ROJNAMEY XEBAT 2014-07-07
Serbexoyî Yan Ciyabûnewey Kurdistan Le 'Iraq Debê Yan Na? Boçî Na?!


Nûsînî/Ehmed Ebû Meter*
Wergêranî le 'Erebiyewe/Yasîn Hêja
Pêşwext û be huşiyariyewe dezanim ew nerîte bawe le jiyanî siyasî û roşnbîrî 'Erebî,înca çi le layen zorîney gelekaniyanewe bêt, yaxud le layen fermanrewa zordarekaniyanewe ke surin le ser manewe le ser kursî deselat le nêw lankewe taku deçne naw gor,wate taku 'Izrayil ewanî bîrdekewêtewe,eme hendê haletî lê derçê.

Herweha eweş le barey ew nerîte bawe dezanim ke bîrkirdinewew Roşnbîrî 'Erebî le barey bîrokey ew utarewe çiye,ke hendê kes way dadenê em utare bangeşeye bo dabeşkirdinî Wilatanî 'Erebî,ke xoy le xoyda rojêk le rojan her le bineretewe ew yekgirtuwîye bûnî nebuwe û zor gîrugirft û hestiyarî û hendê car şerî çekdarîşiyan le nêwan hebuwe,belku ziyatirîş buwe le wey beramber Îsrayîl kirduwiyane.

Nîştmanî Neteweyî Kurd be zor dabeş kirawe,emeş rastiyekî mêjuwîew selmêndrawîşe,înca kê pêyî xoş bê yan pêyî naxoş bê!
Çunke rastiyekanî mêjû cêgîr û negorn û natwanrê feramoş bikirên.

Boçî duway Cengî Yekemî Cîhanî ( Nîştmanî Neteweyî Kurd ) dabeşî ser wilatan dekirê û debête ( Bakûrî Rojhelatî 'Iraq) û Bakûrî Rojaway Êran û Bakûrî Rojhelatî Sûriya û başûrî rojHelatî turkiya?
Le gel têbînî kirdinî ewey ke her çwar wilat tenha ew parçeye nebê ke êsta pêyî delên herêmî kurdistanî 'iraq ewîş le salî 1990 ewe siyasetêkî şovêniyaneyan beramber Netewey Kurd peyrew kirduwew deyken,ke jimareyan le her çwar wilatda le 40 milyon kes kemtir niye.

Giringtirîn ew helsukewte şovêniyaneş birîtî bûn le qedexekirdinî be karhênanî zimanekeyan û cê be cêkirdinî siyasetî paktawî regezî bo çolpêkirdinî Kurd le devere mêjuwiyekaniyan û nîştecêkirdinî netewekanî tir le her çwar wilatî dagîrker le şuwênî ewan.

Lem barewe‮ ‬ktêbekey Nûserî Be'sî Mihemed Teleb Hîlal Berpirsî Siyasî Hizbî Be's le Parêzgay Heseke zor be nawbange,ke salî 1964 derîkirduwe be nawnîşanî tuwêjîneweyek le ser Parêzgay Cezîre le biwarekanî neteweyî û siyasî û komelayetiyewe ke detwanîn nawî binêyîn yadaştî paktawkirdinî regezî dij be Netewey Kurd le Sûriya bo ragwastinî Kurd le nawçekaniyan û hênanî 'Erebî Sûriyayî bo şuwênekaniyan.

Hendêk raportîş bas le bûnî deyan hezar Kurd deken le Sûriya ke taku êstaş bêbeşin le regeznamey Sûriyayî,herçende sedan sale le gund û şarekanî xoyan dejîn û her lewêş le dayik bûn.

Heman siyasetîş le Êran û Turkiya beramber Kurd peyrew dekirê,eme le katêkda be nawî Îslam hukm deken û îslamîşiyan kirdote perdepoşkirdinî kirdewekaniyan û pêşêlkirdinî mafe dîmukirasiyekanî netewekanî tirî cige le Faris û Turk.

Be hoy rûdawekanî Kurdistanî 'Iraq le duway salî 1991 ewe barudoxî Kurd le Herêmî Kurdistanî 'Iraq‮ ‬be şêweyekî bineretî lew salewe le beşekanî dîkey dîkey 'Iraq ciyawaz û baştire.

Emeş duway gemaroy nêwdewletî le ser Rijêmî Seddam Husên le duway dagîrkirdinî wilatî kuwêtewe.

Ke em Herêmey Kurd le layen komelgey nêwdewletiyewe parêzgarî lê kiraw barudoxî le duway rûxanî Rijêmî Seddam le duway 2003 zor baştir bû,ke le rastîda be wilatêkî serbexo deçê tenha rageyandinî fermî keme,lewê Hikûmetî Herêmî Kurdistan bûnî heye ke serbexo û ciyawaze le Hikûmetî 'Iraq ke Nûrî Malîkî le 2006 ewe serokayetî dekat.

