ROJNAMEY XEBAT 2013-04-30
Dr. Îsma’îl Bêşikçî Be Ayndey Kurdewe Geşbîne û Sedey 21 Be Sedey Kurd Dadenêt

Xebat: Mihemed Zengene


Mawey çend rojêke be dawetî dezgay xêrxwazî barzanî nûser û mêjûnûsî nawdarî turk û dostî kurd îsma'îl bêşkçî mîwanî herêmî kurdistane uduwênê duway dîdarî legel serokî kurdistan û wergirtinî mîdaliyaî barzanî nemr le holî roşnbîrî zankoy selaheddîn korêkî bo rêkxira. lew koreda ke jimareyekî zorî roşnbîr û mamostay zanko û ekadîmîkaranî kurdistan amadey bûn, d.bêşkçî tîşkî xste ser ew qonaxe mêjuîaney ke kurd pêyîda têperîwe betaybetî ew qonaxaney xoy tiyaîda jiyawe û tiyaîda şayedhal buwe.


Le başûrî kurdistanim lexakî kurd
bêşkçî xoşhalî xoy be bûn lebaşûrî kurdistan nîşanda û amajey beweda xoy lekurd be dûr ube namo nazanêt unîşanîda lesalî 1962-1964 xizmetî serbazî lenêw xakî kurd leturkiyada kirdibû betaybetî lebedlîs uşemzînan u lew kateda şorşî eylûlî mezn lebaşûrî kurdistan berêberayetî barzanî nemr berpa bibû herweha gutî:ewkat dewletî turkiya pêşmergey be têkder leqelemdeda û fermanî besupa da kontirolî supa bikat bo ewey rêgeyan pêneden bêne nêw xakî turkiya utegereyan bo drustbikat uleser snûr serbaz lebedlîs umûş hebûn belam hêzî ziyatiriyan denard û ew kat min lelîuway bedlîs bûm ulehawînî 1963 çendîn nawçey bakûrî kurdistan bo xizmetî serbazî gerawm wekûmetî 'êraq beyarmetî jimareyek le caşan nawçekanî pêşmergey leser snûr borduman dekird ke xakî turkiyaş pêyîewe karîger debûn minîş lewkateda zor beduway ewe bûm ew şerane watayan çiye wem xelke kên uçon dejîn û haliyan lew nawçane çiye betaybetî lenawçey rûbarok ke ladêyîekî snûriye weukateyş hîç sîmêk leser snûr nebû û em ladêyîe nzîkey 2 kîlometir lesnûrewe dûr bû, ewkatîş min berpirsî mefrezeyekî 11 neferî bûm ucarêkiyan be hele hatîne nêw snûrî kurdistanî 'êraq upêşmerge rayangirtîn umn leqsekaniyan tênegeyştm ulewê min yekemîncar zanîm pêşmerge çîn ukên lewkateda serbazêkî xom ke xelkî qarse legel pêşmergeyekî barzanî qsey kird minîş lam seyr bû çon kesêkî xelkî qars legel kurdêkî barzanî qse dekat û leyektir têdegen?,ulesalî 1963 şda piropagendeyekî zor bewe hebû ke kurd ucûdî niye û ewan turkî çiyayîn uştêk niye benawî kurd, tenanet deyangut kurd zimanî rêkupêkiyan niye û leyektir tênagen boye ewey bînîm pêçewaney hemû ew qsane bû.


supay turkiya zor eşkencey kurdî da
bêşkçî nîşanîda gelî kurd gelêke jiyanî xoşdewêt ulehemû barudoxe naxoşekanda jiyanî xoy berêwe debat uçok danadat usereray hemû eşkencekanî beserîda hatuwe kurd berdewamî xoy parastuwe unîşanîda lewkatey barzanî nemr û pêşmergekanî lebarzan têperîn supay turkiya deyuîst rêgirî le pêşmergey kurd bikat bo ewey negene rûsiya û nakokî 'eşayerîan bo ew mebeste deqostewe û gutî: min lesalî 1963 yekemîncar kurdm bînî û yekemîn dîdarm legel pêşmerge çak leyadm mawe betaybetî ke pêşmergeyekî barzanim bînî barzanîş zor leşemzînanewe dûr niye, ew hemû şte uway le min kird beduway rastî dozî kurd bigerêm betaybetî lesalanî bîstekanî sedey bîstem .

