2017-09-30

مافپەروەر‮: ‬جەواد مستەفا ستوپەیی

هەولێكی‮ ‬ترسناك و دوور لە نەریت و‮ ‬یاساكانی‮ ‬شەر و دانوستاندن ویستیان بە هۆی‮ ‬شاندێك كە پێكهاتبوو لە زانایانی‮ ‬ئاینی،‮ ‬بۆ تیرۆر كردنی‮ ‬بارزانی‮. ‬لە بەرواری‮ ‬15ی‮ ‬ئەیلولی‮ ‬ساڵی‮ ‬1971 ‮ ‬‮(‬واتا پاش‮ ‬14رۆژ لە سەردانی‮ ‬یەكەمی‮ ‬دوومەلاكە‮) ‬دوو زانای‮ ‬ئاینی‮ ‬بەناوی‮ ‬عەبدولجەبار ئەعزەمی‮ ‬كە سونە مەزهەب بوو وە عەبدولحسێن دەخیلی‮ ‬كە شیعە مەزهەب بوو هاتنە لای‮ ‬بارزانی‮ ‬لە حاجی‮ ‬ئومەران بە ناوی‮ ‬ئەوەی‮ ‬كە دەبێت هاولاتیان هوشیار بكرێنەوە كە هەموو كێشەكانی‮ ‬نێوان شورش و بەغدا دەبێت بە ئاشتیانە چارسەر بكرێن،‮ ‬چونكە بارزانیش هەمیشە حەزی‮ ‬لە ئاشتی‮ ‬بوو وە هەمیشە رێزی‮ ‬لە زانایانی‮ ‬ئاینیش دەگرت،‮ ‬بەڵام لە هەمان سەرداندا شوفێری‮ ‬ئەم دوو زانایە‮ ‬یەكێك بوو لە كەسانی‮ ‬هەوالگری‮ ‬عێراقی‮ ‬چاودێری‮ ‬وردی‮ ‬هەموو شوێن و بارەگا و شوێنی‮ ‬كۆبوونەوە و مانەوە و دەرچوونی‮ ‬بارزانی‮ ‬دەكرد و ویستی‮ ‬زانیاری‮ ‬تەواو لە سەر هەموو شتێك كۆ بكاتەوە،‮ ‬بۆ ئەوەی‮ ‬كە لە جاری‮ ‬دووەم دێت تا بتوانێت پیلانەكەی‮ ‬بەسەركەوتویی‮ ‬ئەنجام بدات‮. ‬شاندەكە گەراوە بەغدا و بەلێنی‮ ‬بە بارزانیدا كە جارێكیتر سەردانی‮ ‬دەكەن‮. ‬

لە‮ ‬29ی‮ ‬ئەیلوولی‮ ‬شاندێكی‮ ‬گەورە كە پێكهاتبوو لە‮ ‬9 ‮ ‬زانای‮ ‬ئاینی‮ ‬و دوو ئوتومبێل بە شوفێرەكانیەوە‮ ‬یەكێك لەم ئوتومبێلانە تویوتا ستێشن بوو ئەویتریش شوفرلێت سالون مودێل‮ ‬1965 بوو‮. ‬كاتێك ئوتومبێلەكان گەیشتە بازگەی‮ ‬بارەگای‮ ‬بارزانی‮ ‬لە حاجی‮ ‬ئومەران،‮ ‬بەرپرسی‮ ‬بازگە نەیهێشت ئوتومبیلەكان بچنە ناو بارەگا،‮ ‬بەڵام عەبدولجەبار ئەعزەمی‮ ‬لە ئوتومبێلەكەی‮ ‬دابەزی‮ ‬و هەرەشەی‮ ‬لە بەرپسی‮ ‬بازگە كرد و گوتی‮ ‬لە لای‮ ‬بارزانی‮ ‬سكالات لێ دەكەم دواتر رێیان پێدا‮. ‬یەكێك لە شاندەكە بەناوی‮ ‬عەبدولجەبار ئەلخوزاعی‮ ‬كە بەرگی‮ ‬مەلای‮ ‬لەبەردا بوو ئامێرێكی‮ ‬توماركەری‮ ‬دەنگی‮ ‬بومبرێژكراوی‮ ‬لە ژێر جوبەكەی‮ ‬هەڵگرتبوو،‮ ‬لەو كاتەی‮ ‬كە لە حزوری‮ ‬بارزانی‮ ‬لە هۆلی‮ ‬پێشوازی‮ ‬دانیشتبوون چایچی‮ ‬چای‮ ‬بو میوانەكان دادەنا لەو كات كە كاتژمێر‮ ‬4،55 خولەكی‮ ‬ئێوارە بوو ئامێرە بومبرێژ كراوەكە تەقیەوە،‮ ‬هاوكات لە هەمان ژووردا چوار لە ئەندامانی‮ ‬شاندەكە كوژران دواتر مەلاكان هەموویان كوژران و بارزانیش بە سوكی‮ ‬بریندار بوو،‮ ‬بەڵام لەم هەولە تیرورستییە رزگار بوو،‮ ‬بارزانی‮ ‬زور هەوڵیدا كە‮ ‬یەكێكیان نەكوژرێت و بە ساغی‮ ‬بگیرێت،‮ ‬لە دەرەوەش هەردوو شوفێرەكە،‮ ‬كە هەردوكیان ئەفسەری‮ ‬هەوالگری‮ ‬عێراقی‮ ‬بوون،‮ ‬دەستیان كرد بە فرێدانی‮ ‬نارنجوك،‮ ‬بەڵام شكستیان هێنا و نەیانتوانی‮ ‬بگەنە ئوتومبیلەكانیان،‮ ‬دواتر دوو كەسیتر خویان لە ژوورێكی‮ ‬نزیك بارەگاكەدا حەشاردا،‮ ‬لە ئەنجامدا هەموویان كوژران و تا كاتژمێر‮ ‬5،25 خولەك كوتاییان بە كودەتاچییەكان هێنا،‮ ‬شاندەكە هەموویان كوژران كە پێكهاتبوو لە نۆ مەلا و دووشوفێر،‮ ‬ئوتومبیلی‮ ‬شوفرلێتیش كە بومبرێژ كرابوو تەقییەوە و بەگشتی‮ ‬دوو پێشمەرگە بەناوی‮ ‬سەلیم زوبێر بارزانی‮ ‬و مەحمود شەریف نزاری‮ ‬شەهید بوون و‮ ‬14 پێشمەرگەی‮ ‬تریش بریندار بوون،‮ ‬یەكێك لەم دوو ئوتومبیلە ساروخیان لە شوێنی‮ ‬لایتی‮ ‬پشتەوەیان جێگیر كرابوون بۆ ئەوەی‮ ‬لە كاتی‮ ‬هەلاتنیان هیچ ئوتومبێلێكیتر نەتوانێت بە دوایان بكەوێت‮. ‬

