ROJNAMEY XEBAT 2010-08-20
Le 64 emîn salyadî damezrandinî Partîda

Le 64 emîn salyadî damezrandinî Partîda. Partî ew hizbey hemîşe le nuwê bûnewedaye Dr. Nejdet Akreyî bo xebat:

Le hel û mercêkî sext û dijwarda Partî weku hizbêkî cemawerî û neteweyî pêşkewtinxwaz hate kayewe

Xebat: Mihemed Zengene

Le serdemêk da ke gelî Kurd be giştî le naumêdî da dejiya duway rûxandinî Komarî Kurdistan le Mehabad û rûxandinî xewnî Kurd be serbexoyî, Partî Demokratî Kurdistan le hel û mercêkî zor sext da weku pêwîstiyekî mêjuwî û neteweyî le dayik bû, le dayîk bûnî ew hizbeş carêkî dîke gelî Kurd ew mitmaneyey bo gerayewe bewey mehale be pîlanî dujminan xewnî mîlletêk wa be asanî le gor binrêt.

Xalî here serekî Partîş le gel rojî damezrandinî ewe buwe ke hemîşe le nuwêbûneweda buwe û tiwanîwiyetî xoy le gel hemû hel û merc û barudoxêk da biguncênêt ke hatote ber rêgay le mawey rabirduwî temenî da.

Lem bareyewe le dîmaneyekî taybet be Xebat Dr. Nejdet Akreyî şareza le buray asayîşî nîştîmanî dûpatî dekatewe Partî hemîşe tiwanîwiyetî le gel serdem da xoy biguncênêt û le hemû girift û qeyranêk da be siyasetêkî zîrekane derçuwe.

Mêjûwêkî pir le serwerî

Dr. Nejdet wêray pîrozbayî 16î ab le Serok Barzanî û kadîr û endamanî Partî be boney damezrandinî partiyewe, amaje bewe dedat asan niye le katêkî kemî diyarî kiraw da bas le rewrewey mêjû xebatî Partî demokratî Kurdistan bikirêt belku pêwîstî be şîkirdineweyekî qûl heye.

Her weha nîşanîda ew hel û mercey Partî tiyay da damezra zor sext û dijwar bû nek tenha bo gelî Kurd belku bo hemû cîhanîş çunke cîhan taze le şerêkî gewrey cîhanî derçûbû 2 cemserîş balî be ser barudox da kêşabû gutî: Le helumecêk da Partî damezra ke cîhan berew 2 cemserî deçû û le encamî palpiştî cemserî sosyalîst bo azadî netewekan nakokî û milmilanêyekî zor rûn û berçaw le nêwan herdû cemserî sosyalîst û sermayedarî da bedî dekira û asoyekî dîkeş le berdem ew gelaneda kirayewe ke le siyasetî kolonyalîzm deyannaland, Partî weku hizbêkî cemawerî û neteweyî pêşkewtinxwaz hate kayewe.

Hizbî hemû çîn û tuwêjekan

Dr. Nejdet amajey beweda le her dû corî Xebatî Partî da ke Xebatî çekdarî û Xebatî siyasî buwe bawerî bedozêkî neteweyî hebuwe û le ser zor ast da Xebatî kirduwe bebê feramoşkirdinî hîç çîn utuwêj û layenêkî komelgey Kurdewarî da her weha gutî: Xebatî Partî tenha yek cor nebû bo kes û layenêkî diyarîkiraw nebû belku hizbî cotyaru kirêkar û roşinbîr û kasbikar û azadîxwazanî hemû Kurdistan bû, le xwêndinewey peyrew û programî Partîş le yekemîn kongrey da debînîn siruştî Partî zor be ciwanî rengî dawetewe cîge le meş Partî, Demokrasiyet û pêşkewtinî komelgaw Xebatî neteweyî û Kurdistaniyetî kirdote binemay karî siyasî xebatîşî bo tenha neteweyek nebuwe be belgey gorînî nawî Partî bo Partî Demokratî Kurdistan le Partî Demokratî Kurdewe. Le mawey 12 kongreş da Partî tiwanî Xebatî xoy be hemû şêweyek berdewam bikat bo bergirîkirdin lew dozey ke le pênawî da damezrawe be hemû amrazekanî Xebatî çekdarî û xebatî siyasî bedûr bûn le tundutîjî.

