2010-05-15

كەریم قادر
ئەمڕۆ بەهۆی‮ ‬زۆر هۆكارەوە ئێراق لە بارێكی‮ ‬نائاساییدایە‮ ‬،ئەم بارە نا ئاساییە وایكردووە خەمی‮ ‬دابینكردنی‮ ‬ئاسایش لە بەرایی‮ ‬داواكارییەكان دا بێت‮. ‬لەو خەمەدا هەرێمی‮ ‬كوردستان بە شاهیدی‮ ‬ئەو دیبلۆمات و رۆژنامەنووس و پەیامنێرە بیانیانەی‮ ‬سەردانی‮ ‬ئەم هەرێمە بە گشتی‮ ‬و پایتەخت دەكەن نەك هەر سەركەوتنی‮ ‬گەورەی‮ ‬بەدەستهێناوە،‮ ‬بەڵكو لەگەڵیدا فەزایەكی‮ ‬گەورەی‮ ‬ئازادیشی‮ ‬فەراهەمكردووەو وایكردووە ئەو قسانەی‮ ‬بە پێی‮ ‬ئادابی‮ ‬گشتی‮ ‬وبەرپرسیارێتیەوە ئی‮ ‬كردنیش نەبن،‮ ‬بەڵام بە ناوی‮ ‬ئازادی‮ ‬رادەربڕینەوە بكرێن و بە ئاساییش وەربگیرێن،‮ ‬مادامەكێ بۆیان بوویتە سەرچاوەی‮ ‬نان پەیداكردن‮. ‬واتە خەڵكی‮ ‬پایتەختی‮ ‬كوردستان لە سایەی‮ ‬ئەو ئاسایشەی‮ ‬بەرقەرارە نەك هەر سەروماڵیان پارێزراوە،‮ ‬بەڵكو شارەكەشیان لە گەشە و پەرەسەندنێكی‮ ‬خێرا و سەرنجراكێش دایە و وایكردووە چەپڵەی‮ ‬ئافەرین بۆ پارتی‮ ‬و سەرۆك بارزانی‮ ‬لێبدەن،‮ ‬ئەمەیش بۆتە چاو پێهەڵنەهاتنی‮ ‬تێكدەر و داخ لە دڵانی‮ ‬ئەو سەركەوتنانە‮.‬
ئەو رووداوەی‮ ‬لە هەفتەی‮ ‬یەكەمی‮ ‬ئەم مانگەدا لە شەقامی‮ ‬بەردەم پەیمانگای‮ ‬هونەرەجوانەكانی‮ ‬هەولێر بەرامبەر قوتابی‮ ‬جوانەمەرگ سەردەشت عوسمان كرا،دواتر تەرمەكەی‮ ‬بە كوژراوی‮ ‬لە مووسڵ دۆزرایەوە هەموومانی‮ ‬هەژاندو زۆر پێوەی‮ ‬خەفەتبارین،‮ ‬چونكە بەر لە هەموو شت لاوێكی‮ ‬كورد بوو،‮ ‬لەدەستدانی‮ ‬هەر كوردێكیش بە كارەسات لە هەر شوێنێك بێت پەست و خەفەتبارمان دەكات،‮ ‬لەلایەكی‮ ‬دیكەوە خراپ بەكارهێنانی‮ ‬ئەو سەقامگیریی‮ ‬و دڵفرەوانییە بوو لە لایەن ئەو داخ لە دڵانە كە چاویان بە سەركەوتن و پەرەسەندنەكانی‮ ‬پایتەخت هەڵنایەت‮. ‬بەڵام ئەوەی‮ ‬لە كردنەوەی‮ ‬گرێكوێرەی‮ ‬ئەم تاوانەدا مایەی‮ ‬گەشبینیمانە كارە ئازاو سەركەوتووەكانی‮ ‬پێشووتری‮ ‬بەرێوەبەرایەتی‮ ‬گشتی‮ ‬ئاسایش و پۆلیسی‮ ‬كوردستانە لە دۆزینەوەی‮ ‬تاوانبارانی‮ ‬شێواندنی‮ ‬ئاسایشی‮ ‬كوردستان،‮ ‬بۆیە‮ ‬یەقینین ئەمجارەش بكوژانی‮ ‬سەردەشتی‮ ‬جوانەمەرگ دەدۆزنەوەو لەبەردەم دادگای‮ ‬رادەگرن،‮ ‬ئەو دەمەش راستەوخۆ گوێمان لە دانپیانانەكانیان دەبێت و دەردەكەوێ كە بە چ مەرامێك و بۆ كێ ئەم تاوانەیان كردووە‮.‬
