2017-08-14

زانیار سەردار قڕگەیی‮- ‬سلێمانی
دامەزراندنی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬كوردستان لە هزری‮ ‬هەموو تاكێكی‮ ‬ئەم نەتەوەیەدا بایەخ و گرینگیەكی‮ ‬رادەبەدەری‮ ‬هەیە،‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬باشترین دەستكەوتە بۆ كوردستان و عێراقی‮ ‬عەرەبی‮ ‬و چارەسەركردنی‮ ‬كێشەكانی‮ ‬سەد ساڵی‮ ‬رابردوو،‮ ‬چونكە نەتەوەیەك بەدرێژایی‮ ‬مێژوو دەیان جار كۆمەڵكوژ كرابێت زەحمەتە جارێكی‮ ‬دی‮ ‬بتوانێ بە ئارامی‮ ‬لەناو عێراقێكی‮ ‬مەزهەبی‮ ‬و شۆڤێنی‮ ‬ژیان بەڕێ بكات‮. ‬سەربەخۆیی‮ ‬و ئەنجامدانی‮ ‬ریفراندۆمیش تەنیا پرسێكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و نیشتمانییە و سەرۆك بارزانی‮ ‬و زۆرێك لە كەسێتییە سیاسی‮ ‬و حزبی‮ ‬و لایەنە سیاسیەكانی‮ ‬ئەمڕۆ بە ئەمانەتەوە ئەم پرس و خواست و ویستی‮ ‬نەتەوەیەمان جێبەجێ دەكەن‮..‬
ئەمڕۆش بۆ ئەنجامدانی‮ ‬ئەم پرسە لەم قۆناغە مێژووییە و ئەم دۆخە گونجاوە نێوخۆیی‮ ‬و ئیقلیمی‮ ‬و نێودەوڵەتییە باشترین كاتە بۆ جێبەجێكردنی‮. ‬هەربۆیە سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە ئیجماعێكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و نیشتمانی‮ ‬دا بڕیاریدا رۆژی‮ ‬25 ‮ ‬ئەیلوولی‮ ‬ئەمساڵ بۆ ئەنجامدانی‮ ‬ریفراندۆم دیاری‮ ‬بكرێت‮. ‬سلێمانی‮ ‬كە بەشاری‮ ‬هەڵمەت و قوربانی‮ ‬بۆ پرسە نەتەوەیی‮ ‬و نیشتمانییەكان دادەنرێت و شاری‮ ‬شێخ مەحموود و بابانییەكان و سەدان سەركردە و شاعیر و بیرمەندی‮ ‬ناسراوی‮ ‬گەلەكەمانە كە خەباتیان لەپێناو سەربەخۆیی‮ ‬كوردستاندا كردووە،‮ ‬هەمیشە چاوەڕوان دەكرێت ئەم شارە رۆڵێكی‮ ‬گرنگی‮ ‬هەبێت بۆ دەنگدان بە‮ (‬بەڵێ‮) ‬بەپێچەوانەی‮ ‬ئەو پروپاگەندە و دەنگۆیانەی‮ ‬دژ بە خواست و ویستی‮ ‬خەڵكەكەیەتی،‮ ‬ئەو خەڵكە نیشتمانپەروەرانەی‮ ‬كە هەرگیز رێگە نادەن نوخبەیەكی‮ ‬كەمی‮ ‬دەنگی‮ ‬نەشاز دژی‮ ‬خواستی‮ ‬لەمێژینەی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬ئەوان بووەستێتەوە‮. ‬بۆ قسەكردن لەسەر ئەم پرسە تەوەرێكمان كردەوە بۆ ئەوەی‮ ‬راو بۆچوونی‮ ‬سیاسەتمەدار و رۆشنبیران و مامۆستا و هونەرمەند و كەسایەتیەكان ئەم شارە بگوازینەوە،‮ ‬كە لە دەرئەنجامی‮ ‬گفتوگۆ و لە وەڵامی‮ ‬چەند پرسیارێكدا بەڕێز مامۆستا ئەحمەد سەید عەلی‮ ‬بەرزنجی،‮ ‬نووسەر و چیرۆكنووس بەم شێوەیە وەڵامی‮ ‬داینەوە‮.‬
