2018-02-05

عەلی‮ ‬هاجانی
كوما جڤاكێ ل قوناغێن جودا جودارە دەربازدبن ودەلیڤە و روخسارێن گونجایی‮ ‬ل گور هەل ومەرجێ سەردەمی‮ ‬پێنگاڤا دهاڤێژیت وگەشێ بەرف‮ ‬ڕاپەراندنا قوناغێن باشتر دكەتن ولسەر سیستەمەك زانستی‮ ‬كو دەم و وەخت كەفالەتا پاشڤەزڤرینێ بكەت داكو مللەت توشی‮ ‬شكەستنێ و بێ ئیرادەیێ نە بیت‮. ‬ئەڤ چەندە دئاڤاكرنا قوناغێن گەشەپێدانا نەتەوە ومللەتاندا زور‮ ‬یا گرنگە،‮ ‬بو هندێ لدیف ئایدیولوژیا و بەرنامەكی‮ ‬تازە حازریێ بەرەڤ پێشڤەچونا قوناغێن باشتر بكەت‮.‬
لگور تێگەهەكی‮ ‬فاما‮ (‬پێگەهشتی‮) ‬وب هەفكاری‮ ‬وهەماهەنگیەكا گشتی‮ ‬یا تەڤایا پێكهاتێن مللەتی،‮ ‬ب ڤی‮ ‬شێوەی‮ ‬ئەز باوەرم گرنتیكرنا ئایندەی‮ ‬ومەجبوركرنا ئالیێ بەرامبەر كو دان پێدانێ ب ماف وداخوازیێن مروڤی‮ ‬دێ مسوگریەكا تەمام دەتن كو پتر دخەباتا خودا بەردەوام و كورتر بزاڤێ بكەن ب هاندانا هێزێن مللەتی‮ ‬و گیانێ خوگوری‮ ‬كرنێ لدەف هاوەلاتیێ خو موكمتر لێ بكەت،‮ ‬كو هەمی‮ ‬دەمان ئیرادەیا پێكڤە كاركرنێ وقوربانی‮ ‬دانێ د سایكلوژیا تاكێ كورد دا بچینن و ئێك رێزی‮ ‬و ئێك هەلویستیێ بپارێزیت سەرەرایی‮ ‬جوداهیا بیروباوەر و ئایدیولوژیان ژلایەكێڤە و ژئالیەكی‮ ‬دیترڤە نەتەوە ومللەت وەكو هێلەكا سورا گرنگ و كاریگەر لپێش خو بدانن وپیروزیا خاك ونیشتمانی‮ ‬ب ئەركێ سەر شانێ هەر تاكەكێ بزانن،‮ ‬داكو ئەم بشێن لەر ڤان پرنسیپ وباوەران كاروانێ خەباتێ بهاژون و بڤی‮ ‬گیانێ شورەشگیری‮ ‬دێ شێن بەرخودان ومەردایەتیا خو وەلاتێ خو ئاڤاكەین وبەرڤ كنارێن ئاسودە وئازاد ببەن‮ .‬
‮ ‬مللەتێ كورد دناڤا چار رژێمێن هوڤ و دكتاتوردا بەرهنگاری‮ ‬دژوارترین كارێن ژ نافچونێ بویە وب درێژاهیا سەدان سالان‮ ‬ڕاستی‮ ‬مەزنترین كارەسات ومەرگەسات وئەنفال وچەكێ كوم كوژێ قەدەغەكری‮ ‬دبیت وب مخابنی‮ ‬ڤە هیچ وەلاتەك هەتا نوكە نەهاتیە سەر خەت بە هندێ مللەتێ كورد هەست ب هەبونا خو بكەت‮. ‬پشتی‮ ‬شەرێ چالدیران لسالا‮ ‬1514بو ئیكەم جار كوردستان هاتیە پارچەكرن دناڤبەرا ئیپراتوریەتا سەفەوی‮ ‬وئوسمانیاندا كو لوی‮ ‬دەمی‮ ‬كومەلگەهێ ناف نەتەوەی‮ ‬ب هویری‮ ‬تەماشەی‮ ‬ڤێ بویەرێ دكر ومخابن هیچ وەلاتەك نەبو كو نەرازیبونا خو دیار بكەت وبەلكو زوربەیا وەلاتێن زلهێزێن وی‮ ‬سەردەمی‮ ‬بوینە ئەگەرێ رێكخوشكەر وهاریكار بو پارچەكرنا نیشتمانێ كوردستانێ ژبەر كو لوی‮ ‬دەمی‮ ‬ئەف دەڤەرە لژێر میتینگەریا ئوسمانی‮ ‬وسەفەویا دە هاتبو كونترولكرن ودیسان‮ ‬ڕێككەفتنا سایكس بیكو