ROJNAMEY XEBAT 2012-10-07
Le Rîzbendî Duwem Wilate Pakekanî Cîhane Latîviya Bernamey Bo Çakkirdinî Jîngey Kurdistan Heye.

 Latîviyekan delên jîngey wilatekeman le ser destî komelêk pspor wirde wirde bû be jîngeyekî tendirustî weha, le rîzbendî diwemîn wilate pakekanî cîhan bêt, pêşiyanuwaye Herêmî Kurdistan detwanêt bo çakkirdinî jîngekey sûd lew wilate werbigirêt û deskewtî jîngeyî baş bedest bihênêt.

 A- Roşna Elî – Hewlêr:
 Rahênanî Layenî Peywendîdar
 Le mawey salî 2012 da sê xulî rahênan bo jimareyek le endaziyaru berêweberu karmendanî peywendîdar be jîngewe lelayen kompaniyaî vîntîko ke kompaniyaiyekî latîviyew le biwarî jîngew master plan da kardekat encamdrawe û sercemîşiyan lelayen parîzgay hewlêrewe rêkxirawe ke dû xuliyan le herêmî kurdistan û xulêkî dîke lewlatî latîviya berêweçuwe,xebat gftugoyekî kurtî legel arta dîzufîska berêweberî kompaniyaî nawbiraw sazkird: latîviya.

 Komarî la tîviya yekêke le sê wilatanî komarekanî beltîq ke birîtîn le lîtwaniya,estoniya,latîviya paytextekeyrîgaye sîstemî siyasî dîmukirasî perlemaniyew jimarey danîştûanekey 2240000 hezar kes û rûberekey 64589 km dûcaye le salî 1991 serbexoyî le wilatî soviyet wergirtuwe û lesalî 2004 buwe be endamî yekêtî ewrûpa

 Aşnayetî le gel Kurdistan

 Le salî 2008 ـewe latîviya aşna buwe be herêmî kurdistan û her lew katewe arta dîzufîska hatote herêmî kurdistan û legel wezîrî jîngey ewkate kobotewe arta delêt bo yekemcar le salî 2008 hatme kurdistan û legel kak dara ke ew kat wezîr bû kobumewe upêm gutin eger iêwe btanewê iême amadeyn hawkarîtan bikeyn,belênîştan pêdedeyn bo maweyekî kurt detwanîn btangeyenîne astêkî zor baş le biwarî jînge, ew kateş têbînî ewem kird ke mêjû jiyanî kurdistan zor nzîke le mêjû jiyanî latîviya çunke,latîviyaş le salî 1991 serbexoyî wergirt û lekatêkî zor kem twanîman pêşbikewîn uleser pêyî xoman rawestîn,le biwarî jînge bo maweyekî kurt twanîman deskewtî zor gewre be destbhênîn,uîstman ew ezmûne be herêmî kurdistanîş bigeyenîn bo salî 2009 le herêmî kurdistan orkişopêkman encamda bo wezaretî jîngew 37 karmendî ew wezarete îfatkiran.

 Derbarey sruştî karî ewan aya be girêbest kardeken yan tenha karekaniyan wek hawkariye arta ûtî iême girêbestman niye herkat karman hebêt dêyîn û deroynewe,zor hezdekem peywendîman pere pêbideyn legel herêmî kurdistan,mn zor mu'cbm be xelkî kurdistan u'eqliyetî xelkî iêrem zor be dle we arezuiyekî taybetm heye bo ewey kurdistan berew pêş bçêt,lew katey hatûm peywendiyekî germ drustbuwe hîwadarm ew peywendiye ziyatir berew pêş bçêt û iêmeş btwanîn ezmûnî xoman bigeyenîne xelkî kurdistan ke xelkêkî zor pak udlsafn uxelkî zor zîrek û pirofîşnaliyan têdaye her wek çon le la tviya xelkêyî pirofîşnal hebû pêşkewtinî latîviya berhemî destî ewkesaneye.

 Nezerî û piraktîkî
 derbarey ewey ke aya ewan tenha lebiwarî nezerî xulekan degeyenine beşdarbûan yan le piraktîkîşda kardeken berêweberî ew kompaniyaiye delêt ke ewan hem le biwarî nezerî û hem le biwarî piraktîzekirdin wanekan delênewe amaje beweş dedat ke ewaney wanekan delênewe pîşeyan mamosta niye belam lêhatûn bonimune d.îdgar sê sal serokî şarewanî buwe û sê sal wezîrî perepêdanî îqlîmî buwe herweha d.ilza sê sal serokî destey jngey îqlmî buwe.

 Jîngey herêm
 derbarey binemakanî çakirdinî jîngey herêmî kurdistan ke aya binemakan taçend buniyan heye ?arta pêyî uwaye zor le seretadaye upêşniyarî eweş dekat ke le biwarî jîngeda ziyatir hewl bideyn ew delî pêwîste ziyatir bîr bikenewe çunke zor car debînî pêşkewtinêkî xêra heye belam layenî jîngeyî feramuşkirawe,iyekem şt ke xelk debêt bîzanêt eweye ke hemûman berpirsîn le pakiragirtinî ew jîngeyey lêyî dejîn û debêt her takêkî kurd 'eqliyet û têgeyştinî xoy bigorêt beramber ew serçawaney ke leber deste bo gorankarî jîngew gorankarî le têgeyştinî xelk bo jînge bikirêt çunke,serçawekanî sruştîş diyarîkirawe, debêt xelk lewe têbigat ew zbiley frêyî dedat debêtt kirêyî bidat pêwîste beramber awî pak ke dête malan xelk kirê bidat taweku destî pêwe bigirn le bekar hênanî le ayndeda.

 Bo bernamey aynde arta amaje bewededa ke be niyazn bîne kurdistan umaweyek bmêninewe lew maweyeda komelêk kar biken ew lembareyewe delêt îme hest dekeyn deskewtman debêt ke kar le gel xelk dekeyn karekaniman encam usudî debêt herweha le planî dahatû hendê bername dadenêyîn bo gorînî rwangey xelk derbarey jînge,herweha demanewê be şêweyekî asan ewe fêrî xelk bikeyn ke legel pirensîpî pere pêdanî berdewam ke zor be xêrayî le biwarekan geşekirdin heye lewaneye lelayekî dîkewe metirsî hebêt,perepêdan pêwîstî be sîstemêkî zor be hêz heye ta btwanî bergey ew pêşkewtiney bigirî nabêt xot ûnbikeyt be taybetî yekêk lew haletane jîngeye ke zerer mend debêt debêt bîr le newey nuwê bikeytewe usîstemîkî be hêz î weha dabinêyî ke bergey ew pêşkewtine bigirêt çunke duway 30 salî dîke karîgeriye xirapekanî derdekewêt û newey nuwê zerer mend debin .

Derbarey ewey ke ewan pêyîan uwaye ta radeyek herêmî kurdistan le ser hsabî jîngekey pêşkewtuwe, belam aya ewan planiyan heye ke lenaw ew pêşkewtineda jînge zerer mend nebêt arta lembareyewe delê: belê hemane hez dekeyn pêyîan rabigeyenîn ke çon hawkariyan bikeyn û tûşî ew halete metirsîdare nebin.

 Arta dîzuvîska kêyîe?
 arta le salî 1973 le wilatî latîviya le daykbuwe û le salî 2000 le zankoy latîviya yasay xuwênduwe le salî 2003le zankoy latîviya masterî le be rêwebirdinî kar wergirtuwe û le salî 2006 masterî le berêwebirdin uzanstî jîngeyî wergirtuwe.
 

S.Gabarî

 
chapkrdn   Share GERANEWE‌