‮❊ ‬كورد بە هەموو پێوەرە‮ ‬یاسایی‮ ‬و نێودەوڵەتی‮ ‬و شەرعیەكان مافی‮ ‬بوون بەدەوڵەتی‮ ‬هەیە،‮ ‬ئایا گرنگی‮ ‬هەنگاونان بەرەو سەربەخۆیی‮ ‬و دامەزراندنی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬كوردستان بۆ بنیاتنانی‮ ‬نەتەوە و چارەنووسی‮ ‬گەلی‮ ‬كوردستان چی‮ ‬یە؟
‮- ‬بەر لە هەموو شتێ كورد لە بنیاتنان و پەیڕەوكردنی‮ ‬مافی‮ ‬چارەنووسی‮ ‬خۆیدا‮ (‬نەتەوە بنیاتنانێ‮)‬،‮ ‬چونكە بە نەتەوە بوونی‮ ‬كورد شتێكە هەیە و بڕاوەتەوە و جێی‮ ‬قسە لەسەركردن نییە،‮ ‬نەتەوە لە پێكهاتەی‮ ‬چەند چەمك و بنەمایەك پێكدێ كە پێكڤە فۆرمۆلە بوون و بۆتە كۆلكەی‮ ‬هاوبەش بۆی،‮ ‬لەوانە زمان و خاك و مێژوو بەرژەوەندی‮ ‬و‮.. ‬تاد‮.‬
لەم بەنەتەوەبوونەوەیە كە كوردیش توخمە ئەساسیەكانی‮ ‬خۆیی‮ ‬تیادا هەیە و مافی‮ ‬خۆی‮ ‬وەردەگرێ بۆ داواكردنی‮ ‬سەربەخۆییەكی‮ ‬تەواو لەسەر خاك و لە ژێر ئاسمانی‮ ‬خۆیدا،‮ ‬ئەمە وەك گشت نەتەوەكان‮.‬
دیارە گرنگی‮ ‬ئەم هەنگاوە و بە ئامانج گەیشتنی‮ ‬مانای‮ ‬كردنەوەی‮ ‬دەرگەكانی‮ ‬دوا رۆژێكی‮ ‬بەختەوەرییە لە گشت روویەكەوە بۆ ئەم میللەتەی‮ ‬سەدان ساڵە داگیركەران لە تاتار و مەگۆل و فارس و عارەب و توركەوە بێ پەروا گەلەكەیان چەوساندۆتەوە و خێروبێری‮ ‬خاكەكەشیان زەوت كردووە‮. ‬
ئێمە ناتوانین‮ ‬ڕەمل لێدەین بۆ رادەو ئاستی‮ ‬بەختەوەریی‮ ‬و كامەرانی‮ ‬دوای‮ ‬سەربەخۆییمان،‮ ‬بەڵام هەرچۆنبێ بارەها باشتر و ئاسوودە ترە لە دەرەتانی‮ ‬ژێر دەستەیی‮ ‬و ژیانی‮ ‬داگیركراو لەلایەن بێگانەوە‮.‬
‮❊ ‬پێت وانییە ئێمە چیتر لە عێراقێكی‮ ‬مەزهەبی‮ ‬شیعی‮ ‬و قەومی‮ ‬عەرەبی‮ ‬جێگامان نابێتەوە،‮ ‬ئایا بۆچی‮ ‬هەمان هەڵەی‮ ‬ساڵی‮ ‬2003 بكەین و چاوەڕوانبین بەغدا ئاوڕێكمان لێ بداتەوە ئەو بەغدایەی‮ ‬گەمارۆی‮ ‬ئابووری‮ ‬لەسەر تەواوی‮ ‬پێكهاتەكانی‮ ‬كوردستان سەپاند؟
‮- ‬نەك لە عێراقێكی‮ ‬مەزهبی‮ ‬و شیعی‮ ‬و قەومی‮ ‬دا جێگەمان نەبۆتەوە و قۆناغێكی‮ ‬مێژوویی‮ ‬نییە كە وەك هاوبەش و برایە لێیان‮ ‬ڕوانیبین،‮ ‬بەڵكو لە‮ ‬1921 ەوە كە حكوومەتە عارەبیەكەی‮ ‬عێراق لەلایەن بەریتانیاوە دامەزرا و دوایی‮ ‬ئەو رژێم و حكوومەتانەی‮ ‬دی‮ ‬كە لە دووی‮ ‬یەكتر دەهاتن،‮ ‬بە مەلیكی‮ ‬و دوای‮ ‬كودەتای‮ ‬14/7/1958 و ئینجا بەعس و قەومی،‮ ‬ئەوانەشی‮ ‬مامەڵە و تێڕوانینیان بەرامبەر كورد‮ ‬یەكبووە