ROJNAMEY XEBAT 2010-06-13
Maddey 140 le Perlemanî dahatuwî Iraq da le bernamey lîste Kurdistaniyekane

Zanyar Serdar Qirgeyî: Ta dêt guftugo û basekanî taybet be damezrandinî Hikûmetî Iraq û Perlemanî Iraq tundtir debêt, Kurdistaniyekan metirsî kem bûnewey deselat û le beramberîş da be hêzbûnî hêze şovîniyekan le naw parte derçuwekanî helbijardinî rabirdû metirsiyekanî dijayetîkirdinî Kurd le Bexda ziyatir dekat, boye le hemû kat ziyatir lîste Kurdistaniyekan pêwîstiyan be yek dengî heye, hewlekanî cenabî Serokî Herêmî Kurdistan bo ew yek dengiyew yekrêziye cêyî stayş û teqdîre, belam merce rageyandin û rêkxirawekanî komelgay medenî lem biwarewe yarmetîder bin bername û gorankariye siyasiyekan le Perlemanî dahatuwî Iraq çiye? kardanewew şuwênewarî le ser çespandinî destkewtekanî gelî Kurdistan û bedîhênanî mafe rewakanî gelî Kurd çî debêt? bo welamdanewey em pirsiyarane û çend tewerêkî dîkey giring çend pirsiyarêkman arastey berêz (Samî Şoreş) endamî helbjêrdrawî encûmenî nîştmanî Iraq kird.

٭ Beşdarî Kurd le Perlemanî dahatuwî Iraqda û rêwşuwênî em beşdarîkirdine çon debêt, pêtwaniye yekgirtuwî dengî qeware siyasiyekanî Kurdistan le Perlemanda zamnî bedesthênanî mafekanî gelî Kurde?

- Bêguman weku lexulî rabirduwî Perlemanî Iraqda derkewt, yekirîzî heluwêstî Kurd karêkî hêcgar giringe bo ewey btwanîn mafe destûriyekaniman bedestbhênîn û cêbecêyîan bikeyn, em careyan û lem xuleda leciyatî yek ya dû lîstî Kurdistanî, çwar lîst kursiyan bedesthênawe, em çwar lîstey Kurd eger bêt û hawkarî û hawtebayî û yekirîzî û yek heluwêstî û yekxwastî yan lenêwan nebê renge karêkî astem bêt btwanin beramber ew hemû hêzu şalawe naheziyey keberamber Kurd û mafekanî Kurd heye karbiken û btwanin mafe destûriyekanî Kurd bedestbhênin. lêrewe min pêmuwaye ew Perlemaney dahatuwî Iraq, Perlemanêkî zîndû debêt, Perlemanêkî frelîstî û frehêz debêt.

Çunke heta 'erebîş çendîn lîstiyan geyştote ew Perlemane, le hemankatda şerêkî destûrî germ lenaw ew Perlemaneda debêt.

Lew songeyewe min pêmuwaye yekirîzî Kurd lenaw ew Perlemaneda karêkî gewreye bo zamnkirdinî mafekanî înca lewlatir weku dezanîn Kurd hewlî da nawmalî xoy rêkbixat, wate eweş hengawêk bû bo pêşewe lewez' û halî Kurdîş ke bew yekirîziye degene Bexda, min dilniyam kedetwanîn beşdariyekî karîger ledamezrandinî Hikûmetî dahatuwî Iraqda bikeyn, deştwanîn lemawey ew çwar saleda rolêkî karîger lecêgîrkirdinî dîmukirasî le Iraq bigêrîn û herweha ew mafe destûrîaney ke destûrî hemîşeyî Iraq bo Kurd û bo pêkhatekanî dîkey zamnkirduwe, detwanîn bewşêweye baştir cêbecêyîan bikeyn.

* Ta çend hemahengî heye lenêwan ew çwar lîste Kurdiyey ke amajet pêkird, taçend xawenî yekgutarî siyasî Kurdîn?

- Bêguman weku barudoxî giştî Iraq derîdexat, karêkî asan niye to btwanî lenêwan çwar lîst betaybetî kenêwanêkî zor lebeynî lîstekanda heye leruwî deng û leruwî kursiyewe zehmete btwanî yekirîzî drust bikey lenêw 'Iraqêkda ke aloze, lenaw piroseyekî siyasî ke deyan tegerew kospî lepêşe, belam legel eweş leKurdistan berênimayî cenabî Serokî Kurdistan hêja kak ms'ud Barzanî twanîman ew karebikeyn û xwastî Kurd yekbixeyn.

raste carcare lêrewlewê tegere dête pêşman, belam min pêmuwaye leberamber mesele çarenûssazekan leBexda ême her yekgirtû debîn, her yek heluwêst debîn, çunke ewkarey ême leBexda deykeyn peywendî behemû Kurdewe heye, peywendî bedwarojî Kurdistanewe heye, ew meseleye karêkî wadekat ke ême le Kurdistan ciyawazîş bîn, eger nêwaniman hendê kêşew gîrugirftîşî têda hebê, belam debê leBexda hewlbideyn yekirîzî bparêzîn, çunke xerîkî damezrandinî dwarojî Kurdîn lenaw ew Iraqeda.

٭ Çi plan û bernameyektan bedesteweye bo berew pêşbirdinî emcarey lîstî hawpeymanî Kurdistan ya bo dawakanî netewey Kurdu çespandinî mafekanî, ciyawaz lew stayley pêşû aya hîç gorankariyek ya bernameyekî nuwê lew ruwewe heye?