‮ ‬شێواندنی‮ ‬رووداوەكە‮. ‬هیچ گومانی‮ ‬تێدا نییە خەفەتبارانی‮ ‬شەهیدكردنی‮ ‬ئەو لاوە خێر لەخۆنەدیە و پەرۆشانی‮ ‬رەوشی‮ ‬سەقامگیری‮ ‬كوردستان بەدواداچوونیان بۆ كۆی‮ ‬رووداوەكە هەیە،‮ ‬كە‮ ‬یەكسەر دوای‮ ‬رووداوەكە بە فەرمانی‮ ‬بەرێز سەرۆكی‮ ‬كوردستان لیژنەی‮ ‬لێكۆڵینەوە پێكهاتووە و سەرەداوی‮ ‬تاوانەكەیان دۆزیوەتەوە ولەم نزیكانەدا ئاشكرای‮ ‬دەكەن،‮ ‬بەڵام ئەوەی‮ ‬لەو تاوانە نائاساییەو نیشانەی‮ ‬پرسیاری‮ ‬گەورە دروست دەكا هاشووهوشی‮ ‬راگەیاندنی‮ ‬گۆڕان و ئەو خەڵكانەن كە لە گەرمەی‮ ‬هەڵبژاردنەكانی‮ ‬تەمموزو ئاداری‮ ‬رابردوو بە بیانووی‮ ‬بێبنەماوە دەهۆڵی‮ ‬شەڕێكی‮ ‬نەویستراویان دەكوتا،كە ئەگەر حەكیمی‮ ‬و پەرۆشی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬نەبایە بۆ پاراستنی‮ ‬رەوشی‮ ‬كوردستان هەر خوا دەیزانی‮ ‬ئێستا لە چ نەهامەتیەك دابووین‮. ‬بۆیە ئەگەر بە وردی‮ ‬لە هەوڵەكانی‮ ‬ئەو راگەیاندنەی‮ ‬نەوشێروان سەرپەرشتی‮ ‬دەكات،‮ ‬بكۆڵینەوەو بچینە قوڵایی‮ ‬راپۆرت و هەواڵەكانیانەوە بۆت ئاشكرا دەبێت،كە ئەوەی‮ ‬روویدا بە تەنێ تاوانی‮ ‬كوشتنی‮ ‬كەسێك نییە،بەڵكو تاوانێكی‮ ‬سیاسی‮ ‬نەخشە بۆ داڕێژراوە لەلایەن كەسانێك كە لە كوشتن و تەسفیەكردنی‮ ‬جەستەیی‮ ‬خەڵكدا وەستایە و مێژوویەكی‮ ‬هەیە‮ .‬لە بەرایی‮ ‬هەمووانەوە،خۆشتان پێداچوونەوە بۆ سەرتاپای‮ ‬ئەو هەواڵ و راپۆرتە رۆژنامەوانییانە بكەن،‮ ‬ئەو راستیەتان بۆ ئاشكرا دەبێت كە نەوشێروان چ سەودایەك بە خوێنی‮ ‬ئەو قوتابییە خێرلەخۆ نەدیوە دەكات و دەیەوێ لەو رێگەیەوە بە چ مەرامێك و بۆ كێ زەبر لە پارتی‮ ‬و كەسایەتیەكانی‮ ‬و هەولێری‮ ‬پایتەخت بدات،‮ ‬بە قەولی‮ ‬خۆی‮ ‬بەومانشێتە قێزەونە ئومێدبڕانەوە دەیەوێ سەركەوتنە گەورەكەی‮ ‬پارتی‮ -‬كە دڵنیام بە وشەی‮ ‬پایتەخت رەش هەڵدەگەڕێ‮- ‬بۆ مەرامەكەی‮ ‬ئاوەژوو بكاتەوە،كە هەرگیزاو هەرگیز نە پێی‮ ‬كراوە نە پێشی‮ ‬دەكرێ،چونكە پارتی‮ ‬بە پشتیوانی‮ ‬جەماوەرە خۆڕاگرییەكەی‮ ‬پیلانی‮ ‬لەو جۆرەی‮ ‬بە باشی‮ ‬وەڵام داوەتەوە و شكستی‮ ‬بە چەندین پیلانی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬هێناوە،‮ ‬كە ئەم پیلانەی‮ ‬ماوەیەكە دەهۆنرێنەوە لە چاویاندا هەولێری‮ ‬گۆتەنی‮ "‬زەڵاتەیە‮". ‬دواجار وەرە سەیری‮ ‬حەرامزادەیی‮ ‬داڕشتنی‮ ‬هەواڵەكانیان بكە،‮ ‬بێئەوەی‮ ‬لێدوانێكی‮ ‬دەزگاكانی‮ ‬ئاسایش‮ ‬یا دادگایان وەرگرتبێت،‮ ‬هەرخۆیان لەبری‮ ‬لایەنی‮ ‬رەسمی‮ ‬نەخشەی‮ ‬رووداوەكە وێنا دەكەن و تاوانباریش دیاردەكەن،‮ ‬كە لەرووی‮ ‬قانوونیەوە ئەم جۆرە هەواڵە دەكەوێتە ژێر لێپرسینەوە،‮ ‬چونكە لێژنەی‮ ‬لێكۆڵینەوە هەقی‮ ‬خۆیەتی‮ ‬لەبەر رۆشنایی‮ ‬ئەو راپۆرتانە داوای‮ ‬بەڵگە لەو گۆڤار و رۆژنامانە بكات بۆ كارئاسانی‮ ‬كاری‮ ‬لێژنەكەیان‮. ‬باشە ئەگەر ئەوكات بەڵگەیان نەبوو خۆ مافی‮ ‬لایەنی‮ ‬رەسمییە داوای‮ ‬قانوونیان لەسەر تۆمار بكات لەسەر ئەو سیناریۆیانەی‮ ‬بڵاویانكردۆتەوە،‮ ‬چونكە بوونەتە بەشێك لەو هەوڵەی‮ ‬بۆ شێواندنی‮ ‬ئاسایشی‮ ‬پایتەخت لە ئارادایە‮. ‬بە تایبەتی‮ ‬دەستبەجێ بڵاوكردنەوەی‮ ‬ئەو بابەتانەی‮ ‬،كە گوایە بە ناوی‮ ‬سەردەشتی‮ ‬جوانەمەرگ نووسراون‮. ‬هەروەها ئەو خۆ ئامادەكردنەی‮ ‬كرابوو،‮ ‬كە لەگەڵ‮ ‬یەكەم ساتی‮ ‬دۆزینەوەی‮ ‬تەرمی‮ ‬ئەو جوانە مەرگە،‮ ‬كە جگە لە خانەوادەكەی‮ ‬كەس پێی‮ ‬نەزانیبوو پۆستەری‮ ‬گەورە ئامادەكرابوو،‮ ‬هەندێ لە پەرلەمانتارانی‮ ‬گۆڕانیش،‮ ‬بە تایبەتی‮ ‬ئەوانەی‮ ‬سابیقەیەكیان لە ئیهانەكردن بە رەمزی‮ ‬كوردستان هەیە لە پێشوازی‮ ‬تەرمەكەیدا ئامادەبن و دواتریش داوا لە خەڵك بكات پەرلەمان بەردباران بكەن‮. ‬ئەمە ئەگەر نەخشەیەك نەبێت چ مانایەكی‮ ‬دیكە دەدات‮. ‬بۆیە مافی‮ ‬خۆمانە لەو رەفتارەیان بە گومان بین،‮ ‬بەڵام ئەو مافەش بە خۆمان نادەین كەس تاوانبار بكەین،‮ ‬وەك ئەوەی‮ ‬ئەوان بێشەرمانە پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان تاونبار دەكەن،‮ ‬لەوەشدا ئامانجیانە رەوتی‮ ‬لێكۆڵینەوەكان بە ئاقارێك دا ببەن كە خۆیان نەخشەیان بۆ دارشتووە‮. ‬لێرەوە جێی‮ ‬خۆیەتی‮ ‬ئاماژە بە پرەنسیپێكی‮ ‬نەگۆڕی‮ ‬پارتی‮ ‬بكەم،‮ ‬پارتی‮ ‬لە هەموو تەمەنی‮ ‬خۆیدا رۆژێك لە رۆژان لەسەر ئەو تۆمەتانەی‮ ‬ئاراستەی‮ ‬كراوە بە وەڵام نەهاتووە،‮ ‬بەڵام هەر كاتێك مەبەست لە تۆمەتەكە تێكدانی‮ ‬رەوشی‮ ‬كوردستان و سومعەبردنی‮ ‬كورد بێت زۆر بەتووندی‮ ‬دێتە وەڵام و موجامەلەی‮ ‬كەسیش ناكات و لە تۆمەتكاریش نابووری،‮ ‬ئەوەش هیچ بە مانای‮ ‬هەڕەشە نایەت،‮ ‬بە پێچەوانەوە دەبێ هەموو دڵسۆزێك‮- ‬قەتیش وەكو رۆبۆتەكانی‮ ‬گۆڕان ناڵێین هەموو كورد‮- ‬پشتگیری‮ ‬لێبكات‮.‬