Kultûr û rêberayetî Barzanî Nemir

Damezrandinî Partî le layen serkirdeyekî têkoşerî xebatgêrî weku Barzanî nemir werçerxanêkî giring bû le Xebatî gelekeman lew serdemey ke cîhan be giştî le giriftî derçûn û rizgarbûn le destî dîktatoriyet û kolonyalîzmewe deynaland, hebûnî mitmane be serkirdeyekî lêhatuwî weku Barzanî nemirîş leweda serî heldawetewe ke Barzanî nemir ezmûnî rêberayetî şorişekanî Barzan û beşdarîkirdinî le Komarî Kurdistan le Mehabad da hebuwe emeş le xoy da way kird gelî Kurd be peroşiyewe biçête pîr hemû bangeşew bangewazekanî ewin.

Dr. Nejdet nîşanî dedat nihênî serkewtinî Partî lew kultûreye ke Barzanî nemir tiwanî bîkate binemayek bokarî siyasî û xebatî çekdarî ew hizbe bo bergirîkirdin le neteweyekî çewsawe û gutî: Partî û Barzanî le yek ciyanakirênewew nihênî serkewtinî Partî lew kultûreda xoy debînêtewe ke Barzanî nemir tiwanî bîkate binemayek bo bergirîkirdin le gelî Kurdistan û êstaş nihênî serkewtin û aqliyet û hîkmetî Partî xoy lew kultûre berzey Barzanî nemirewe debînît boye Partî weku qutabxaneyekî neteweyî hate kayewe û şanazîşe bo Partî bibête hizbî dayîk le Kurdistan hawşêwey ew partaney ke tiwanîwiyane rewrewey mêjû xebatî gelan bigorin weku hizbî kongrey Hîndistan û hizbekey Mandêlla le başûrî Efrîqiya û berey rizgarîxwazî Cezayîr û zor le hizbekanî dîkey Asiya û Efrîqîya û Emerîkay Latîn.

Rêberî Xebatî Netewayetî

Dr. Akreyî amaje bewe dedat: Damezrandinî Partî le ser binemayekî netewayetî way kird ew hizbe xebatêkî neteweyî dûr le şovênîzm bigirête ber be bê hebûnî siyasetî zalkirdinî netewey Kurd be ser netewekanî dîkew sirînewey beramber tenanet zalnekirdinî çînêkîş beser çînekanî dîkeda.

Dr. Nejdet rûnî dekatewe le her dû corî xebatî Partî da û be xwêndinewey qonaxe mêjuwiyekanî derdekewêt Partî ew siyasete çewtey nebuwe ke zor le hizbe dîktatoriyekan peyrewiyan dekird be zalkirdinî neteweyek be ser netewekanî dîkew karkirdin le ser binemayekî şovînî ke bibête hoy dirustbûnî dûberekî û nakokî le nêw çîn û tuwêjekanî gelî Kurdistan da.

Xoguncandin le gel qonaxekanî mêjû

Xoguncandin le gel wîstî serdem û guncandinî xebatî siyasî û neteweyî yekêk buwe lew sîmayaney Partî pêyewe nasrawe bewey twanay xoguncandin û nuwêbûnewey heye legel nuwêbûnewey serdem uwîstekanî ew serdeme, lexuwêndinewey mêjuwî Partîda lesalî 1946ewe Dr Nejdet amaje bewededat leher uwêstgeyekî xebatî Partîda lehebûnî her goranêk lejiyanî komelgada Partî legel ew serdemeda xebatî xoy rêkxstuwe udelêt: lesalî 1958 Iraq begiştî werçerxanêkî gewrey bexowebînî benemanî sîstemî paşayetî, rolî Partî uBarzanî nemir leşorşî 1958 rolêkî diyaru berçaw bû keeger ew role nebuwaye şorş le ser pêyî xoy nedewestawpalpiştî Barzanî nemir uPartî uwaykird em şorşe serbikewît, egerçî dwatirîş corêk lenakokî hatekayewe belam ew nakokiye 'ebidulkerîm qasm lêyî berpirs nebû belku ewaney dewruberî keşu hewayekî uwayan xulqand kepiçran drust bibêt uKurd dest beşorşî çekdarî bikat.

