ROJNAMEY XEBAT 2014-09-17
Le Deverî Soran Otombêlî Taybet Le Ciyatî Teksî Be Erkî Gwastinewey Hawlatiyan Heldestêt

Rencber Berzencî _ Soran
Egerçî maweyekî zor be ser damezrandin û kirdinewey berêweberayetî gwastinewey soran têper nabêt belam bem temene kemeyewe em berêweberayetiye twanîuiyetî ta radeyekî baş kar leser rêkxstinî kertî gwastinewe le nawçeke bikat lew rastayiyeda le dîdarêkda xebat çend pirsiyarêkî leser kertî gwastinewe û hengawekan bo berew pêşbirdinî em kerte giringe arastey. Elî Ebdulrehman Resûl Berêweberî Gwastinewey soran kird û nawbirawîş bem şêweye welamî pirsiyarekanî diberêweberayetî gwastinewey soran.

Sereta sebaret be berêweberayetî gwastinewey soran û pênasekey le ruwî îdarî û cugirafiyewe berêweberî gwastinewey soran utî: le ruwî snûrî îdarî û rêkxstinî karubarî gwastinewe, iême le berêweberayetî gwastinewey soran serperştî karubarî gwastinewe dekeyn le qezakanî soran û mêrgesor û rwandz be şaredê û gundekanî snûrî em sê qezayewe û iufîsî serekî berêweberayetî le senterî qezay sorane û le qezay mêrgesor nûsîngey gwastineweman heye û le qezay rwanduzîş le rêgey berêz qaymqam û layene peywendîdarekan û lîjney gwastinewe le berêweberayetîman karubarî gwastinewe rêk dexirêt, herweha le seretay damezranî berêweberayetîman serperştî karubarî gwastineweman kirduwe le qezay çoman û snûrî hacî iumeran û nûsîngey gwastineweman le qezake hebû- belam leber dûrî qezake û zorî karubarî gwastinewe lew qezayda le 20/6/2014 nûsîngey gwastinewe le qezay çoman astî bo berêweberayetî berz kirayewe û le ruwî îdarî û cugirafî û karubarî gwastinewe le berêweberayetîman dabiran. 

Rêkxstinî kertî gwastinewe
 sebaret be hengawekanî em berêweberayetiye bo rêkxstinî kertî gwastinewe berêweberî gwastinewey soran delêt: erkî iême le berêweberayetî gwastinewe rêkxstinî karubarî gwastineweye be giştî û kar le ser rêkxstinî biwarekanî gwastinewey hawlatiyan û kel upel û berhemî newtî dekeyn.

Be hawkarî biraderaniman le berêweberayetî gwastinewe û hawkarî layene peywendîdarekan û qaymqamiyetî soran û sendîkay kirêkaran berdewam be dwadaçûniman bo sêkterî gwastinewe kirduwe û kêşe û girftekanî berdem em sêktereman bo layene peywendîdarekan û seruwî xoman ke wezaretî gwastinewe û geyandine rûn kirdotewe û karman kirduwe le ser nehêştin û kem kirdinewey kêşekan, bo nimûne , le zorbey hêlekanî gwastinewe le snûrî berêweberayetîman şufêran be otumbêlî taybet hawlatiyaniyan degwastewe û rêjey otumbêlî corî teksî le hêlekan zor kem bû ke nageyşte 100 otumbêlî corî teksî û pas, belam le katî iêstada be hawkarî tîmekaniman gişt hêlekan kar be otumbêlî corî teksî deken û otumbêlî taybet le hêlekanî derewe da nemawe ule katî êsta da jimarey teksî û pasekanî hêlekanî gwastinewey derewey şar ta ku ziyatir le 400 çwar sed teksî ziyadî kirduwe ke bem kareman goranêkî gewre le sêkterî gwastinewe le snûrî berêweberayetîman drust bû û buwe cêy rezamendî hawlatiyan û geştiyaran û berdewam debîn le hengawkaniman be gorînî otumbêlî taybet bew şufêraney ke karî gwastinewey hawlatiyan deken.

