لەو پشكە هیچت بەرناكەوێ. لە كوردستان، كەواتە بارودۆخەكە بێ جیاوازی لە هەمووان دەخوازێ بەو ئاراستەیە كاربكەن و تواناكان بخەنەگەڕ، كە بەرژەوەندییەكانی نەتەوەییمان دابین دەكات، چونكە لە ئامانجە گەورەكە نزیكمان دەكاتەوە، كە دەریایەك خوێنی بۆ دراوە و دنیایەك چەرمەسەریمان بینیووە. هەر لەسەر ئەو راستیانە لە هەر كوردێك بپرسی، ئەگەر لە دەرەوەی كوردستانیش نیشتەجێ بێت، ئایا بڕوات بە دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان هەیە؟ بێ سێ و دوو پێت دەڵێ: بەڵی لەگەڵیدام و بە مافێكی سرووشتی دەزانم. وەلی، كە ئامادەباشی دەكەیت و كار بۆ ئەو پێشهاتە دەكەیت، لە ناوخۆدا لێرە و لەوێ بە بیانووی جۆراوجۆر هەزار و ئەوەندە دێوەزمەت بۆ قیت دەكەنەوە، كە نەك هەر نابێ كاری بۆ بكرێ، ناكرێ باسیش بكرێ. بۆ خۆدزینەوە لەو ئەركە نەتەوەییە كەموكوڕییەكانت بەچاو دا دەداتەوە و ئاستەنگەكان ریز دەكات. راستیەكەی لەبەرچاو گرتنی ئەو ئاستەنگانە بۆ باش خۆ ئامادەكردن گرنگن، بۆئەوەی بە كەمترین زەرەر پێگەگرتنەكە بە دی بێت، بەڵام یەك هەنگاویش بەو ئاراستەیە ناخاتەروو، هاوكات خۆشی لە هەر كۆبوونەوەیەك دەدزێتەوە، كە بۆ ئەو بابەتانە دەكرێت، بە پێچەوانەوە كار بۆ شێواندنی دۆخی ناوخۆ دەكات. پێكهێنانی بەرەی كوردستانی لە ناوەڕاستی هەشتاكانی سەدەی رابردوو، هەروا پێشنیاری هەڵبژاردنی گشتی لە نەوەدەكان، كە ئەوكات بەلای هەندێكەوە سەمەرە بوو چۆن دەكرێ كورد ببێتە خاوەن پەرلەمان و حكوومەتی خۆی ، دواتر فەرمانی بەرزكردنەوەی ئاڵای كوردستان و بە پیرۆزكردنی لەبەرچاوی خەڵكی كوردستان، كاركردن بوون بەو ئاراستەیە، ئەگەر بەفەرمیش رانەگەیەنرا بوو. ئەم هەنگاوە بە چەسپاندنی مافەكانی هەرێمی كوردستان و دیاریكردنی سنووری هەرێم بە قانوون لە دەستووری هەمیشەیی ئێراقی فیدراڵدا، كە تا ئێستا حكوومەتی بەغدا بڕوای پێی نییە، بە تەواوی رەگی داكوتا بەوەی ئەم دەستوورە و كارپێكردنی گەرەنتی مانەوەی یەكپارچەیی ئێراقە. ئێستاش لەو بارودۆخەدا ( ئەوەی هەیە و ئەوەی پێشبینی دەكرێ) ئەوەی لەو كارە ماوەتەوە ئیرادەی خۆمانە، وەك ئەوەی سەرۆك بارزانی گوتی: دەبێ خۆمان هەبین. بەو مانایەی پێویستە كار بۆ تەختكردنی ئاستەنگەكان و كۆكردنەوەی هەموو تواناكان بەو ئاراستەیە بكرێ، هاوكات پشتیوانی لەو هەنگاوانە بكەین، كە وەك خۆ ئامادەكرن بۆ پێشهاتەكان نراون. پێشتر هەندێ لە نووسەر و رۆشنبیر و سیاسەتمەدارانی كوردستان، كە باس لە دەوڵەتی سەربەخۆی