Le salî 1930 rojnamey mîllîêt derçû leyekêk lejimarekanîda karîkatêrêk hebû tiyaîda herdû çiyaî agirî gewre û bçûk kirabû ulenawerastîda uwêney gorêk kêşrabû leserî nûsrabû kurdistan xeyale,belam bîstekan bo kurd zor giring bû betaybetî duway bilawkirdinewey xalekanî uwêlsn ke taybet bû be mafî çarenûsî gelan belam her lew katewe kurdistan be xeyal dadenra boye kurdistan dabeşkira û parçe parçe kira û minîş be parçe parçe kirdinî leşî mirovêkî dadenêm ke wilatanî zlhêz destî gewreyan tiyada hebû.


kurd uzlhêzan
d.bêşkçî amajey beweda kurd kewte nêwan dû dewletî gewrey zlhêz ke dabeşkarî yekemî kurdistan bûn ewanîş dewletî turkiyaî 'usmanî û împiratoriyetî şahenşahî farsî lerojeelatî nawerast eme cge leberîtaniya uferensa weku dû zlhêzî cîhanî û her çwariyan kurdistaniyan dabeşkird û kurdiyan lemafî bedewletbûn bêbeşkird û mîsaqî serekî komeley gelaniyan têkişkand ke amancî aştewayî umafî çarenûs bû betaybetî berîtaniya ke danî be memleketî kurdistan nena berêberayetî şêx mehmûdî nemr boye şerî dijwar berpabû û berîtaniya be çekî kîmiyayî û befroke kurdistanî borduman kird, berdewamî ew şer û kuştareş ledijî kurd û gelanî dîkey cîhan wata gelanî çewsawe uwaykird şerî duwemî cîhan berpa bibêt.

Le salî 1947 îş derfetî serbexoyî lemhabad bo kurd rexsa weu kat netewe yekgirtuwekanîş damezra belam lewkatîş zlhêzanî netewe yekgirtuwekan kurdiyan piştguwêxst ucîhan begiştî gorankarî gewre ruwîda û zor mîlletanêk serbexoyiyan wergirt belam kurd ewey bo nebû.


bêdengî komelgey nêwdewletî beramber betawanekanî dij bekurd
bêşkçî dûpatîkirdewe dabeşkirdinî kurdistan ştêkî taze niye û lesedey pêncemî zayîniyewe kurdistan dabeşkirawe û lesalî 1813-1826 leşerî nêwan rûs u'usmanîan dabeşkira ukurdistan lenêwan herdû împiratoriyet dabeşkira.belam dabeşkirdinî kurdistan lebîstekanî sedey bîstem sêyîemîn uduwayîn dabeşkarî bû usereray xebatî gelî kurd berêberayetî mstefa barzanî lebaşûrî kurdistan, berêberayetî şêx se'îdî pîran lebakûrî kurdistan dabeşbûnî kurdistan hîç goranêkî beserda nehat belku xak weoz û xanewade û 'eşîretîş dabeşkiran weeriyekeyan kewtine layek û bûne beşêk ledewletêk herweha gutî: dabeşkirdinî kurdistan watay eweye em xake û em wilate xelkêkî behêzî tiyadaye boye derfetî lawazbûnî tiyada deqozrêtewe weer ewe bû uwaykird kurdistan dabeşbikirêt boye debê kurd pend lewe werbigirêt û îtir rîzekanî xoy behêzbikat, min başm leyade çon helebce le16î adarî 1988 cînosayd kira belam hîç dewletêkî zlhêz beramber bem tawane ye heluwêstîşiyan nebû komelgey nêwdewletîş hîç dengêkî lêwe nehat.