Nebûnî otombêlî teksî
 diyare girftêkî gewre le kertî gwastinewey soran eweye ke otombêlî taybet le ciyatî teksî be erkî gwastinewey hawwilatiyan heldestêt lembareyewe berêweberî gwastinewey soran delêt: leber ewey salanêkî zore wate her le duway raperînî salî 1991 şufêranî teksî le soran be otumbêlî corî taybet karî gwastinewey hawlatiyaniyan kirduwe û barudoxî siyasî û abûrî em devereş em derfetey be şufêran nedawe ke beşêwey yasayî û be pêy rênimayiyekanî wezaretî gwastinewe karî gwastinewey hawlatiyan be otumbêlî corî teksî upas rêk bixen û zor car kêşey madî û komelayetîş le bar nebuwe bo şufêran be mebestî be sîstem kirdinî em sêktere , boye nayşarînewe iêstaş zor şufêr her be iutumbêlî taybet karî gwastinewey hawlatiyan deken le qezay soran û sinûrî berêweberayetîman belam le hewlekaniman berdewamîn bo be sîstem kirdinî sêkterî gwastinewe le deverekeman û le mawey rabirdû da zor le şufêranî teksî man naçar kirduwe ke otumbêlekaniyan le corî taybet bigorn be teksî û le sereta take teksiyek le nawxoy qezay soran nebû belam iêsta nizîk le 100 otumbêlî teksî le nawxoy şarî soran karî gwastinewey hawlatiyan deken û beşêkiyan le nûsîngekanî teksî telefonîn û nzîkey 35 otumbêlî teksî wek teksî gerok le soran kar deken û bernameyekî hawbeşman le ber deste ke legel berêweberayetiyekanî hatûço rêgirî lew şufêrane bikeyn ke be otumbêlî taybet karî gwastinewey hawlatiyan deken ke wek diyardey lêhatuwe û bote cêy pirsiyarî xelkî û mêwanan ugeştiyaranîş ke rû le soran deken û em diyardeye be giştî bote kêşe bo hemû hawlatiyan, be taybet bo mêwan û geştiyaran uxelkî biyanî em kêşeye ziyatir reng dedatewe û zor car bote hoy narezayî derbirîn ugleyî hawlatiyan.iêmeş be hest kirdin be berpirsiyariyetî û tê geyştinman le nîgeranî hawlatiyan be berdewamî hewlman dawe ke em diyardeye kar kirdin be otumbêlî taybet nehêlîn iyan kemî bikeynewe û uway lê bikeyn le diyarde bibêt be halet û bo em mebeste tîmêkman le fermanberanî berêweberayetîman pêk hênawe ke be hemahengî legel lîjnebekî taybet ke le qezay soran be mebestî be dwadaçûn bo nehêştinî ser pêçiyekanî gwastinewe danrawe be berdewamî kar le ser em babete dekeyn û zor le şufêranî otumbêlî taybet naçar kirawn ke otumbêlekaniyan bigorn be corî teksî , belam em kêşeye be tîmêk û mefrezeyek çare ser nakirêt belku debêt le astî giştî herêmî kurdistan û le rêgey her dû wezaretî gwastinewe û geyandin û wezaretî nawxo em pirse karî le ser bikirêt ke be ray mn be çend qonaxêk dekirêt wek.

a- rageyandinî hawbeş le nêwan her dû wezaretî gwastinewe û geyandin û nawxo hebêt û le rêgey mîdiyakanî bibînin û bibîstin şufêran agadar bikirêtewe û rêkare iyasayiyekan û layen başekanî sîstemî gwastinewe le rêgey teksî û layene xirapekanî otumbêlî taybet bo hawlatiyan rûn bikirêtewe.

b- polîsî hatûço le nawe xoy şarekan û le rêgakanî derewe be erkî xoyan helbstin û ew şufêraney be iutombêlî taybet karî gwastinewey hawlatiyan deken dest nîşan bikirên û rêge neden be otumbêlî taybet kar biken û em îcraate debê bibêt be karî hemîşeyî birayanî polîsî hatûço.

c- pêwîste le ser huşiyarî tak kar bikirêt û hawlatiyan û hawkar bin le serxstinî em piroseye û bo hawlatiyan rûn bibêtewe ke otumbêlî teksî be mebestî gwastinewe û kar terxan kirawe û otumbêlî taybet nabê karî pê bikirêt.

d- le pirogiramekanî xoyndinî bineretî kar le ser nasandinî sîstemî gwastinewe bikirêt j bo dwa roj.
nrxî gwastinewe...