كوردی دەكرا كۆمەڵێك راستیان دەخستەروو، كە هەرێمێكی تەوقدراوە، خاوەن ئابووری خۆی نییە، هێزی سەربازی پێویستی نییە، دەروازەیەكی مسۆگەری بۆ گەیشتن بە جیهانی دەرەوە نییە و چەندین راستی دیكە، كە بە كردەنی ئاستەنگن، لەگەڵیدا رەخنەیان لە سەركردایەتی سیاسی كوردستان دەگرت بەوەی هیچ هەنگاوێكی نەناوە بۆ سڕینەوەی ئەو راستیانە. بەڵام كە لەسەر بنەمای بەرژەوەندییەكان كار بۆ تەختكردنی ئەو ئاستەنگانە دەكرێ، دەروازەیەك دەكەیتەوە، بنەمایەكی بە هێزی ئابووری پەیدا دەكەیت، سوپایەكی تۆكمە بۆ رووبەرووبوونەوەی ئەگەرەكان پێكدێنی و پڕ چەكی دەكەیت، بیانووی دیكە دەهێننەوە، كە رێك پێچەوانەی خستنەروویەكانی پێشوویانە و لەسەر بنەمای تەسكی حزبیەوە شرۆڤە و مامەڵەی لەگەڵ دەكەن. وەك: ئەوە پێچەوانەی دەستوورە، هەرزانفرۆشتنی نەوتە. بێئەوەی ئاماژە بەوە بدەن، كە بەدەستهێنانی ئامانجی گەورە دەخوازێ بە كاتەكی قوربانی بە هەندێ شتی بچووك بدەیت. ئەوەتە لە سایەی ئەو هەنگاوە بوێرانەیە كۆمپانیا زەبەلاحەكانی نەوت و وەبەرهێنان پێشبڕكێیانە بۆ گەیشتن بە هەرێمی كوردستان و تائێستا زیاتر لە 20 كونسوڵگەری و نووسینگەی بیانی لە پایتەختی هەرێمی كوردستان كراونەتەوە، پێشبینی كردنەوەی زیاتریش دەكرێ. سەنگی ئەم هەنگاوانە وای لە ناوەندپەرستێكی وەك مالیكی كردووە هەڕەشەی بڕینی بەشە بودجەی هەرێم و دژایەتی ئەفسەرو پلەدار و سەربازانی كورد لە سوپای ئێراقی فیدراڵدا بكات و هێزی سەربازی بۆ ناوچە دابڕێندراوەكان بجوڵێنێ و ئەم ماددە دەستوورییەی تایبەت بە مافی پێشمەرگە، بەو پێیەی بەشێكە لە سیستمی بەرگری ئێراقی فیدراڵ، پشت گوێ بخات. لێرەوە ئەو پرسیارە جددیە خۆی رەپێش دەكات: ئایا تاكەی مووچەخۆری بەغدا بین و كەی ویستی قەتع راتبمان بكات؟ یاخود كەی ویستی بە نە ناردنی بەشە سووتەمەنی، قەیران لە هەرێمی كوردستان دروست بكات؟ یا كەی ویستی سوپاكەی بەكاربێنێ و لوولەی تۆپ و تانكەكانی روو لە كوردستان بكات؟ یا هەر كات بینی هەرێمی كوردستان پێشدەكەوێ ئاستەنگی بۆ بنێتەوە؟ كەواتە هەرێمی كوردستان لە بەرامبەر عەقڵیەتێكە، كە مەترسییە بۆ ئایندەی تاك بە تاكی. بۆیە دۆخەكە لە هەمووان دەخوازێ لە لایەك دژ بەو عەقڵیەتە بوەستینەوە، لە لایەكی دیكە پشتیوانی لەو هەنگاوانە بكەین، كە نراون، چونكە ئەوە بە تەنها پەیوەست بە پارتێكی دیاریكراو نییە، بەڵكو پەیوەندی بە چارەنووسی نەتەوەیەك هەیە، كە دەیەوێ پرۆڤەی مافەكانی بكات. |
| |
|
|
|
_60x60.jpg)