و هەرگیز بە رەوایان نەزانیوە بچووكترین مافی‮ ‬بۆ كورد دەستەبەركەن،‮ ‬بەهەشتی‮ ‬مامۆستا عەلائەدین سەجادی‮ ‬نەستەقێكی‮ ‬جوانی‮ ‬هەیە كە گوتوویە‮ (‬عارەب لە هیچ شتێكدا‮ ‬ڕێك نەبن لە كورد كوشتندا‮ ‬ڕێكن‮) ‬جا تەنیا سەركردەیەكی‮ ‬كورد كە ئەم واقیعەی‮ ‬بە باش زانیبێ و خۆی‮ ‬بە گفتار و بەڵێنی‮ ‬درۆی‮ ‬كاربەدەستانی‮ ‬جۆراو جۆری‮ ‬بەغدا هەڵنەخڵەتابێ،‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر بوو‮. ‬
گەورەترین هەڵەیە كە حیزبە كوردستانیەكان دوای‮ ‬رووخانی‮ ‬رژێمی‮ ‬بەعس‮/ ‬سەددام كردیان،‮ ‬ئەو كۆمەكیەیان بوو بۆ بنیاتنانەوەی‮ ‬حوكمە شڵۆق و گەندەڵەكەی‮ ‬بەغدا و سەرەنجامیش سەرانی‮ ‬ئەو حوكمە وەك مارەكەی‮ ‬شێخ هۆمەر كەوتنە مامەڵە كردنی‮ ‬كورد‮.‬
‮❊ ‬تا چەند بارودۆخی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬لەبارە بۆ ئەنجامدانی‮ ‬ریفراندۆم و بەدەستهێنانی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬بەتایبەتی‮ ‬دوای‮ ‬سەركەوتنەكانی‮ ‬هێزی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان و دەركەوتی‮ ‬گەلی‮ ‬كوردستان وەكو براوە و پاڵەوانی‮ ‬شەڕی‮ ‬تیرۆرستی‮ ‬داعش؟
‮- ‬گەر ئێمە چاوەڕوانی‮ ‬لەباری‮ ‬بارودۆخی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬بكەین،‮ ‬هەرگیز ئەوە نابینین،‮ ‬هەتا لەم سەردەمی‮ ‬شەڕی‮ ‬داعشەشدا كە پێشمەرگەی‮ ‬كورد بووە‮ ‬ڕەمزی‮ ‬شكست پێهێنانی‮ ‬تیرۆر و ئیسلامی‮ ‬سیاسی‮ ‬مونافیق و،‮ ‬لای‮ ‬دەوڵەتان ناو و ناوبانگێكی‮ ‬جوانی‮ ‬بۆخۆی‮ ‬تۆماركردوە،‮ ‬ئێستەش كۆمەڵگەی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬لە سۆنگەی‮ ‬بەرژەوەندی‮ ‬تایبەت بەخۆیەوە دەڕوانێتە كەیسی‮ ‬كورد و بوون بەدەوڵەتی،‮ ‬ئەوان نایەن دەستمان بگرن و بمانپەڕێننەوە،‮ ‬كورد دەبێ خۆی‮ ‬بارودۆخەكە وابڕەخسێنێ كە بیانخاتە ئەمری‮ ‬واقیعەوە‮. ‬
كوردی‮ (‬یەپەگە‮) ‬بەگیان و دڵ خزمەت بە بەرژەوەندییەكانی‮ ‬ئەمریكا دەكات لە سووریا‮ (‬ڕەققە‮)‬ی‮ ‬بۆ دەگرێ،‮ ‬كەچی‮ ‬لەسەر خواستی‮ ‬ئەردۆگان و بۆ‮ ‬ڕەزامەندی‮ ‬تورك،‮ ‬ئەمریكا داوا لە‮ ‬یەپەگە دەكات ناوەكەی‮ ‬خۆی‮ ‬بگۆڕێ،‮ ‬هەر بۆ ئەوەی‮ ‬وشەی‮ ‬كورد لەناویاندا نەبێ‮. ‬ئەمە باشترین بەڵگەیە كە لایەنی‮ ‬زلهێزان پشتیان پێ نابەسترێ و نابێ گشت هێلكەكان بخرێتە سەبەتەكەی‮ ‬ئەوانەوە‮.‬