لە كۆتایدا تەرمی‮ ‬هەموو كوژراوەكان بە كەس وكارەكانیان دانەوە،‮ ‬تەنها تەرمی‮ ‬یەكێك لە شوفێرەكان نەبێت بۆ ئەوەی‮ ‬گومان لە لای‮ ‬هەوالگری‮ ‬عێراق دروست بیت كە شوفێرەكە لە ژیاندا مابێت و زانیاری‮ ‬لەباری‮ ‬ئەوكەسانەی‮ ‬دەستیان لە رووداوەكەدا هەبووە ئاشكرا بكات‮.‬

لە دوای‮ ‬هەوڵە شكست خواردوویەكەی‮ ‬هەواڵگری‮ ‬گشتی‮ ‬عێراق‮. ‬ئەنجومەنی‮ ‬سەركردایەتی‮ ‬شورشی‮ ‬بەعس بروسكەیەكیان بۆ بارزانی‮ ‬نارد تێیدا سەرەخوشیان لە بارزانی‮ ‬كرد كە لەم هەولە تیرورستییە رزگار بووە،‮ ‬ئامادەیی‮ ‬خویان پیشاندا كە هاوكاری‮ ‬دەكەن بۆ لێكولینەوە لەم بابەتە،‮ ‬دواتریش سەروك كۆمار بەهەمان شێوە دڵگرانی‮ ‬خۆی‮ ‬راگەیان و گوتی‮ ‬لێژنەیەكی‮ ‬لێكولینەوە پێكدێنم بو ئاشكراكردنی‮ ‬ئەم تاوانبارانە،‮ ‬هەروەها لێژنەكەشی‮ ‬پێكهێنا،‮ ‬بەڵام سەركردایەتی‮ ‬شورشی‮ ‬كوردستان وەڵامیان دایەوە و پێیان راگەیاند كە ئەمانە لە بەغداوە هاتوون و خۆتان بەرپرسن لە ئەنجامدانی‮ ‬ئەم كارە‮. ‬سەركردایەتی‮ ‬شورش لە‮ ‬5ی‮ ‬تشرینی‮ ‬یەكەم كۆبوونەوەیەكی‮ ‬فراوانی‮ ‬كەسایەتی‮ ‬سیاسی‮ ‬و سەربازی‮ ‬و هەندێك كەسایەتی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬كرد بۆ دوزینەوەی‮ ‬رێگا چارەیەكی‮ ‬گونجاو لە ئەنجامدا داوایان لە بارزانی‮ ‬كرد كە كۆتایی‮ ‬بە دانوستاندن بێنن و شەر دەست پێ بكاتەوە،‮ ‬بەڵام بارزانی‮ ‬رازی‮ ‬نەبوو گوتی‮ ‬دەبێت شەر لەسەر كەركوك و شنگال و خانەقین دەست پێ بكاتەوە نەك لەسەر من‮. ‬دواتر وەزیرە كوردەكان بەرێ كرانەوە بۆ بەغدا بۆ ئەنجامدانی‮ ‬كاروبارەكانیان،‮ ‬بەڵام هیچ متمانە بە بەعسیەكان نەما،‮ ‬تەنها كێشەكە بوو كێشەی‮ ‬كات كە ماوەكەی‮ ‬چوار ساڵ بوو‮.‬

سەرچاوەكان‮: ‬

مسعود البارزانی‮-‬ البارزانی‮ ‬والحركە التحرریە الكوردیە‮. ‬الجزء الپالپ‮. ‬پورە ایلول‮ ‬1961 1975. گبع اربیل‮ ‬2002. 

جریدە گاردیان‮  ‬

algardenia.com/tarfiya/menouats

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