2018-01-21

خەبات‮: ‬ڕۆشنا عەلی‮ ‬

پەروەردەو فێركردن ئەركە قورسەكەی‮ ‬پرۆسەی‮ ‬پەروەردەیە،‮ ‬بەڵام پەروەردە پێش فێركردن كەوتووە لە چەمك و واتادا‮ ‬،‮ ‬پرسیارەكەش ئەوەیە ئایا لەپەیڕەو پڕاكتیكدا جێبەجێكراوە و تاكێكی‮ ‬پەروەردەكراو لەم پرۆسەیەدا بەرهەم هاتووە ؟ ئایا چەمكە گشتییەكانی‮ ‬پەروەردە چی‮ ‬دەگرێتەوە ؟ نوسینی‮ ‬دیواری‮ ‬پۆل‮ ‬،‮ ‬شكاندنی‮ ‬كورسی‮ ‬پۆل نەپاراستنی‮ ‬پەڕتوكی‮ ‬قوتابخانەو پیسكردنی‮ ‬بەردەم قوتابخانە لەكاتی‮ ‬چوونەوەدا بەپاشماوە ناچێتە ئەم چوارچێوەی‮ ‬پەروەردەیەوە ؟ چۆن بگەین بە پەروەردەیەكی‮ ‬شایستە و گونجاو بە كۆمەڵگای‮ ‬خۆمان لە كوردستان ؟‮ ‬

پەیوەندی‮ ‬پەروەردەبە فێركردنەوە

پەیوەندی‮ ‬ئەم دوو زاراوەیە بەیەكەوە گرنگی‮ ‬پرۆسەكە تەواو دەكات بەڵام بێگومان وەك ئەوەی‮ ‬شارەزایان دەڵێن لە بونیادو پڕاكتیكدا‮ . ‬بۆچوونی‮ ‬سەرپەرشتیارێكی‮ ‬پەروەردەیم وەرگرت پسپۆر لە وەرزش مامۆستا زیاد بەكر ئەو پێی‮ ‬وایە ئەو دوو زاراوەیە پێكەوە وابەستەن بە بۆچونی‮ ‬ئەو‮ : ‬پەروەردەو فێركردن دوو زاراوەی‮ ‬زۆر گرنگن لەسەرەتای‮ ‬ژیانی‮ ‬مندال لەگشت قۆناغەكانی‮ ‬خوێندن تادەگاتە زانكۆ وەهەردوو زاراوە تەواوكەری‮ ‬یەكترن نەپەروەردە ئەنجامی‮ ‬دەبێت بەبێ فێركردن نە فێركردنیش‮ ‬ڕۆڵی‮ ‬خۆی‮ ‬دەبینێت لەناو كۆمەڵگا بەبێ پەروەردەكردن،‮ ‬بۆیە من پێم وایە نابێت هیچیان لەرووی‮ ‬جێبەجێ كردن پێش ئەوی‮ ‬تر بكەوێت پێویستە‮ ‬هاوسەنگی‮ ‬تەواو‮ ‬هەبێت بۆ‮ ‬هەردوو چەمكەكە‮ ‬ئەوەی‮ ‬ئێمە وەك سەرپەرشتیار تێبینیمان كردووەو بەدواداچوونی‮ ‬بۆدەكەین‮ ‬،‮ ‬لەسەردانەكانمان بۆ قوتابخانەكان‮ ‬جۆری‮ ‬خوێندن و شێوازەكانی‮ ‬خوێندن وچالاكیەكانی‮ ‬وەرزش و هونەری‮ ‬و هۆیەكانی‮ ‬فێركردن‮ -‬كۆرو كۆبوونەوەكان جۆری‮ ‬سیستەم رۆڵی‮ ‬سەرەكی‮ ‬دەبینن لە بەرزكردنەوەی‮ ‬ئاستی‮ ‬پەروەردەیی‮ ‬وە خێزان و مامۆستایان و سەرپەرشتیاران و دەستەی‮ ‬بەرێوەبردنی‮ ‬قوتابخانە‮ ‬رۆلی‮ ‬گرنگ دەبینن لەبواری‮ ‬فێركردن،‮ ‬بەجێبەجێ كردنی‮ ‬گشت بنەماو پایەكانی‮ ‬پەروەردەو فێركردن‮ ‬وە بەشداری‮ ‬كردنی‮ ‬قوتابیان لە گشت بۆنەو چالاكی‮ ‬یەكان بەپێی‮ ‬توانای‮ ‬خۆی‮ ‬هۆی‮ ‬سەرەكین لە بەرەو پشچوونی‮ ‬بواری‮ ‬پەروەردەیی‮ ‬وە لەقوتابخانەكان بەرادەیەكی‮ ‬بەرچاو‮ ‬پەروەردە رۆلی‮ ‬خۆی‮ ‬پیشانداوەوە سوودی‮ ‬گەورەی‮ ‬گەیاندووە بە كرداری‮ ‬فێركردن‮ ‬

