ROJNAMEY XEBAT 2010-08-29
22 mn saley şalaw enfalkirdin Badnan

Dîmane / l . Karubarî Kurdistan

Le yadî 22 mîn saley şalawî enfalkirdinî nawçey Badînanda, be pêwîstî dezanîn, bo geranewe bo rojanî sextî enfal û rolî Pêşmerge û rêgegirtin le dujmin, Pêşmergeyekî naw cergey rûdawekanî biduwênîn, ewîş Nadir Ehmede ke be Nadir gumrigî Çemcû nasrawbû le naw Pêşmerge, le kotayî 1985 le sînûrî leqî yek peywendî berêzî Pêşmergewe kirduwe û berdewam buwe ta raperînî 1991, bewpêyey ke le katî şalawî enfalî Badînan 25/8/1988 wek Pêşmergeyek le nawçeke le sînûrî leqî 1 mawetewe, le dîdarêk da tîşk dexate ser ew gundaney enfalkiran û rolî Pêşmerge le derbazkirdinî xelkêkî zor, bem şêweye çîrokêkî dîkey enfalkirdinî Kurd û dewrî giringî Pêşmergew rolî serok Barzanî le berzkirdinewey urey Pêşmergew nardinî hêzu piştîwanî berêziyan bo ew pêşmerganey manewe, degêrêtewe.

* Ber le destpêkirdinî şalawî enfal bo nawçey Badînan, awedanî devereke çon bû û xelkî çon piştiyan bexoyan debest û ta çend hawkarî Pêşmergebûn? - Gundekan be taybetî ew şuwêney min lêyîbûm û beçawî xom bînîme, nawçey Rêkan û Nêrwe û Doskî, be tewawetî awedanbûn, çunke xelk gerabowe gundekan û kar û kasibî xoyan dekird û piştiyan be berubûmî xoyan debest û zor hawkarî Pêşmergebûn le hemû ruwiyekewe, ke qet le bîr nakirê.

* Le barey rolî Pêşmerge ke ta çend têkelawî xelkbûn Nadir Ehmed gutî: Be rastî Pêşmerge zor têkelawî xelk bûn, xelkî gundekan zor Pêşmergeyan xoşdewîst û be kurî xoyan dezanîn, le layekî tirewe berdewam kor û kobûnewe dekiraw danîştwanî gundekan xoşhalbûn bew kobûnewanew kadîran û berpirsan le barey barudoxî nawçekew siyasetî roj xelk hoşyar dekirayewe. Her weha ber le şalawî enfal cenabî Serok Barzanî serdanî deverî sînûrî leqî 1 î kird û emeş buwe hoy bujanewey karî pêşmergane û rêkxistin û xelkeke zor xoşhalbûn û ew serdane buwe hoy berzkirdinewey me'newiyatî Pêşmergew danîşwanî gundekan, her lew serdaneda govarî Metîn çawpêkewtinêkî le gel cenabî Serok Barzanî kird û cenabiyan tekîdî lewekirdibowe ke(ême demokrasîxwazîn belam nek tenya beweda ke nawî hizbman demokratiye ), duway ewey amarî tewawî gundekanî nawçekeman daye cenabiyan le barey jimarey gund û awedanî û îş û kar û şehîd û birîndarekanî ew gundane, cenabî serok gutî: Pêwîste Pêşmerge piştîwan û hawkarî xelkî gundekan bêt û nabê be hîç şêweyek bibine hoy narehetî û naxoşî boxelk. Eme way kird Pêşmergew xelk ziyatir têkelawbîn û le layekî tirîşewe urey Pêşmerge ziyatir berz bûwe û çendîn çalakî gewrekiran wek dastanî rizgarkirdinî nahiyey Dêreluk bo maweyek û firokexaney Bamernê, girtinî 40 rebiyey serbazî .

