ROJNAMEY XEBAT 2010-06-20
Sefîn Dizeyî: Serok Barzanî le dilewe wek Kurdêkî wilatparêz pêxoşe pirsî Kurd le Tirkiya

Xebat: Aso Elî Ferec

Serdanekey berêz Mesûd Barzanî Serokî Kurdistan bo Tirkiya bayex û giringî xoy heye û le ruwî geşesendinî siyasetî Herêmî Kurdistan û rolî Herêmî Kurdistan le nawçeke da emro debête binemay dirustbûnewey peywendiyekanî nêwan her dû la, lemer serdanekey Serok Barzanî bo Tirkiya zor qisey biçûk û na waqî'î le hendêk medyayî Kurdiyewe debîstirêt, ke sercemiyan amanciyan kem nîşandanî em hengawe mezneye, bo qisekirdin le barey pirsî serdanekey Serok Barzanî bo Tirkiya, endamêkî şandî yawerî Serokî Kurdistan le dîmaneyekî taybet be Xebat amaje be layen û giringî û bayexî em serdane dekat.

Berêz Sefîn Dizeyî Endamî şandî yawerî Serokî Kurdistan bo Tirkiya le welamî pirsiyarêkî Xebat da ke amajeman beweda, eger xwêndinewe bo serdanekey Serok Barzanî bo Tirkiya bikirêt geşesendinî siyasetî Herêmî Kurdistane, yaxud danpêdananî Herêmî Kurdistane le layen Tirkiyawe? Berêz Dizeyî gutî: Detwanîn bilên her dû boçûn degirêtewe, çunke be pêyî destûrî Iraq Herêmî Kurdistan pênase kirawe wek Herêmêkî Federalî le çwarçêwey Iraqî federal, le 1991 ta 2003 defaktoyek hebû, ke Hikûmet û Perlemanî Kurdistan dirust bû, le ruwî yasayiyewe çi Hikûmetî Iraqî çi nêwdewletî pênasey pênedabû, le 2003 ewe barudox gora û emro destûrî Iraq pênasey be Herêmî Kurdistan bexşîwe, wata bayexêkî nêwdewletîşî heye.

Sefîn Dizeyî wek dîplomatkarêk ke salanêkî zor le Tirkiya nuwênerayetî Partî Demokratî Kurdistanî kirduwe, qonaxekanî peywendî nêwan Tirkiya û Herêmî Kurdistanî hemîşe be guwêrey qonaxe ciya ciyakan polên kirduwe û emcareş le dîmanekey Xebat da em layeney carêkî dîke webîrhênaynewe û gutî: Her çende Tirkiya le katî xoy sînûrdar bû le gel Kurdistan û pêşbinî ewey dekird, rojêk le rojan Herêmî Kurdistan dekewêtewe jêr destî Hikûmetî Iraqî û Enqere rastewxo peywendiyan be Hikûmetî Iraqewe debêt, le 2003ewe her eweşiyan kird û le gel Hikûmetî Bexda mameleyan dekird, belam le her dergayekiyan deda Kurd bû, wek Serok Komar û Wezîrî Derewey Iraq, way lê hat urde urde ew waqî'e qebul biken û emroş geyîşte ew qonaxey duway girjiyek mamele le gel waq'êk dekat, ke Herêmî Kurdistane, çendîn layen heye lew peywendiyane wek uze û asayîş û komelayetî û aborî û sengî siyasî û Serok Barzanîş wek hawkêşey siyasî Iraq da wicudî heye.

Serok Barzanî hemîşe şanazî be poşînî cilî Kurdiyewe kirduwe wek kultur û nasname û hemîş wek remzî Pêşmerge bûn, boye em cile taybetmendiyekî ciwantirî bexşiyete Serok Barzanî, em careyan le serdanekey da cilî Kurdî nepoşî, hendêk medya wek ewey hîçiyan pê nebêt em babetiyan urujand, belam Sefîn Dizeyî zor waqî'iyane em babetey rûnkirdewe û gutî: Le rastî da zor şitim xwêndewe wek ewey debuwaye Serok Barzanî be cilî Kurdî biroyiştaye, Serok Barzanî le yekem serdanî xoy le salî 1992 bo lay Turgut Ozalewe pêşwazî kira be cilî Kurdiyewe bû, ew kate bayex û giringî xoy hebû ke Serok Barzanî be cilî Kurdiyewe bo yekem car serdanî Tirkiyayî kird, zor şit heye semboliye û le kat û satî xoy detwanî bekarî bihênêt, wek ew serdaney Serok Barzanî bo Koşkî Spî ke be cilî Kurdiyewe royîşt û carî duwem û sêhem ew giringiyey xoy nabêt.