Diwatirîş le şorişî mezinî eylûl da herdû corî xebatî siyasî uçekdarî Partî rûn waşkirabû keçon twanî beşêweyekî azayanewe bergirî lewdoze neteweiye bikat ulehemankatîşda leqonaxî ciyaciyada pena bibate ber rêkkewtinî aştiyanew ragirtinî şerî çekdarî leher katêk pêwîst bûbêt ta hatinekaiyey rêkkewtinî 11î adarî salî 1970 lenêwan serkirdayetî şorşs Kurdistan berêberayetî Barzanî nemiru hkûmetî ewsay Iraq, eweş deyselmênêt Partî hemîşe biruway beçareserî dîplomasî hebuwe çunke leqonaxe ciyaciyakanî şorşî eylûlda çendîn car sereray siyasetî tund udîktatorîaney hkûmete yek leduway yekekanî Iraq Partî hemîşe biruway be çareserî aştîane hebû dûpatîdekirdewe şer tenha bo lenawbirdinî twanay mroyî wabûriye udebê pena bo diyalok bibrdrêt boye detwanîn bilêyîn rêkkewtinnamey 11î adarî salî 1970 şanaziyekî gewreye bo Kurd uboPartî uBarzanî çunke boyekemîn carbû beşêweyekî fermî dan bemafî Kurd leIraqda binrêt uledestûrîş bçespênrêt ubernameyekî geşepêdan bomawey 4 sal bêtekayewe.

Bêdeng nebûn least zulmkirdin legelî Kurd

Her katêk layenêk yan hkûmetêkî diyarîkiraw uîstbêtî xedr leKurd bikat weewlî lenawbirdinî bidat Partî bêdeng nebuwew azayane bergirî lew mîllete kirduwew rêgey behîç kesêk nedawe le ser hîsabî gelî Kurdewe kesanêk uîst uxwaste glawîekanî xoyan bhêninecê bebelgey helgîrsanewey şorşî eylûn lesalî 1974 duway paşgezbûnewey hkûmetî ewsay Iraq lew belênaney begelî Kurdî dabû.

Dr. Nejdet lembareyewe gutî: layenî beramber zor baş deyzanî yekgirtuwîekî ptewu betîn lenêwan rîzekanî Partî uşorş ugelî Kurdistanda heye, boye katêk hkûmetî Iraq lesalî 1974 dîsan lebelênekanî xoy bo gelî Kurd paşgez bowe gelî Kurd behemû çîn utuwêjekaniyewe ledijî siyasete çewtekanî ew hkûmete raperî boye hkûmetî Iraq rêkkewtinnamey cezayrî îmzakirdu destî bepeyrewkirdinî siyasetî lenawbirdinî gelî Kurdî kird lemawey salanî hukmîda,lem maweyeda Partî weku hizbêkî siyasî uweku rêberî bzavî rizgarîxwazî gelî Kurd legorepanî siyasî gelî Kurdistanda debînra.