- Le rastîda bernameke hewldane bo cêbecêkirdinî mafe destûriyekanî Kurd, kon û tazey têdaniye, çon lepêşda dakokî kira le ser mafe destûriyekanî Kurd, pêmuwaye lem xuley dîkeda dîsan beheman nefes û bigire germtirîş hewldedrêt bo ewey ew mafane cêbecêbikirê, ewende heye ême emcare ledamezrandinî Hikûmet cêbecêkirdinî ew mafe destûrîane dekeynewe mercêkî gewre, hawpeymanî kirdiniman legel hêze siyasiyekanî Iraq debestirêtewe bewey ke ew hêzane û ew Hikûmetey dahatû çend legel cêbecêkirdinî mafe destûriyekanî Kurdin, çend legel xobestinewen bedestûrî hemîşeyî Iraq û çend legel dîmukirasîn le Iraqda, ewane debine mercî serekî bo ême, pêmuwaye ewane seretayekî germ drust dekat bo ewey Kurd btwanê zorbey kêşekanî xoy legel Bexda çareser bikat lerêgey destûru lerêgey pirosey siyasiyewe.

٭ Wek lîstî hawpeymanî Kurdistan ya lîstekanî dîkeş aya ta êsta biriyar nedrawe legel hîç lîstêkî Iraqî hawpeymanî bibestin bo pêkhênanî Hikûmetî Iraqî?

- Nexêr.. ne hawpeymanî Kurdistanî û ne îitlafî kutle Kurdistaniyekan ta êsta hîç biriyarêk niye bo hawpeymanêtî kirdinî legel kam layen lelayenekanî Iraq, hoyekeşî eweye yekem debê şandî danustandin bçête Bexda, nca ke şandeke çûn bikewne gftugoyekî germ legel hemû layenekan bebê ciyawazî û temaşay bernamey layenekan biken û temaşay ewe biken ke ew layenaneş çend legel mafe destûriyekanî Kurdin û çend legel dîmukirasîn û çend legel mebidey tewafqn û beyekewe jiyanî asûdeyn lenaw Iraqda..

ew kat pêmuwaye hem hawpeymanî Kurdistanî û îitîlafî Kurdistanî biriyarî ewe dedat ke legel kam layen hawpeymanî bibestê. legel kam layen xerîkî damezrandinî Hikûmet bêt, ewe lekatêk ke Kurd pêyî uwaye damezrandinî Hikûmetî Iraq le ser binemay şeraketî nîştmanî bêt, wedebê her çwar lîste serekiyekey Iraq beşdarbin lew damezrandineda.

٭ Meseley Kerkûk ta çend le siyasetî ayndey lîstî hawpeymanî Kurdistan reng dedatewe, aya lem biwareda çi ecndayekî nuwê heye?

- Berastî debê hemû layene Iraqiyekan çak ewe bzanin ke meseley Kerkûk û maddey seduçl û meseley nawçe cê nakokekan, yek lebirge here giringekanî ecnday Kurd debê leBexda, ême pêmanuwaye destûrî Iraq lerêgey maddey seduçlewe çareserêkî guncawî darştuwe bo ewey ew kêşeye çareserbikirê, ême pabenddebîn bew maddeye, maddey 140 û hewl dedeyn cêbecêyî bikeyn. bigire deykeyne yek lemerce serekiyekan bo îş kirdin lenaw pirosey siyasî Iraq, boye min pêmuwaye ew meseleye bayexêkî taybetî û stiratîjî heye û debê hemû layenekan ew rastiye bzanin ke behîç şêweyek Kurd amadeniye dest lemadey 140 ya beşêkî ew maddeye helbigirê. ٭ hokarî danemezrandinî Hikûmet taku êsta boçî degerêtewe?

- Hokarî ewe degerêtewe bo hêze 'Iraqiyekan, bo lîste Iraqiyekan ewan kêşeyan lenêwanda heye, ew lîstane ta êsta negeyştûnete derencamêk, neyantwanîwe tefahumêkî siyasî rêkupêk dabmezrênin û ta êsta şeriyane le ser ewey kameyan mafî damezrandinî Hikûmetî heye eweye hoy dwakewtinî Hikûmet.

pêmuwaye lemaweyekî nzîk îtir pirosey siyasî Iraq dekewête serpêyî xoy, behemû layek hewldeden bo ewey kêşekan çareser biken, betaybetî fexametî Serokî Kurdistan bangî bo ewe helda ke Kurd yarmetîder debê bo ewey ew lîste birawaney Iraq bigene yektirî û kêşekanî nêwaniyan beşêweyekî siyasî çareser biken, zemîne xoşbikirê bo ewey herçî zuwe Hikûmetî dahatuwî Iraqî dabmezrêt.

٭ Wek endamêkî helbjdrawî lîstî hawpeymanî Kurdistanî bo encûmenî nîştmanî Iraq, pêtuwaye kam lew lîstane baştire ya heluwêstî pozetîve ke Kurd hawpeymanî legelda bibestê lîstî elIraqiye ya lîstî dewletî yasa?

- Berastî ewe hêşta zuwe ew pirsiyare welam bidrêtewe, pêmuwaye keşandî danûstandin çuwe Bexdaw legel hemû ew lîstane kewte gftugou temaşay bernamey ew lîstaney kird, we qisey legel kirdin û zanî taçend her lîstêk lew lîstane amadeye legel mafe destûriyekanî Kurd biguncêt û cêbecêyîan bikat, ewkate ême detwanîn welamî ewe bideynewe ke kam lîst nzîktire, êsta ême beqeder yektirî lew lîstane nzîktirîn.

 

 
chapkrdn   Share GERANEWE‌