le 19î adarî heman sal kongirey wilatanî îslamî le kuwêt berêweçû belam lewêşda hîç yek lew 53 dewlete beşdarbuwe yek heluwêstîşî nebû û hîçiyan basî ew rûdaweyan nekird belam lew kongireyeda heluwêstî bulgariya beramber be turkiya ke heluwêstî nerênî bû zor be rûnî serkonekira weelebce piştguwêxira tenanet lesalî 1983ـewe seddam buwe xawenî herçî çekî qurse û herçî çekî bikuje û karîgere û xelkêkî zor dekujêt uşar uşaroçke û ladêkanî kurdistan têkdran û le Helebçe 5000 hezar kes şehîd bû uledestpêkî enfal ta kotayîhatinî sedan hezar kurd şehîd bûn weîç yek lew rûdawane yek uşey îdaneyşî bexoyewe nebînî, duway mangêk lekîmiyabarankirdinî helebce kombûnêkî nêwdewletî lebarey helebce berêweçû keçî qbûlnekiran upêyîan gutira debê benawî hkûmetî 'êraqewe beşdarbibn wekûmetî 'êraq nuwênerayetî kurd bikat lekatêkda ke hkûmetî 'êraq xoy encamderî ew tawaneye.kewate hemû wilatanî zlhêz bo têknedanî berjewendî xoyan leberamber kurd da bêdeng bûn.

bo zaniyarîştan çekî kîmiyayî tenha lehelebce bekar nehat belku leser bendkirawî kurd lemûsl taqîkirayewe lekatêkda lecîhan çekî kîmiyayî leser mşk bekardehêndrêt u'elî kîmiyawî be aşkira deygut iêmey hzbî be's çendîncarî dîke be kîmiyayî bordumaniyan dekeyn ta ew mîllete tewaw debêt.


Yek mlîon kurd le elmaniya
bêşkçî nîşanîda sereray hebûnî ziyatir le yek mlîon kurd leelmaniya keçî hkûmetî elmaniya be çawî turk ufars u'ereb beçawî 'êraqî uiêranî uturkiyayî usûriyayî leqelemdedat û gutî: 4 dewletî yekêtî ewrûpa ke monako û endora û lîştinştayn û san marînon herçwariyan dewletî serbexon belam serjmêrî her çwariyan nagate 250 hezar kes keçî leelmaniya yek mlîon kurd heye û serjmêrî ew çwar dewlete çaregî tenha penaberî kurdin leelmaniya, em reftareş tenha leelmaniya rengdanewey niye belku lehemû wilatanî cîhan, belam duway bûnî kurdistan be herêmêkî fîdralî her kurdêk lekurdistanî 'êraqewe bçête ewrûpa be kurd nawnûs dekirêt, belam duway şerî rûxandinî seddam derfetêkî baş bo kurd hate arawe ke emeş buwe xalêkî erênî lemêjuwî kurd betaybetî be daninan be'êraqî fîdralî û daninan be herêmî kurdistan weku hkûmetêkî fîdral leçwarçêwey 'êraqda belam bedaxewe ewiye iêsta hatotedî duway sed sal ledabeşbûnî kurdistan hatedî.


geşbînim be ayndey kurdistan
bêşkçî geşbînî be ayndey gelî kurd nîşanda û amajey beweda kurd ayndeyekî geşî leberdemdaye û detwanêt bigate mafî xoy û uîstekanî xoy bhênêtedî wemro kurdistan lezor ruwewe pêşkewtuwe uiêsta xawenî abûriyekî behêze amajey beweşda derfetêkî zor mezn leberdem newey iêstay gelî kurde û waxerîke paşerojî gelî kurd berûnî debîndrêt.


 
chapkrdn   Share GERANEWE‌