Endazyarî berey Kurdistatî

Dr Nejdet dûpatîkirdewe şanaziye bo Partî ke bibête edaziyarî darştinewew pêkhênanî berey Kurdistanî ugutî: wek dezanîn Partî endaziyarî damezrandin upêkhênanî berey Kurdistanî buwe weweş maiyey şanaziye bo Partî, lîreşda dûpatîdekemewe nakirê rolî şehîd îdrîs Barzanî lem meseleyeda leyadibkirêt, Partî ewkat lewkeşweewa nêwdewletî weerêmiyey pêda têdeperî yekirîzî gelî Kurdistanî bekarî yekemî xoy zanî bo yekxstinewey malî Kurd ke encame îcabiyekanî leraperînî salî 1991 udestpêkirdinî pirosey siyasî herêmî Kurdistan udestpêkirdinî qonaxêkî dîke bewergirtinî deselat rengî dayewe, egerçîş bedaxewe zor car Partî benaçarî çowete nêw çendîn uwêstgey talewe belam lew uwêstganeşda Partî barudox uberjewendî giştî gelî Kurd wasayşî neteweyî Kurdu hêle sûrekanî behend werdegirt.

Qonaxî duway dîktatoriyet

Duway rûxanî rejêmî dîktatorî bexda le9 î nîsanî 2003 da Iraq begiştî qonaxêkî dîkey siyasî bexowebînî behatinekaiyey Iraq dîmukiratî, lew qonaxeşda Partî weku hizbêkî nîştîman perwer ke leyekemîn rojî damezrandiniyewe daway Demokrasiyetî bo Iraq dekird rolêkî serekî ledananî binaxekanî dewletî tazey Iraq hebû.

Lem bareyewe Dr Nejdet gutî: duway rûxanî rejêmî bûmelerzeyekî siyasî hemû Iraqî girtewew dewletî Iraq rûxayewe, ew dewletey her le seretawe le ser binemayekî çewt damezrabû lew qonaxeda Partî buwe xawenî fîkirey hawbeşî lehukmî Iraqda nek beşdarî herwea dûpatîdekirdewe buniyadinanewey hkûmet le ser binemay fîdralîzm udîmukirasîzm debêt.Partî xoy leberamber berpirsiyarêtiyekî mêjuwîda bînî bedûpatkirdinewey druşmî Partî(Demokrasiyet bo Iraq umafî neteweyî gelî Kurd), Partî leposte serekiyekan upirosey siyasî begiştî beşdarbû palpişî serkewtinekan bû.

Xawenî siyasetêkî taybet

Dr Nejdet nîşanîda Partî xawenî siyasetêkî taybete taybetmendîşî leweda derdekewêt ke hawsengî lenêwan xwastî neteweyî unîştîmanîda kirduwe ugutî: Partî xoy bebeşêk leIraq dadenêt kebeşêweyekî arezûmendane hîsabî bo dekat uIraqîş weku dewlet le ser binemayekî çewt damezrawe bebelgey feramoşkirdinî Kurd lehukmî 80 saley Iraq boye Partî lemetirsî dûbarebûnewey ew rabirduwey heye, Partî ziyatir lehemû hizbekan bawerî be yekgirtuwî Iraqewe heye lehemankatîşda qutabixaneyekî neteweiye bo Kurd kebiruway bemafî çarenûsî gelî Kurdistanewe heye hemûşman dezanîn leencamî pîlanî zlhêzan uberjewendî ewan Kurd dabeşkirawe, şanazîkey dîkeşe bo Partî ke bibête dawakarî ew mafe rewaye, belam êsta Partî siyasetêkî waqî'îaney heyew serok Barzanîş hemîşe dûpatîdekatewe bebê çareserî dîmukirasî hîç pirsêk çareser nabêt wegerna teqîneweyekî gewre lenawçekeda rûdedat.

Erkî qurs le ser şanî Partî

Akreyî amajey beweda, Partî le siyasetî xoyda fakterî negorî heye kesazşî le ser nakat belam goran lêreda lemîkanîzmekane bepêyî ezmûnî her qonaxêk boye amajey beweda êsta erkêkî qurs le ser şanî Partîdaye boye dekirê lekongirey ayndinî Partîda pêdaçûneweyek bo mîkanîzkekanî cêbecêkirdinî siyasete negorekanî hizb bikirêt nek siyaseteke begiştî çunke nhênî manewey hizb em siyasete ceweeriyeye ke Partî biruway pêyîetî, belê mîkanîzmekan le ser astî nawxou Iraq ucîhanda bepêyî siyasetî serdem degordrêt.