مامۆستا شەهاب ئەحمەد سۆفی‮ ‬مامۆستا لە قوتابخانەی‮ ‬ئازادی‮ ‬كوڕان لەشاری‮ ‬كەركوك پێی‮ ‬وایە پەروەردە سڕكراوە لە پێناو فێركردن و پێشی‮ ‬وایە پەروەردە بەخشینی‮ ‬جوانییە بە‮ ‬ڕۆحی‮ ‬مرۆڤەكان و هەمان بۆچونی‮ ‬هەیە كە‮ ‬پەروەردەو فێركردن لەیەك جیا ناكرینەوە ئەو وتی‮ : ‬لەزمانی‮ ‬ئینگلیزیدا‮ ‬education  هەردوو چەمكی‮ ‬پەروەردەو فێركردن دەگرێتەوە بەڵام لەڕۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەڕاست بە كوردستانیشەوە تەنها فێركردنەو‮ ‬ڕۆحی‮ ‬پەروەردە سڕكراوە بۆیە تاكەكان دوای‮ ‬تەواو كردنی‮ ‬بەرزترین قۆناغی‮ ‬خوێندن مەرج نییە تاكێكی‮ ‬دروستی‮ ‬كۆمەڵگا بن‮ ‬،ئەمەش لە ئەستۆی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬پەروەردەیە چونكە وەزارەت جگە لەوەی‮ ‬مامۆستای‮ ‬سەرقاڵ كردووە بە پڕۆگرامێكی‮ ‬زۆرو چڕ،‮ ‬گرنگی‮ ‬نەدراوە بە زانستی‮ ‬دەروون ناسی‮ ‬تایبەت بەهەر قۆناغێك بۆ قۆناغەكانی‮ ‬خوێندن چونكە تا مامۆستا لە فێرخوازەكان نەگات ناتوانێت بەهاكانی‮ ‬پەروەردە بچەسپێنێت لە ناخیاندا‮ ‬یان خاڵە لاوازەكانییان دەست نیشان بكات ئیمامی‮ ‬غەزالی‮ ‬پەروەردە دەشوبهێنێت بە كاری‮ ‬جوتیارێك كاتێك بژاری‮ ‬باخەكەی‮ ‬دەكات لە دڕك تا درەختەكان بتوانن گەشە بكەن هەروەها جۆن دوی‮ ‬ئەڵێت پەروەردە واتە‮ ‬ڕێكخستن و گەڵاڵە كردنی‮ ‬ڕەفتارەكان بۆیە دەكرێت زیاتر بوار بدرێت بە مامۆستاو فێری‮ ‬بەهاكانی‮ ‬پەروەردە بكرێن‮ ‬،‮ ‬تا ئەوانیش بتوانن پەیامی‮ ‬پەروەردە لەگەڵ فێركردن هاوتا بكەنەوە تا كاتێك تاكەكان خوێندن تەواو دەكەن پڕبن لە بەها دروستەكانی‮ ‬كۆمەڵگایەكی‮ ‬تەندروست‮ ‬ڕزگارمان بكەن لەو وتەیەی‮ ‬كە باوەو ئەڵیت‮ : ‬بڕوانامە مرۆڤ دروست ناكات و تەنها بۆ دامەزراندنە‮ . ‬