پەرۆشی‮ ‬خوێنی‮ ‬سەردەشت‮ ‬یا خۆڕەپێش كردن‮. ‬ئەگەر بە وردی‮ ‬دیقەت لەو بەیاننامەیە بدەین كە بە ناوی‮ ‬دەستەی‮ ‬باڵای‮ ‬رێكخستنی‮ ‬هەفتەی‮ ‬بێدەنگی‮ ‬لە سلێمانی‮ ‬بڵاوكرایەوە و لە لایەن ئەوانە خوێندرایەوە كە لە لایەن بە ناو بزووتنەوەی‮ ‬گۆڕانەوە هەڵدەسوڕێن جۆرێك لە خۆڕەپێشكردنی‮ ‬شەخسی‮ ‬تێدایە،‮ ‬بەو مانایەی‮ ‬ئێمەش لە سلێمانی‮ ‬هەین،‮ ‬بەڵام وەكو ئێوە كوێر و كەڕ‮ ‬و ئیفلیج نیین‮!! ‬هەر لێرەوە بەوانە دەڵێم:جیاوازی‮ ‬ئێمە و ئێوە لەوەدایە،ئێمە ناچینە ژێرباری‮ ‬بیری‮ ‬سەقەت.لەوەشدا مەبەستم ئەوەیە تا ئێستا راپۆرتێكم لێتان نەبینەوە شاهیدی‮ ‬بۆ‮ ‬یەك كاری‮ ‬باشی‮ ‬ئەو كوردستانە بكات،‮ ‬كە سەرەڕای‮ ‬هەندێ كەموكوڕی‮- ‬وەك رۆژنامەنووس سەرمان لە هەندێكیان دەردەچێ‮- ‬گەلێك زۆرن‮. ‬ئەوە ئێمە نین ئازاد نەبین،‮ ‬بەلكو ئێوەن ئازاد نین‮ ‬،چونكە‮ ‬یەكێكی‮ ‬دیكە لە جیاتی‮ ‬ئێوە بیر دەكاتەوە و دەنووسێ،‮ ‬ئەوەی‮ ‬لەسەر ئێوەیە تەنها خوێندنەوەیەتی‮ ‬یا بڵاوكردنەوەیەتی‮ ‬بێئەوەی‮ ‬جورئەتی‮ ‬ئەوەشتان هەبێت‮ ‬یەك وشەشی‮ ‬لێ بقرتێنن،‮ ‬چونكە لە دەقی‮ ‬بەیاننامەكەتان‮ ‬یەك بە‮ ‬یەكی‮ ‬وشە رەزاقورسەكانی‮ ‬نەوشێروان دەدۆزیەوە،‮ ‬كە دەیەوێ فەوزا وشكستەكانی‮ ‬بزووتنەوەكەی‮ ‬بە تۆمەتبەشینەوە بەسەر خەڵكی‮ ‬دیكەوە بشارێتەوە،‮ ‬چونكە كۆمەڵێك پرسیاری‮ ‬ئەوانەی‮ ‬دەنگیان پێدا بوو بێوەڵام ماونەتەوە و هەر بێوەڵام دەمێننەوە،‮ ‬چونكە لە بنەڕەتەوە بە بەرنامەیەكی‮ ‬شەیتانی‮ ‬گەمەی‮ ‬بە سۆز و ئازارەكانیەوە كردووە‮. ‬ئەو تاكتیكەی‮ ‬نەوشێروان لە جێبەجێكردنی‮ ‬بەرنامەكەیدا بەكاری‮ ‬دەهێنێ گەمژایەتییەكی‮ ‬سەدامی‮ ‬گۆڕبەگۆڕم دێنێتەوە بیر كە لەو كاتەی‮ ‬كوێتی‮ ‬داگیركرد و پاشان كەوتە ژێر گوشارێكی‮ ‬گەورەی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬كە بكشێتەوە و وەڵامی‮ ‬كۆمەڵگەی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬بداتەوە بۆ ئەو كەتنەی‮ ‬كرد،‮ ‬هات داوای‮ ‬چارەسەركردنی‮ ‬كێشەی‮ ‬فەلەستین و كشانەوەی‮ ‬سوریای‮ ‬لە لوبنان كرد،‮ ‬كە لەو تەرحەشیدا دوو ئامانجی‮ ‬هەبوو‮: ‬یەكێكی‮ ‬بۆ ئەوەبوو كە گوایە ئەو پەرۆشی‮ ‬كێشەی‮ ‬فەلەستینە،‮ ‬بەمەش دەیویست خۆی‮ ‬وەك پاڵەوانی‮ ‬مەیدانی‮ ‬عەرەبان نیشان بدات.دووەمیان بۆ ئەوە بوو ئیسرائیل راكێشێتە ناو موغامەراتە سەر شێتیەكانی‮ ‬خۆی‮ ‬بۆئەوەی‮ ‬بەو راكێشانە درزێك بخاتە ناو هاوپەیمانەتیەكەی‮ ‬بۆ لێدانی‮ ‬دروست ببوو‮.‬