Hizbêkî cemawerî

Dr Nejdet nîşanîda Partî hemîşe hizbêkî cemawerî buwew hîç katêk xoy lecemawer dûr nexstotewew şer'iyetî her lew cemawereyeweye dûpatîşkirdewe Partî lehemû qonaxekanda beşorş uxebatî çekdarî usiyasî lexebatî xoy bebê piçran berdewam buwe herweha gutî: weku çawdêrêkî barudoxî siyasî emro detwanim bilêm Partî bew siyasetey keheyetî hemîşe lecemawer nzîk buwe bebelgey ew binke frawaney emro Partî lenêw cemawerda heyetî uxoşbextaneş taêsta Partî hîç qeyranêkî nehatote rêgay weemîşe serkirdayetiyekî ektîvî hebuwew hîç katêkîş le cemawer nepiçrawe weemîşe lexonuwêkirdinewedabû.
dakokîkirdinî Partî le Demokrasiyet rengdanewey siyasetî partiye kehemîşe penay bo şer'iyetî hizbî birduwew lederewey ew şer'iyete hîç karêkî nekirduwe bebelgey ewey biriyarekanî her kongireyekî Partî hatinekaiyey xuwênêkî tazebuwe bo hizb, lenêw Partîda rêz lebîruray ciyawaz degîrêt urexnî beramber qbûldekirêt uPartî hemîşe ledijî siyasetî teketulî hizbî buwe betaybetî eger bigate astêkî kuşndewe, le ser astî nawxoyî uneteweyî unêwdewletîşewe detwanîn Partî befakterî nasandinewey gelî Kurd dabinêyîn ubem pêwereş karî legel hemû hizbekanî Kurdistan uIraq ucîhanda kirduwe minîş berastî bekongirey tazey partiyewe geşbînim çunge çawerwan dekirê Partî bexuwênêkî tazewe bête nêw gorepanî siyasiyewe beretkirdinewey hemû şêwazekanî dîktatorîzmî tak kesî utak hizbî.

Yasayek bo pêşêlkarî neteweyekan

Le yasay zor le gelanî diniyada heye ke lekedarkirdinî muqedesatî neteweyî û rmuzekanî, lêpêـçînewe û szadanî xoy le sere û nakirêt kesanêk le penay azadî raderbirîn û Demokrasiyet û her naznawêkî dîke, biyanewêt mêjuwî pir le serwerî neteweyek ya kesayetiye hêmadarekanî bşêwênin, boye le cêyî xoy daye perlemanî Kurdistan lew helumerceda ke tewjmêkî negetîvane debînê, be amancî dijayetîkirdinî rewtêkî neteweyî û lekedarkirdinî mêjuwekey, yasayêkî taybetî hebêt bo em core dest drêjiyane ke dij be kesêk, yan layenêk niye, bigire dij be neteweyeke ke bezor core çek hewlî şêwandin û lekedarkirdin û bêzewerkirdinî mêjuwekey dedrêt. ew niyaze negirîsaney lepal şêwandinî rmuzn, mumaresey corêk le tîror deken û bew nexşeye darêjrawn, ke serweriyekanî neteweyek bikujn û pêyîanuwaye lekedarkirdinî remzêk tolesendineweye lehizbêk, yan çend kesêk, yaxud hzrî nexoşaney hendêke ke wa mezende deken helgeran bew şaxane û çrnok girtin lêyîan corêk le nawdariyetiyan bo peyda dekat, wek ew piyawey qestî kuştinî serokî emrîkay kird tenha bo peydakirdinî naw. le hemû haletêkda yasa baştirîn rêgeçareyekî snûr danane bo ewaney qedrî samanî neteweyî û serweriyekanî xoyan nagirn.

Hewraz Emîn

 
chapkrdn   Share GERANEWE‌