Be lay hawlatiyanewe cêgîrbûnî nrxekanî gwastinewe pirsêkî giringe boye sebaret bem babete ('elî 'ebidulrehman) ‬berêweberî gwastinewey soran utî: nrxekanî kirêy gwastinewey hawlatiyan le rêgey lîjney abûrî şarewe ke nuwênerayetî berêweberayetî gwastineweşî têdaye danrawe û şufêranî gişt hêlekan û nûsîngekanî gwastinewey hawlatiyan û teksî gerok le seriyane ke pabend bin be nrx û kirêy gwastinewey diyarîkiraw û zor car legel helkişan û daşkanî nrxî sûtemenî û benzîn şufêran hewliyan dawe ke kirêy gwastinewey hawlatiyan ziyad biken belam le rêgey karmendaniman û bedwadaçûniman be hîç şêwiyek neman hêştuwe şufêran be arezuî xoyan dest karî kirêy gwastinewe biken û hendê şufêrî teksîman xirame kirdûn le ser ewey be bê agadar kirdinewe û bê hokar kirêy gwastineweyan ziyad kird bû, boye nrxekanî kirêy gwastinewey hawlatiyan le snûrî berêweberayetîman cêgîre û gişt hêlekan û nûsîngekanî gwastinewey hawlatiyan pabendin be cê be cê kirdinî em kirê iyane wek boyan diyarî kirawe û her katêkîş pêwîst kira gorankarî le kirêy gwastineweda bikirêt ewa le rêgey lîjney abûrî şarewe cê be cê dekirêt. 