ل سالا‮ ‬1917 ولژێر چاڤدێریا كومەكا وەلاتێن بالا دەست بو دووەم جار كوردستان هاتە پارچەكرن دناڤبەرا دەولەنێن‮ ‬‮(‬عیراق ـ ئیران ـ سوریێ ـ‮ ‬توركیا‮ ) ‬دا ودیسان هیچ بەرهنگارەك ژبو ڤێ تاوانا میژویی‮ ‬نە هاتیە دیتن،‮ ‬لسالا‮ ‬1975 بازارەكا سیاسی‮ ‬دناڤبەرا عیراق وئیرانێ دا لسەر كوردان‮ ‬هاتە توماركرن ل جەزائیر وب نەخشەیێ ئەمریكی‮ ‬وب ئەندازەیا‮ (‬هینری‮ ‬كیسنجەر‮) ‬وەزیرێ دەرڤەی؟ ئەمریكی‮ ‬وی‮ ‬سەر دەمی‮ ‬ژبو ژناڤبرنا كێشەیا كوردان ل عیراقێ ودیسان بریتانیا وروسیا سەرپەرشتیا ڤێ رێككەفتنێ كریە وبەلكو دەست خوشی‮ ‬ژی‮ ‬ل هەردو ئالیان هاتە كرن‮. ‬بویەرا‮ ‬16ی‮ ‬ئوكتوبەرێ‮ ‬2017 ود اگیركرنا كەركوكێ ژلایێ حكومەتا عیراقێ وب پالپشتیا ئیران وتوركیا وب سەرپەرشتیا بریتانیا وەكو پیلانەكا مەزنا هەرێمایەتی‮ ‬ژبو دورپێچكرنا كوردان ژئالیێ دیبلوماسی‮ ‬وئابوریڤە ئاماژەكا دیتر بویە كو مللەتێ كورد مەترسیا بەر ئارمانجا دوژمنایە وئەف نەخشەیێ سێگوشە‮ ‬یێ دنافبەرا عیراق وئیران وتوركیا ڤە‮ ‬یێ درێژخایەنە‮ ‬ژبو داگیركرنا هندەك‮ ‬دەڤەرێن كوردستانێ ب مەرەما قوتكرنا كێشە ودوزا كورد وڤەقەتیانا‮ ‬وێ ژ جیهانا ئوربپی‮ ‬وروژئاڤا جیهانێ وەكو كەتوار‮ (‬واقع‮) ‬بمینت داكو كورد بكەڤیتە لژێر فشارا كونترولكرنا داگیركەران وژبەر هندێ ژی‮ ‬باژێرێ‮ (‬عفرینێ‮) ‬كەفتیە لژێر هێرشێن لەشكەری‮ ‬وبەرنامێ وەلاتێ توركیا بو هندێ خو بگەهیننە باژارێ‮ ‬شنگالێ وئێدی‮ ‬ئیمپراتوریەتا خو‮ ‬یا جاران بزڤرینیتەڤە وگەفا ل دەڤەرا روژهەلاتا ناڤین بكەت چنكو كونترولكرنا‮ ‬شنگالێ توركیا دێ شێت ببیتە مەترسی‮ ‬لسەر عیراقێ وسوریا وئیسرائیل وسعودیێ ودیسان بزاڤا ئازادیخوازا گەلێ كورد ل روژئاڤا وباكورێ كوردستانێ دێ لاواز بیتن لەوا پێتڤی‮ ‬یە مللەتێ كورد ئێكگرتنا خو‮ ‬ڕابگەهینیت وب كریار‮ ‬پشتەڤانیا هەڤدو بكەن وئێدی‮ ‬نە مینیتە ل هیڤیا كەسەكێ خێر وخێراتا پێ بكەن وئەڤێ چەندێ ئێرادەیەكا ب هێز دڤێت وب جورئەت ووێرەكان‮: ‬پێنگاڤێت ئێكگرتنا رێزێن پارت ولایەنێن سیاسی‮ ‬یێن كوردستانێ بهاڤێژن وەكو جەمسەرەك‮ ‬ڕكابەریا گیروگرفتێن هەرێمایەتی‮ ‬ببن وهەفسەنگیا سیاسەتا دەڤەرێ بگهوریت داكو بایەخ وگرنگیا ئەمریكیا وبریتانیا وروسیا وەكو ئەندامێن سەرەكی‮ ‬یێن كاریگەر بو ئالیێ كوردی‮ ‬ڕابكێشین وئەز‮ ‬باوەرم بتنێ هێزا مە‮ ‬چارەسەریا دەردێ مەیە داكو دوبارە چ سایكس بیكویێن دیتر روی‮ ‬نەدەن‮.‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