‮❊ ‬دەڵێن لە مێژووەوە كورد بۆیە نەبووە بەدەوڵەت چونكە خۆی‮ ‬كەمتەرخەم بووە و هاوكاری‮ ‬یەكدی‮ ‬نەبوون،‮ ‬بۆچی؟ ئایا چی‮ ‬بكرێت بۆ ئەوەی‮ ‬خەڵكانیك دژی‮ ‬خواستی‮ ‬خەڵكی‮ ‬كوردستان نەتوانن رابوەستن و دژی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬نەبن؟
‮- ‬پێشەكی‮ ‬تۆ گەر بتەوێ گەلی‮ ‬كورد لە‮ ‬100% ‮ ‬هەر هەمووی‮ ‬لەگەڵ پرۆسەی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬و كردەی‮ ‬ریفراندۆمدا بێ،‮ ‬ئەوە مەحاڵە‮. ‬چونكە هەر بە پێی‮ ‬تیۆرە دایلێكتییەكەش گۆڕان و پەرەسەندن‮ (‬التگور‮)‬ی‮ ‬هەر بوارێ لە ئەنجامی‮ ‬ململانێی‮ ‬دوو دژدا دێتەدی‮. ‬ئێستەش كە خەڵكانێك دژ بە ریفراندۆم و سەربەخۆیی‮ ‬نەتەوەكەیان دەوەستنەوە،‮ ‬ئەمە شتێكی‮ ‬عەجباتی‮ ‬نییە،‮ ‬جێی‮ ‬سەرسوڕمان نییە كە كەسانی‮ ‬خۆبەرۆشنبیرزان و لافلێدەری‮ ‬مۆدێرنیەت و فەریكە فەیلەسووف و بیرمەند ئاوا بێ شەرم و حەیا،‮ ‬بە ئاشكرا بڵێن‮ (‬نا بۆ ریفراندۆم،‮ ‬نا بۆ سەربەخۆیی،‮ ‬نا بۆ دەوڵەتی‮ ‬كوردی‮!!). ‬ئەمانە لە هیچ سەرچاوەیەكی‮ ‬هزری‮ ‬مرۆییەوە،‮ ‬هزری‮ ‬مافی‮ ‬ئادەمی‮ ‬و قانوونی‮ ‬ئەرزی‮ ‬و ئاسمانیەوە بۆچوونە سەقەتەكانیان هەڵنەهێنجاوە،‮ ‬تەنها سەرچاوەیان لە دوو زەلكاوی‮ ‬لیخنەوە گرتووە‮: ‬یەكەم‮- ‬حیزبابەتیەكی‮ ‬كوێرانە كە ساڵەهایە كوڕی‮ ‬كورد دەكەنە قوربانی‮ ‬بە بیانووی‮ (‬مافی‮ ‬چارەی‮ ‬خۆنووسین‮/ ‬لەسەر دڵمان دەینووسین‮) ‬كەچی‮ ‬كە مەسەلەكە هاتە ناوناوان،‮ ‬بوغز و كینەی‮ ‬حیزبایەتی‮ ‬چاوی‮ ‬گرتن و كەوتنە بڕوبیانووی‮ ‬نابەجێ و مناڵانە‮. ‬دووەمژ ملشۆڕی‮ ‬بۆ خواست و ئەجیندایی‮ ‬دەرەكی‮ ‬و تا ئاستی‮ ‬بەكرێگرتن و بەرتیلی‮ ‬حەرام و خزمەتی‮ ‬دوژمنانی‮ ‬نەتەوەكە،‮ ‬ئەوەش لە هەڵوێست و قسە و راگەیاندنەكانیاندا هێند ئاشكرایە،‮ ‬كابرای‮ ‬عەوامی‮ ‬سەرجادە هەستی‮ ‬پێ دەكات‮.‬
پرۆسەی‮ ‬ئازادی‮ ‬و سەربەخۆیی‮ ‬هیچ گەلێك لە دنیادا نەبووە كە هەموو میللەتی‮ ‬لەگەڵبێ،‮ ‬تاقم و دەستەیە هەر قوتدەبنەوە و ناڕازی‮ ‬دەبن،‮ ‬ئەمەش شتێكی‮ ‬سرووشتیە و بە مێژووی‮ ‬كۆن و نوێدا بچۆرەوە،‮ ‬ئەم دیاردەیە دەبینی،‮ ‬دواجاریش ریسوایی‮ ‬و نەعلەتی‮ ‬خوا و میللەت و مێژوویان بۆ دەمێنێتەوە‮.‬