رۆبۆتەكان هیچیان قبوڵ نییە‮. ‬ئەوانەی‮ ‬بە ناوی‮ "‬ئەیگۆڕین‮" ‬كەوتنە ژێر بیركردنەوە ناحەزەكانی‮ ‬نەوشێروان بێئەوەی‮ ‬بزانن ئامانجی‮ ‬نەوشێروان چییە،هەمان ئەو قسانە و ئەو كردەوانەی‮ ‬ئەو دووبارە دەكەنەوە،‮ ‬كە لە تەمەنی‮ ‬خۆیدا بە نووسین و كردەوە كردوونی‮. ‬من هیچ رۆژێك ئەو كابرایەم بە شۆڕشگێڕ‮ ‬نەزانیووە،‮ ‬ئەگەرچی‮ ‬لە شاخیش بووە،‮ ‬بەڵام بە بەردەوام نووسینەكانیم خوێندۆتەوە،‮ ‬لە هیچ‮ ‬یەكێكیاندا‮ ‬یەك رستەشم بەدینەكردووە خێری‮ ‬كوردی‮ ‬تێدا بێت و هەمیشە هانی‮ ‬ئاژاوەی‮ ‬داوەو راستیەكانی‮ ‬ئاوەژوو كردۆتەوە،‮ ‬وەك ئەوەی‮ ‬لە حەفتا و نەوەدەكانی‮ ‬سەدەی‮ ‬رابردوو كردوونی‮ ‬و نووسیویەتی‮. ‬ئێستاش لە گردەكە بە شكڵی‮ ‬جاران لە رێگەی‮ ‬رۆبۆتەكانیەوە لەسەر هەمان بەزم بەردەوامە،‮ ‬ئەوەتە هەردوێنێ بوو رۆبۆتەكانیان داوایان لە پارتی‮ ‬و ئاژانسی‮ ‬پاراستنی‮ ‬ئاسایشی‮ ‬كوردستان دەكرد‮ (‬وەڵامی‮ ‬داواكاریەكانمان بدەنەوە‮)‬،‮ ‬بەڵام كە مەكتەبی‮ ‬سیاسی‮ ‬بەیاننامە دەردەكات و هەندێك لە راستیەكان بۆ هاووڵاتیانی‮ ‬كوردستان رووندەكاتەوە،‮ ‬ئەوان هیستریا دەیانگرێ،‮ ‬تا ئەو ئاستەی‮ ‬بێئەوەی‮ ‬رۆبۆتەكان گوێیان لە بەیاننامەكە بوو بێت‮ ‬یا خوێندبیانەوە قسەی‮ ‬لەسەر دەكەن،‮ ‬كە گوێم لە قسەی‮ ‬هەندێكیان بوو،‮ ‬هەڵبەت لە كەناڵە ئاژاوەگێڕییەكەی‮ ‬نەوشێروان،‮ ‬هەر نەشیاندەزانی‮ ‬كێ دەریكردووەو ئیمزای‮ ‬كێی‮ ‬بەسەرەوەیە‮. ‬ئەوەش ئەو راستییە دووپات دەكاتەوە كە چەند وشەیەكی‮ ‬ناڕاست و دژ لە گردەكە بۆیان هاتووتە خوارێ و ئەوانیش بێ هیچ لێكدانەوەیەك دووبارەی‮ ‬دەكەنەوە،‮ ‬كە دڵنیام پاش ئەوەی‮ ‬گوێیان لە خۆیان دەبێت كە چیان گووتوە بە خۆیان دا دەچنەوە‮ ‬،چونكە كەناڵە ئاژاوەكەیان هەر چەند خولەكێك جارێك دووبارەیان دەكاتەوە،‮ ‬بۆیە ئەمجارەش وەك هاشووهوشەكانی‮ ‬پێشووتریان شكست دەهێنن،‮ ‬بەڵام ئەوەی‮ ‬لەسەریان ناچێ ئەو سەودایەیە كە بە سۆز و ئازاری‮ ‬هاووڵاتیانەوە دەیكەن‮.‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