ROJNAMEY XEBAT 2012-07-02
Kurdkujî Le Romanî Dozexî Pîrozda

Kitêbî (dozexî pîroz) romanêkî romaninûsî Dr. Burhan şawî-iye û le layen wergêr heme kerîm 'arfewe le zimanî 'erebiyewe kirawe be kurdî û bilawkirawetewe. leser bergî pêşewey romaneke nûsrawe (romanêkî sînemayiye)u nûserîş le pêşekî ktêbekeyda delê (lem deqeda hewlmdawe hemû ew teknîke dramiye sînemayiyane bekarbênim, kelekatî xuwêndinî sînemada le mosko, fêriyanbûm) şayanî base em ktêbe le salî 1987 da le wilatî elmaniya û lemawey şeş mangda nûsrawew bew corey ke nûserîş bas dekat (katê ke mîhney nûserî elmanî benawbang haynrîş bulî birawey xelatî nobilî edebiyatî salî 1983m bo derçû, keterxane benûseranî biyanî penahendey tarawge, em kare edebiyem (dozexî pîroz) nûsî, debuwaye emkare le zerfî şeş heyvda tewaw bikem, kelemawey navbirîda tewawm kird) romanî dozexî pîroz, romanêkî siyasiyew bas le qonaxêk le qonaxekanî mêjuwî iêraq dekat û nûser delê (deqawdeq nêwan salanî 1977-1979 û delê (lem qonax û maweyeda herhemû ew rewte hzrî û fîkirî û siyasiyaney kelehenawî komelgey iêraqîda mêrûley dekird,
çaksazî kra) ew karekteraney lew ktêbeda nawiyan hatuwe birîtîn le şîrîn û daykî û 'ebidullaw staru sebahî şêwekar û daykî tarîq û haşm û teradu...tad.
romanî (dozexî pîroz) komelêk rûdawî lebaweşî girtuwe kele gundî (qaynce)î şaroçkey seydisadqewe dest pêdekat û beşêwey beş beş û girtey sînemayî le bîst û sê beşda pêşkeş bexuwêner dekirêt û lerêgay mûsl kotayî be rûdawekan dêt. diyare nûser behoy ewey kebexoy kurdew lenaw 'ererbekanîşda jiyawe şarezayî herdû kultûr û zimane ke heyew lew ktêbeşda behîç çeşnêk hewlî nedawe yekser hemû 'erebêk bikate şovênî û be's û xirap û yekser hemû kurdêkîş pak û bêgunae nîşan bidat, eger le romanekeda kesayetî şîrîn wek kçe kurdêkî lêqewmaw û pak dexulqênrêt le beramber kesayetî 'ebidullaş wek kure 'erebêkî genc derdekewê ke ewîş be corêkî dîke lêqewmawe û tûşî serbazî naçarî kirawe le kurdistan.

Herweha bo darştinî kesayetiye xirapekanîş nûser eger kesayetiyekî caşî wek kuwêxay awayî dênête gorê ke hawkarî be'siyekan dekat û casûs leser pêşmerge dekat, hawkat bas le kesayetî sîxurêk benawî (terad) dekat keleser cîranekanî casûsî dekat û 'elî feylî û haşm begirtin dedat û sebahî şêwekarîş naçar bewe dekat ke le dezgay hewlgîrî belên name pirbikatewe.

Dr. Burhan bêcge le parastinî ew hawsengiyey komelêk rûdawî yek beduway yekî darştuwe ke herkameyan bexoy serbexo diniyaiyekî taybetin, bo nimûne lebeşî 19 lapere sedupêncda dû kesayetî lêk ciyawazî weku haşm û 'elî feylî keyekiyan aydiyalîstêkî îslamiye û ewey dîkeyan metiriyalîstêkî layke lenaw zîndanda tûşî yek dekat û bê ewey yektir bibînin û binasn leyektir heldebeznewe û yektiriyan pê qût nadrê, yan ewbeşey lapere (92) kele piştewey ktêbekeş kurteyekî danrawe, bas le haletêkî derûnî efserêkî be's dekat ke rweî drndey mirovêke rût debêtewe le mirovbûn û leberamber peykerey gurgêkda leser her çwar nûserêk pel heldekutê û gurgasa çawî debirête çawî gurgekew delûrênê.

Diyare hemû nûserêk ke dest dedate qelem lenêwgêjelûkew pêçew lawpûçî rûdawekanda mebestêkî şarawey pêyîe, yan qseyekî bo gutin pêyîe kecarî uwaye be rûdawêk, yan qseyek leser zarî palewanêkî ktêbekewe derî debirê, bawerî min d. burhan lelaperey şest û yekda degate ew xale û gurzî romanekey deweşênêt, lew cêgayeda ke 'ebidullay genc û xuwêndewarî serbaz bo hawrêyîekî star rûn dekatewe ke behemû pênaseyek ewan dagîrkern û kurdistaniyan dagîrkirduwe delê: (star giyan bêganeyn lem şuwêne, iêre xakî iême niye, şarî iême niye, zimanî iême niye, iême gerekmane bexurtî deselatî xomaniyan beserda bsepênîn, emanîş kurdin û qebûlî naken, boye çekiyan le hkûmet helgirtuwe heqî xoyane) diyare danpêdananêkî lew çeşne rengbê le cîhanî rasteqîneda bo her neteweyekî dîkey xstote jêr deselatî xoyewe qurs û zehmet bê, belam mehalîş niye, kesanêkî roşnbîrî weku îsma'îl bêşkçî nîşaniyan dawe ke hemû neteweyek bezererî xoşiyan bê kesanêkî lê heldekewê ke rastiyekan le qawbidat û tf le dro û dagîrkarî bikat.
Bebawerî min ew beşaney kebas le jiyanî 'ebidullaw xanimekey dekat zor lêl û narûnew bepêçewaney beşekanî dîkey romaneke nûser neytwanîwe mebestî xoy bexuwêner bigeyenêt.
Herweha kotayî romaneke pêşmergekan zîle 'eskeriyeke dexene kemînî xoyanewe raydegirn û 'ebidullaw şufêreke heriyekî becorêk dekujrên û şîrîn tfengekey 'ebidulla dekate şanî û legel pêşmergekan dekewê û deçête şax û zîle 'eskeriyeke desûtê û lejêr roşnayî girî sûtanî seyareke gorî 'ebidulla rûnake zor swau û dûpatew çend pateyew romaninûs wek bilêyî lewkat û satey axirda mandû buwe û uîstuiyetî bexêruxoşî romaneke tewaw bikat û xuwêner lewe dlniya bikatewe ke hemû kat ew başew çakeye beser xirapeda serdekewê.
hawkat kelew duwayîn çrkekanî romanekeda xerîke bas le pêwendiyekî rohî şîrîn û 'ebidulla dekat ke benamradî û kujranî 'ebidulla kotayî pê dêt.


Serçawe: Dozexî Pîroz
Nawî Nûser: Burhan Şawî
Nawî Wergêr: Heme Kerîm 'Arif
Çapxaney: Karo


 
chapkrdn   Share GERANEWE‌