جارێ دەبێ ئەوە بزانین كە ئەم قۆناغەی‮ ‬كوردی‮ ‬باشوور هیچ پێویستی‮ ‬بە پەرلەمان و پەرلەمانتاران نەبوو و نییە،‮ ‬ئەم دامەزراوەیە سەر بە حیزبەكانە و نوێنەرانی‮ ‬ئەوان قۆرخیان كردووە،‮ ‬ئێ خۆ میللەت هەر هەمووی‮ ‬حیزبی‮ ‬نیە،‮ ‬بێ لایەن و تەكنۆكرات و كەسایەتی‮ ‬ناودار و كۆمەڵایەتی‮ ‬سەنگین،‮ ‬ئەمانەش لایەك لە میللەتەكە پێكدێنن،‮ ‬باشە نوێنەری‮ ‬ئەمانە كوا؟ ئەگەر مەبەست لە بەڕێوەبردنەكە دیموكراتیانەیە‮.‬
خۆ ئەگەر حوكمی‮ ‬حیزبەكانیشە ئەوا لەباتی‮ ‬ئەم دامەزراوە بێ كەڵكە با مانگی‮ ‬دوو سێ جار سەرانی‮ ‬حیزبەكانی‮ ‬خۆیان كۆببنەوە بۆ تاوتێكردنی‮ ‬كاروباری‮ ‬دامودەزگاكانی‮ ‬بەڕێوەبردنی‮ ‬هەرێمەكە‮.‬
سەبارەت بە كاراكردنەوەی‮ ‬پەرلەمان،‮ ‬تا قانوون بۆ‮ ‬ڕیفراندۆم دەركات و شەرعییەتی‮ ‬بداتێ‮. ‬ئەمە گەڕی‮ ‬بارە ترێیە‮. ‬
میللەتان كە تێدەكۆشان بۆ سەربەخۆیی‮ ‬و شۆڕشیان دەكرد خۆ خاوەنی‮ ‬پەرلەمان نەبوون،‮ ‬كە سەركەوتن و حوكمی‮ ‬خۆیان گرتە دەست ئەوسا لە پرۆسەی‮ ‬بنیاتنانی‮ ‬دەوڵەتدا لەڕێی‮ ‬هەڵبژاردنەوە پەرلەمانیان پێكهێنا‮. ‬
ئەمەی‮ ‬گۆڕان و لایەنی‮ ‬دی‮ ‬داوای‮ ‬دەكات،‮ ‬بیانووە بۆ‮ ‬ڕێگەگرتن لە نەكردنی‮ ‬پرۆسەكە و فەشەلكردنی،‮ ‬ئەگین پەرلەمان خۆبەدەست خۆیانەوە بوو كە كردیانە ساحەی‮ ‬ئاژاوەگێڕی‮ ‬و ناتەبایی،‮ ‬ئێستەش گەر بیخەنەوە كار،‮ ‬هەر هەمان تاس و هەمان حەمام دووبارە دەبێتەوە‮. ‬بۆیە بەڕای‮ ‬من كاربەدەستان هیچ گوێ بەم دامەزراوە ئیفلیجە نەدەن و دەست لە دەست و هێز لە خوا ئینجا میللەتەكەیان‮.  ‬
‮❊ ‬بۆچی‮ ‬زۆر لە پەرلەمانتاران و تەنانەت هەندێك نوخبەی‮ ‬رۆشنبیر بەتایبەتی‮ ‬لەم دەڤەرە دژی‮ ‬ئەنجامدانی‮ ‬ریفراندۆم وەستاونەتەوە ئایا ئەمە پەیوەندی‮ ‬بەو ململانێی‮ ‬حزبایەتییەوە هەیە كە ئێستا لە لایەن دەوڵەتانی‮ ‬هەرێمیشەوە گەرم كراوە؟
‮- ‬یەكێ خۆی‮ ‬بە‮ (‬نوخبە‮!!)‬ی‮ ‬رۆشنبیری‮ ‬گەلەكەی‮ ‬بزانێ لە ئاست خواست و ئاواتی‮ ‬لە مێژینەی‮ ‬گەلەكەی‮ ‬و بەهای‮ ‬قوربانیدانی‮ ‬ئەو هەزاران هەزار شەهیدانەی‮ ‬لەو پێناوەدا،‮ ‬ڕاست و چەپ ناوەستێتەوە،‮ ‬ئەوانە لە باشترین دەرەتانێكدا دەكرێ ناوبنرێت بە‮ (‬نیمچە رۆشنبیری‮ ‬تەحتەلتەڵەب‮) ‬و چەواشەكار لەبەر خاتری‮ ‬جەللادەكانی‮ ‬نەتەوەكەیان‮. ‬مێژووی‮ ‬هزری‮ ‬گەلان و رۆشنبیری‮ ‬میللەتان باسی‮ ‬لەمجۆرە دیاردانەی‮ ‬تێدایە كە لاپەڕەی‮ ‬لیخنی‮ ‬رەشیان لە مێژووی‮ ‬نەتەوەكانیان بۆخۆیان گرتووە‮. ‬
لە پرسیارێكی‮ ‬سەرووتردا باسم لەم دیاردەیە بەباشتركرد‮. ‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