Herweha Herêmî Kurdistan jimareyek perlemantarî le Perlemanî 'Iraq heye,Herêmî Kurdistanîş le gişt biwarekanî jiyanî rojanewe be şêweyekî serbexo le 'Iraq berêwedebirêt,ke barudoxeke wa pîşan dedat nêwanî herdû hikûmet yan Herêmî Kurdî û 'Erebî nzîktire le sîstmî konfîdralî,kewate 'Iraq be Serbexoyî Herêmî Kurdistan çî le dest dedat?

Le katêkda doxî Herêmî Kurdî le zorbey biwarekanî jiyan û planekan nîmçe serbexoye.

Boye be qena'etewe pêmwaye 'Iraq wek dewlet û wek gelîş hîç ştêk nadorênêt ger hanî Herêmî Kurdistan bidat bo serbexoyî û daninan pêyî wek dewletêkî serbexo ke peywendiyekî dostaney le gel wilatî 'Iraq hebêt.

Ewkatîş srûştiye hemahengiyekanî êsta le nêwan herdû wilatda berdewamî pêbidrêt,renge baştirîş bêt lew katey ke herdû wilat azad debin le derkirdinî biriyarekaniyan û awatekaniyan be şêweyekî serbexo.

Bo cext kirdineweş ke 'Iraq be Serbexoyî Herêmî Kurdistan nadorênêt le welamdanewey ew pirsiyareye:Aya destkewtekanî êstay Dewletî 'Iraq le bûnî Herêmî Kurdistan le gel 'Iraq bew şêwe nîmçe serbexoye çiye?

Ciyawazî û sûrbûnî 'Ereb be dan nenan be Serbexoyî Herêmî Kurdistan tenha be hoy rêjey bûn û derhênanî newte le Xakî Kurdistan,emeş hokarêkî kafî niye bo le barbirdinî mafî gelêk le azadî û serbestî.

Herçende Herêmî Kurdistan çend mangêke destîkirduwe be henardekirdinî newtekey le rêgey Turkiyawe be şêweyekî serbexo le 'Iraq,le katêkda Hikûmetî 'Iraq bem hengawane narazîşe.

Ey bo çî Sûdan razî bû be arezuwî Gelî Başûrî Sûdan? Ewaney xawen nez'eyekî neteweyî û yekgirtuwîn û ke biruwayan û waye Serbexoyî Herêmî Kurdistan parçekirdin û dabeşkirdinî 'Iraqe,guwêman le na rezayiyan nebû katêk Hikûmetî Sûdan razî bû be encamî rapirsî Gelî Başûrî Sûdan û daninan be Komarî Başûrî Sûdan weku dewletêkî serbexo û dwatirîş danpiyananî nêwdewletî û bûnî be endam le Komeley Giştî Netewe Yekgirtuwekan.

Ewey giringe eweye cext bikeyne ser ewey hendê wilat hanî 'Iraq deden dan nenê be Serbexoyî Dewletî Herêmî Kurdistan,be taybetîş Be'sî Sûrî û Turkiya û Êran,çunke ew serbexoiye hanî her sê Herême Kurdiyekey ewanîş dedat heman hengawî Herêmî Kurdistanî 'Iraq bihawêjn û dwatirîş bigerênewe bo yekgirtinî herçwar Herêm û damezrandinî Wilatî Kurdistanî yekgirtû.

Le gel hemû ew astenganeş xewnî Gelî Kurd be dewletêkî yekgirtuwî serbexo xewnêkî rewayew pêwîste palpiştî bikirên û hemû netewekan ke palpiştî aza û dîmukirasîn razî bin le serî,çunke azadî û dewletî serbexo mafêkî reway hemû neteweyeke,hîç neteweyek niye mafî serbexoyî hebêt û neteweyekîş ew mafey nebêt,be belgey berzbûnewey jimarey dawakaranî serbexoyî Îrlenday Bakûr le Berîtaniya,renge rapirsîş bikirê taku Gelî Bakûrî Iskutlendaş biriyarî xoyan biden be serbexoyî yan manewe le çwarçêwey Berîtaniya.

Ewey refzî azadî û Serbexoyî Gelî Kurd bikat,le katêkda daway serbexoyî û azadî Gelî Felestînî bikat,ewa bîrkirdineweyekî dûfaqiyaney heye.

*Tuwêjer û Rexnegirî Edebî û Şîkerewey Siyasî Felestîniye,salî 1948 le Şarî ( Bir Elseb'I )le Felestîn le dayik buwe.

 
chapkrdn   Share GERANEWE‌