* Bew pêyey êwe le naw rûdawekan bûn, şalawî enfalî be'es bo nawçeke çon destîpêkird û rolî Pêşmerge le hoşyarkirdinewe û bergirîkirdin le xelkî gundekan çon bû? Pêşmerge twanî xelkî nawçeke le cimucolî dujmin agadar bikatewe, ke be niyazî hêrişêkî gewreye bo nawçeke, le layekî tirewe Pêşmerge berew senger berêkewt û boye şer le gel dujmin le sengerî pêşewe destîpêkird le gelî balinde astengî sîdan, bemşêweye Pêşmerge buwe qelxan bo parastinî xelk û rêgey le dujmin girt bo ewey xelk nekewête ber şalawî dirindane, dujmin be hêzêkî zorî ceyş û caş hêrişî hêna, belam Pêşmerge bergirîkird û ziyanî zorî be dujmin geyand, bemşêweye em şere buwe hoy ewey xelkî gundekan derfetî eweyan hebê xoyan qutar biken û nekewne ber şalawî enfal, ewaney ke kewtine ber şalawî enfal heleyek bû, diyare ewane wayan zanîbû bimêninewe baştire, her çende Pêşmerge danîştwanî hemû gundekanî le barey dirindeyî dujmin û şalawekanî enfal agadar kirdibowe.

* Dûwatir le barey cimucolî Pêşmerge duway şerî gelî balinde ke seretay şerî bergirî kirdin bû le şalawî enfal, gutî: Şalawî dujmin berdewambû, dujmin hêrişî hêna bo ser nawçekew ewey enfal kira ewey dîkeş derbazbûn, belam jimareyekî zorî ajel û mer û malatî gundekan be talan bira, Pêşmerge le duway xelkewe bere bere paşekişeykird û baregay leqî 1 le gelî zêwe berew gelî mazî ( Dolemesîne ) nêzîk gundî hure, duway royiştinî xelkî gundekan Pêşmerge benêw gunde çolekanda kişayewe bem şêweye: Gundî Sep, Hîş, Şamkê, Bêde, Nêrwe, Sîto, Zêwe, Titim, duway ew paşekişeye hêşta Pêşmerge le şer dabû, baregay leq le gundî ( Titim ) dandra be hemû kelupelekaniyewe, darayî hizb wek xoy parêzra, paş ewey be şêweyekî katî baregay leq le (Titim ) dandra, înca ew pêşmerganey le şer da mabûnewe ewanîş hatin û pêkewe hemûman berew gundî ( Ertîs ) le nawçey Doskî berêkewtîn û çuwîne gundî ( Şêx Mema ) lewêşewe berew (Çemtû ) le ser sînûr, hemû hêzî Pêşmerge lewê kobûnewe, ewebû cenabî Serok Barzanî agadarî kirdînewe ke debê be her şêweyek bê komele Pêşmergeyek le çiyakanî Kurdistan her bimênê, her weha her lew kat da be cîhazî lasilkî agadarî kirdîn û utî jimareyek Pêşmergey tirtan bo denêrîn û berêwen, bem şêweye êmeş Ureman ziyatir berz bowe û biryarî manewemanda le Kurdistan duway şalawî dirindey enfal .

* Duway biryarî manewetan le çiyakanî Kurdistan û nardinî hêzêkî Pêşmerge le layen serok Barzanî, doxeke be kuwê geyîşt? Duway ewey zanîman ew hêzey, serok Barzanî bo piştîwanî ême berêkewtuwe, çuwîne pêşwaziyan le gelî ( Satê ) nêzîk gundî Şex Yunis le ser rûbarî ruwî şîn yekmangirtewew dujmin lew şuwêne bû bew niyaze ke Pêşmergey le naw birduwe û gundekanî wêran kirduwe le ser kêlî sînûr bû, bew şêweye ke kotayî be Pêşmerge hênawe, lewê her dû hêzekey Pêşmerge hêrişiyan kirde ser dujmin û ewey kujraw ewey tirîş kewtine rûbar, lew şereda tenya yek Pêşmerge be nawî ( Adil ) şehîd bû û pênc Pêşmergeş birîndar bûn ke yekêkiyan berêz Qadir Qaçax bû, lew şereda Fetah Gulî ke dûwatir bû be berpirsî leqî 10 û Qadir Qaçax û Hacî Umer Doskî dewrêkî balayan hebû.