Le press konferansekey nêwan Serokî Kurdistan û Dr Ahmed Davudoglu Wezîrî Derewey Tirkiya alay Iraq bûnî nebû, emeş buwe beşêk le xo serqalkirdinî hendêk rageyandinî Kurdî û Sefîn Dizeyîş le ruwî siyasî û yasayiyewe amajey bewekird, hemûman dezanîn Herêmî Kurdistan beşêke le Iraq, alaş sembolî kiyanî serbexoye, Kurdistan dewletî serbexoy niye, bew şêwey xelk basî lêwe deken û le waqî'da xoyan dexelefênin yaxud le waqî'eke halî nebûne, Kurdistan le naw Iraq herêmêke û alay xoy heye û le pal alay Iraq daye, belam le wilatanî derewe le ruwî protokol û dab û nerîtî dîplomasiyet û siyasiyewe alay Herêm le pal alay hîç wilatêk dananrêt, nimûneş zore wek Îspanya û ew wilataney Herêmiyan heye, bo meseley alay Iraqîş ewe bo Tirkiya degerêtewe, nexêr karîgerî le ser cewheriyetî serdaneke nekirduwe û êmey Kurd zor car atifiyane bîr dekeynewe, ême debêt babetiyane bîn û temaşay bayexî ew serdane bikeyn paş ew hemû girifte û çi nema le Tirkiya be Kurd û serkirdayetîman negutrêt, ke çî emro pêşwazî le Serok Barzanî deken û debêt prakmatiyane temaşay serdanekey Serok Barzanî bikeyn û helsengandinî bo bikeyn û hemû nabêt proseke biçûk bikirêtewe.

Serok Mesûd Barzanî le çend boneyek û lêdwanêk da amajey bewedawe, carêkî dîke rêge nadeyn xwênî Kurd be destî Kurd birjêt, belam ew medyaney ke xizmet be prosey neteweyî û siyasî Herêmî Kurdistan naken em boçuneyan awejûkirduwe û amajeyan bewedawe, lew serdaneda bas lewe kirawe, Herêmî Kurdistan beşdarî le lêdanî PKK bikat, belam Sefîn Dizeyî heman ew boçûney Serok Barzanî dûpat dekatewe û be helwêstêkî negorî naw debat û delêt: Ewe carî yekem niye Serok Barzanî ew amajeye nîşan bidat, belku le naxoştirîn katî peywendiyekanman le gel Tirkiya be taybetî le şubatî 2008î ew uteyey pêşkeş kird û le Enqereş ewey dûpat kirdewe û ewe helwestêkî negore, bêguman ême wek Herêmî Kurdistan û serkirdayetî partî dijî helsukewtî reftarî PKK eyn, be şêweyekî naberpirsane mamele deken û katêk derfetêk dête pêş ewan be pêçewanewe reftar deken û le katî serdanekey Serok Barzanî bo Tirkiya çend operasyonêkiyan encam bida, emeş cêgay pirsiyare, le katêk da hewlêk heye bo baştir kirdinî peywendî Herêmî Kurdistan le gel Tirkiya le heman katîş da baştirbûnî ew proseye wek Selahedîn Demîrtaş lay Serok Barzanî da û le gel medyakanîş amajey bewe kird, baştir bûnî peywendî nêwan Herêmî Kurdistan û Tirkiya cêgay bayexe û karîgerî le ser pirsî baştirbûnî Kurd debêt le Tirkiya, eger waye ew operasyon û kirdewane le çî daye, le gel ewîş Hikûmetî Herêmî Kurdistan û serkirdayetî siyasî Kurd amade nîn hîç beşdarî hîç kirdeyek dijî PKK encam bidat û rêgey aştî û dîplomasiyane be baştirîn çareser debinêt.

Wek peroşî bo çareserî pirsî Kurd le Tirkiya, hemîşe Serok Barzanî cextî le çareserkirdinî ew kêşey Kurd kirduwe be rêgay aştiyane û dirustbûnî diyalog û guftugo, emroş Serok Barzanî le pirsî çareserkirdinî kêşey Kurd le Tirkiya wek cemserêkî xemxorane beşdare û lem serdaney da bo Tirkiya heman pirsî le gel berpirsanî Tirkiya tawtuwê kirduwe û Sefîn Dizeyî amajey bem layeneda û gutî: Serok Barzanî le dilewe wek Kurdêkî wilatparêz pêxoşe pirsî Kurd le Tirkiya be rêgeyekî aştiyane çareser bibêt û hewlîş dirawe, nêzîkey dû sale Serok Barzanî pêşniyarî konferansêkî Kurdî kird ke le Herêmî Kurdistan bibestirêt û ew pirsane bixirête guftugo û prosey aştî û tebayî û diyalog berew pêşewe biçêt, ew bîrokeş hêşta le ara daye û hengawêkî baş debêt, hemîşe Serok Barzanî le danîştinekanî le gel DTP eş amojgariyanî kirduwe derfetêkî baş hatote pêş û sûdî lêwergirin, eger çî kemîş bêt, hemû deskewtêk raste kemîş bêt berew zortir derwat û heman şitîşî be layenî Tirkî gutuwe, le ruwî mêjuwîşewe nek wek Serokî Kurdistan, malbatî Barzanî karîgeriyekî zoriyan hebuwe le ser ray gîştî Kurdî Tirkiya hebuwe û peywendiyekî başiyan hebuwe û rêziyan le xebat û ray malbatî Barzanî heye.

 
chapkrdn   Share GERANEWE‌