لاوازی‮ ‬كاری‮ ‬فێركردن

لە هەندێك وڵاتان پەروەردە گرنگی‮ ‬زیاترە لە فێركردن بە جۆرێك پرۆسەی‮ ‬فێركردن دەكەوێتە چەند قۆناغێك دوای‮ ‬پەروەردە كردن وانەكان وانەی‮ ‬ڕەوشتی‮ ‬و‮ ‬یاسایی‮ ‬و پەروەردەیین،‮ ‬مامۆستا ئارام عیسائاماژە بەوە دەدات كە پەروەردە لە ناو خێزانەكانیش لەوپەڕی‮ ‬لاوازیدایە ئەو وتی‮: ‬ئەو ئەركەی‮ ‬كە بۆ مامۆستا دانراوە‮ ‬وەك لە ناوی‮ ‬وەزارەتەكەیا رەنگ ئەداتەوە ئەویش دوو لە گرنگترین و گرانترین ئەركن بریتین لە پەروەردەو فێركردن،‮ ‬وەك‮     ‬چۆن ئەگەر بتەوێ كێكی‮ ‬جۆراو جۆر دروست بكەی‮ ‬سەرەتا دەبێت ئاردەكە بكەی‮ ‬بە هەویرو ئینجا قاڵبی‮ ‬جۆراو جۆری‮ ‬لێدروست بكەی‮ ‬ئەمەش نمونەی‮ ‬پەروەردەو فێركردنە كە دەبێ سەرەتا قوتابیەكە پەروەردەبكەی‮ ‬واتا‮ ‬هەویرەكە پاشان كرداری‮ ‬فێركرنەكە بە دڵی‮ ‬خۆت ئەبێ وەك جۆری‮ ‬كێكەكە،

بەڵام لەئێستایا پەروەردە نەك پێش فێركردن كەوتووە بەڵكو زۆر بەلاوازی‮ ‬كاری‮ ‬لەسەر دەكرێت نەك لە قوتابخانە بگرە لە ماڵەكانیش كەمترین كاری‮ ‬لەسەر ئەكرێت هەر ئەمیشە بەشێك لە رەنگدانەوەی‮ ‬لە قوتابخانە دەبینرێت،

ئەگەرچی‮ ‬چەند وانەیەكی‮ ‬پەروەردەیی‮ ‬لە قۆناغی‮ ‬بنەرەتی‮ ‬دانراوە بەڵام سەرباری‮ ‬لاوازیان لە رووی‮ ‬ناوەرۆكەوە وەكو پێویست گرنگیان پێ نادرێت چ لەلایەن مامۆستا‮ ‬یان سەرپەرشتیار‮. ‬

ئەمە لەكاتێكا بەهۆی‮ ‬هەندێ دۆخی‮ ‬نەخوازراو كەبەسەر مامۆستاو قوتابی‮ ‬و كۆی‮ ‬پرۆسەی‮ ‬پەروەردە هاتووە فێركردنیش وەك پێویست نیە كەواتە لێرەیا بەگشتی‮ ‬ئامانجەكە نەپێكراوە بە تەواوی‮ ‬پێكهاتەكانیەوە

ئەوەی‮ ‬زیاترو پێشتر كاری‮ ‬لەسەر دەكرێت فێركردنە كە وەك وایە ئاردەكە بكەیە قالب پاشان بتەوێ بئ ئەوەی‮ ‬تێك بچێ بیكەیە هەویرو كێك كە نابێت‮ ‬،‮ ‬بۆیە بۆچوونی‮ ‬من پێویستە وانە پەروەردەییەكان لە بەرگێكی‮ ‬تازە نوێ بكرێتەوە مامۆستای‮ ‬ڕاهێنراوی‮ ‬تایبەتی‮ ‬بۆ ئامادە بكرێت كە حەزیان بێت نەك پیشە،چونكە بێ پەروەردەی‮ ‬بەرز‮ ‬ئاستی‮ ‬فێربوون هەر نەوی‮ ‬دەبێت‮ .‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