Nûsîngekanî
Teksî telefonî
 Le sinûrî qezay soran jimareyekî zor le nûsîngekanî teksî telefonî bûniyan heye emeş karasanî başî bo hawwilatiyan drustkirduwe lew rastayeda le drêjey qsekanîda leser bedwadaçûn leser karî em nûsîngane berêweberî gwastinewey soran utî: sîstemî karkirdinî teksî telefonî le snûrî berêweberayetîman be şêwazêkî zor baş nasrawe û hawnîştmaniyan sûdî lê debînin û em sîsteme cêy teksî gerok û teksî û pasî naw şariyan girtotewe û hawlatiyan be asanî le mal iyan le şuwênî kar daway teksî deken le rêgey telefon û be asanî û be maweyekî kem teksiyan bo amade dekirêt û berdewam dawakarî hawlatiyan bo damezrandin û moletdan be kirdinewey nûsîngey teksî telefonî arasteman dekirêt. le sـnûrî berêweberayetîـman‮ (‬10‮)‬ teksî telefonî hen ke‮ (‬8‮)‬ yan le senterî qezay soran u‮ (‬2‮)‬ yan le snûrî qezay rwandzn, lem rêjeye tenha dû nûsînge be rezamendî iême bo xizmetî hawlatiyan damezrawn û ewanî tir ber le damezrandinî berêweberayetîman hebûne û moletî kar kirdiniyan le rêgey qaymqamiyetewe pêdrawe. iême helstayn be rêkxstinewey em nûsîngane be pêy rênimayiyekanî wezaretî gwastinewe û geyandin û zor bey mercekan le dananî ofîsêkî baş û îdare û tabilo unawnîşanî nûsînge û dabîn kirdinî gerac bo westandinî otumbîlekaniyan u‮ .. ‬htd pêman cê be cê kirdûn û be berdewamî le jêr çawdêrîmandan û moletî karkirdiniman be pêy rênimayiyekan pêdawn. gewretirîn kêşe le nûsîngekanî teksî telefonî cge lew dû nûsîngeyey ke be rezamendî iême damezrawn , nebûnî otumbêlî teksî buwe û her be otumbêlî taybet kariyan kirduwe, belam iêsta gişt nûsîngekaniman agadar kirdonetewe ke debêt le ciyatî otumbêlî corî taybet teksî bekar bênin û ewanîş pêşwazî başiyan le dawakey iêmeda kirduwe û rêjeyekî berçawî teksî le nûsîngekanda hen û hewl dedeyn ewaney tirîş ke mawn pêyîan bikeyn be teksî û be berdewam çawdêriyan dekeyn û salane çendîn kobûnewe legel şufêran uxawen nûsîngekan encam dedeyn û rênimayiyan pê dedeyn ke be baştirîn şêwe û bereçawkirdinî adab û exlaqî komelayetî reftar legel geştiyaran û hawlatiyan binuwênin. qeyranekan û karîgerîan leser kertî gwastinewe
 diyare le mawey rabirdû herêmî kurdistan rûberuwî çendîn qeyranî gewre be taybetî le biwarî sûtemenî buwiyewe emeş rastewxo karîgerî leser kertî gwastinewe drust dekat lewbareyewe berêweberî gwastinewey soran delêt: bê guman qeyranî siyasî û abûrî karîgerî xirapî hebuwe le ser sêkterî gwastinewe û kemî benzîn û giranbûnî kêşey zorî nayewe be taybet çend rojêk legel drust bûnî qeyranî kemî benzîn le gerace kanda otumbêlî teksî û pas bo gwastinewe hawlatiyan kem bû bûn û hawlatiyan kêşey hatin û çûniyan zor bibû, herweha hendê şufêr le xoyanewe kirêy gwastineweyan giran û ziyad kirdibû. boye her zû wate legel drust bûnî qeyranî kemî û giran bûnî benzîn, gişt hêlekan û nûsîngekanî gwastinewey hawlatiyaniman agadar kirdewe ke kirêy gwastinewe be ziyadewe le hawlatiyan wernegirn û bo em mebesteş le rêgey tîmekanî gwastinewe rê û şuwênî tundman girtote ber û çend şufêrêkman be madî û ragirtin û dest beser dagirtinî otumbêlekaniyan sza dawn û rêgirîman kird le her ziyaderoiyek ke le ser hsabî hawlatiyan tewaw bibê û uwêney szadanekanîşman lay xomanewe tomar kirdûn , eger çî le zorbey şarekan û parêzgakanî herêm kirêy gwastinewe ziyad kira belam le snûrî berêweberayetîman rêgeman neda rênimayiyekan pêşîl bikirêt û taku iêsta şufêran kar be kirêy diyarîkiraw deken ke pêştir boman dest nîşan kirdûn. iême le berêweberayetî gwastineweda j serperştî rêkxstinî kertî gwastinewe dekeyn be giştî ke biwarekanî gwastinewey hawlatiyan j berhemî newtî j kel û pel le xo degirêt û le snûrî berêweberayetîman ziyatir kar le ser rêkxstinî gwastinewey hawlatiyan û kel upel kirawe û zorbey ew şufêraney be otumbêlekaniyan karî gwastinewe deken be pêy şêwazî karkirdiniyan le berêweberayetîman tomar kirawn û dosiyey kesî şufêrîman bo kirdûnetewe û be pêy rênimayiyekanî wezaretî gwastinewe û geyandin molet û kartî karkirdiniman pêdawn. kertî gwastinewe be giştî giringiyekî taybetî xoy heye û le zorbey ûlatanîş be kertêkî giring nasrawe û giringî zorîşiyan pêdawe, boye iêmeş dawa dekeyn ke hikumetî herêmî kurdistan giringî dan bem kerte bixate pêşîney karekanî û bûjaneweyek bem kerte bidat be pê‮‬y standardî cîhanî, çunke le rêgey em sêktere giringewe dekirêt gewretirîn xizmet be. 

Hawnîşmaniyaniman bikeyn çenke hokarekanî gwastinewe bote beşêk le jiyanî hawlatiyan û le kurdistanîş roj le roj pêwîstî û daxwazî ziyatir le ser em sêktere giringe drust debêt be taybet bewey ke kurdistan le rêgey asmanî û zemînî be ruwî zorbey ûlatanda kirawetewe û hatin uçûnî hawlatiyan û geştiyaran roj be roj le ziyad bûndaye‮.

 
chapkrdn   Share GERANEWE‌