* Duway ewey gundekan çol bûn û ew hêzey le ser biryarî cenabî Serok Barzanî le nawçekeda mayewe çîtan kird? Tiwanîman baregayekî nuwê le gundî (Çemtû ) û yekêk le gelî ( Şîka ) dabinêyîn û bo maweyek îdarey xoman kird, paşan dujmin hestîkird ême le nawçekeyîn, hêrişî hênaye ser gundî ( Çemtû ), êmeş le ber hoy tektîkî şerman nekird û mebestmanbû bimênîn û ser le dujmin bişêwênîn, amancîşman dûbare rêkxistin û kokirdinewey Pêşmerge bû bo ewey çalakî pêşmergayetî destpê bikatewe, tenanet em care be hoy rêkkewtinî nêwan Turkiya û Iraq supay her du la tensîqiyan kird le dijî Pêşmergew naçarbuwîn baregakeman becêbihêlîn û berew gelî ( Satê ) berêbikewîn û çendîn baregay nihênî le gelî Satê dirust bikeyn û carêkî dî destman berêkxistin kirdewe û xelkî gundekanî Kurdistanî bakûr be tewawî hawkariyan kirdîn, bemşêweye jimareyek Pêşmerge le kempekanî Turkiya geranewe û peywendiyan pêwekirdîn. Bemşêweye ta salî 1989 maynewe, le beharî salî 1989 destman be cimucolî şerî partîzanî kirdewe, 3 mefreze berew qulayî nawewey Kurdistan berêkewt, yekiyan be serpereştî Hecî Umer Doskî bû ziyanêkî kuşindey le deverî Rêkan be dujmin geyand û çendîn serbaz kujraw mefrezeke be sax û selametî geranewe baregay leq, mefrezeyekî tir be serpereştî şehîd Simko Amêdî bû, belam Simko Amêdî şehîd bû û mefrezeke gerayewe, mefrezey sêyem pêkhatibû le şehîdan Ehmed Kadîr û Sedulla Avdel û Nezar û Mihemed Hemdî û Xalîd û Nazmî ke berew deverî Zaxo berêkewtin û hemuwiyan şehîdbûn, em cimucoley Pêşmerge be boney cejnî newroz bû. Her weha heqe rolî biraderanî muxabere Mihemed Tahîr, Sidqî û Eyub le bîr nekirê.

* Êwe ew komele Pêşmergeyey mabûnewew paş ewey jimareyek şehîdbûn, biryarî çîtanda? Be rastî bo mêjû delêm lew pêşmerganey roliyan hebû, Fetah Gulî û Simko Amêdî û Ehmed Kadîr û hevalanî Hecî Umer Doskî û Hêzî Erîf Yasîn û Umer Xalîd Ureyî û Cewher Nemir û çendîn Pêşmergey tir dewriyan hebû le xoragirî û dananî şuwên û barega bo manewey Pêşmerge, le mangî huzeyranî 1989 be serpereştî berêzan Ze'îm Elî û Mihemed Muhsîn û Mihemed Xalid Boselî û jimareyekî zorî Pêşmerge ke jimareyan le cema'etî ême ziyatir bû hatin û ême maweyek le şuwênî manewew rolî xoyan le nawçeke da bînî û twaniyan xoyan bigeyenine nêzîk Amêdî - Dihok û raybigeyenin ke Pêşmerge mawetewe, duway ewanîş berêz Dr. Kemal Kerkûkî çuwe nawçeke, bem şêweye ta raperînî 1991 Pêşmerge mayewe.

 
chapkrdn   Share GERANEWE‌